રાયપુર, નવી દિલ્હી, 09 ફેબ્રુઆરી : છત્તીસગઢના રાજનાંદગાંવ જિલ્લામાં, ડોંગરગઢ રોડ પર ગામ ઢાબા પાસેના પહાડી વિસ્તારમાં, દેશનો સૌથી મોટો બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ આધારિત સોલાર પાવર પ્લાન્ટ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યો છે. પ્લાન્ટ સાથે લગાવવામાં આવેલી બેટરી દ્વારા રાત્રે પણ વીજળીની સુવિધા હશે. આનાથી દરરોજ પાંચ લાખ યુનિટથી વધુ વીજળી ઉત્પન્ન થશે અને લગભગ 4.5 લાખ મેટ્રિક ટન કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટશે. આ ગ્રીન એનર્જીને પ્રોત્સાહન આપશે.
છત્તીસગઢ સ્ટેટ રિન્યુએબલ એનર્જી ડેવલપમેન્ટ એજન્સી (સીઆરઈડીએ) એ, રાજનાંદગાંવમાં આ પ્લાન્ટ સ્થાપવાનું કામ, સોલર કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (એસસીઆઈ) અને છત્તીસગઢ પાવર ડિસ્ટ્રિબ્યુશન કંપનીને સોંપ્યું હતું. આ પ્લાન્ટ 01 ફેબ્રુઆરી, 2024 ના રોજ કાર્યરત કરવામાં આવ્યો હતો. આ દેશની પ્રથમ ઓન-ગ્રીડ સોલર સિસ્ટમ છે. આ 100 મેગાવોટનો પ્લાન્ટ છે. આ પ્લાન્ટની મુખ્ય વિશેષતા એ છે કે, તેમાં 660 વોટ ક્ષમતાની કુલ 2 લાખ 39 હજાર બાયફેસિયલ સોલાર પેનલ લગાવવામાં આવી છે, જેના દ્વારા પેનલની બંને બાજુથી પ્રાપ્ત થતી સૌર ઉર્જા દ્વારા વીજળી ઉત્પન્ન કરવામાં આવી રહી છે.
તેનો કુલ પ્રોજેક્ટ ખર્ચ 960 કરોડ રૂપિયા છે. સાત વર્ષમાં સૌર ઉર્જાથી વીજળીનું ઉત્પાદન કરીને આ ખર્ચ આવરી લેવામાં આવશે. હાલમાં દરરોજ પાંચ લાખ યુનિટથી વધુ વીજળીનું ઉત્પાદન થઈ રહ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટ સૌર ઉર્જા ક્ષેત્રે દેશ અને રાજ્ય માટે એક નવતર પ્રયોગ છે. નોંધનીય છે કે, છત્તીસગઢ સરકારે રાજનાંદગાંવ જિલ્લાના બેરોન પહાડી વિસ્તારમાં દેશ અને રાજ્યનો પ્રથમ સોલર પાર્ક સ્થાપવાનો નિર્ણય લીધો હતો. આ પ્રોજેક્ટ વર્ષ 2016માં શરૂ થયો હતો. આ માટે 17 ગામોની કુલ 626.822 હેક્ટર સરકારી જમીનની માંગણી કરવામાં આવી હતી. આ પછી રાજનાંદગાંવ પ્રશાસને કુલ નવ ગામોને 377.423 હેક્ટર જમીન ફાળવી.
સોલાર પાર્કની સ્થાપનાના પ્રથમ તબક્કામાં પાંચ ગામોની કુલ 181.206 હેક્ટર સરકારી જમીનનો સર્વે કરીને ફાળવણી કરવામાં આવી હતી. તેમાં મુખ્યત્વે ગામ ઢાબા, કોહકા, રેંગાકઠેરા, ડુંડેરા, અમલીડીહ તહસીલ અને ડોંગરગાંવનો સમાવેશ થાય છે. બીજા તબક્કામાં ચાર ગામોમાં 196-217 હેક્ટર સરકારી જમીનનો સર્વે કરીને ફાળવણી કરવામાં આવી હતી. તેમાં મુખ્યત્વે ગામ ઓડારબંધ, ગિરગાંવ, ટોલાગાંવ, ઘુઘુવા તહસીલ ડોંગરગાંવનો સમાવેશ થાય છે.
