राज्यसभाका लागि भाजपाको दोस्रो उम्मेदवार सूची सार्वजनिक
भाजपाले राज्यसभा चुनावका लागि आफ्नो दोस्रो उम्मेदवार सूची सार्वजनिक गरेको छ, जसमा रामदास आठवले र विनोद तावडेसहित चार जनाको नाम समावेश छ।
भाजपाले राज्यसभाका लागि दोस्रो उम्मेदवार सूची सार्वजनिक गर्यो
भारतीय जनता पार्टीले आगामी राज्यसभा चुनावका लागि आफ्नो दोस्रो उम्मेदवार सूची घोषणा गरेको छ। यस सूचीमा चार जनाको नाम समावेश छ, जसमा केन्द्रीय मन्त्री रामदास आठवले र महाराष्ट्र भाजपा अध्यक्ष विनोद तावडे पनि छन्।
उनीहरूसँगै पार्टीले माया चिन्तामण इभनाते र रामराव वडकुटेलाई पनि माथिल्लो सदनका लागि मनोनयन गरेको छ।
यस घोषणासँगै भाजपाले यस महिनाको अन्त्यमा हुने राज्यसभा चुनावका लागि सात राज्यबाट १३ जना उम्मेदवारको नाम सार्वजनिक गरेको छ।
यसअघिको सूचीमा नौ उम्मेदवार
एक दिनअघि मात्रै पार्टीले आफ्नो पहिलो उम्मेदवार सूची सार्वजनिक गरेको थियो, जसमा छ राज्यबाट नौ जनाको नाम समावेश थियो।
यसअघि मनोनयन गरिएकामध्ये बिहारबाट राज्यसभा चुनाव लड्ने नितिन नवीन पनि थिए।
बिहारबाट अर्का उम्मेदवार शिवेश कुमार हुन्, जसलाई पनि पार्टीले मनोनयन गरेको छ।
छत्तीसगढबाट भाजपाले लक्ष्मी वर्मालाई आफ्नो राज्यसभा उम्मेदवारको रूपमा मनोनयन गरेको छ।
विभिन्न राज्यबाट उम्मेदवार घोषणा
भाजपाको सूचीमा देशका विभिन्न राज्यका उम्मेदवारहरू पनि समावेश छन्।
असमबाट पार्टीले तेरस गोवाला र जोगेन मोहनलाई मनोनयन गरेको छ।
हरियाणाबाट सञ्जय भाटियालाई उम्मेदवारको रूपमा तोकिएको छ।
ओडिशाबाट भाजपाले मनमोहन सामल र सुजित कुमारलाई मनोनयन गरेको छ।
पश्चिम बंगालबाट पार्टीले राहुल सिन्हालाई आफ्नो उम्मेदवारको रूपमा खडा गरेको छ।
यी घोषणाहरू देशभरका राजनीतिक दलहरू राज्यसभा चुनावको तयारीमा जुटिरहेका बेला आएका छन्।
मार्च १६ मा ३७ सिटका लागि चुनाव
भारतको निर्वाचन आयोगले १० राज्यका ३७ राज्यसभा सिटका लागि चुनावको तालिका सार्वजनिक गरेको छ।
चुनाव मार्च १६ मा हुनेछ, जसमा बिहान ९ बजेदेखि बेलुका ४ बजेसम्म मतदानको समय तोकिएको छ।
सोही दिन बेलुका ५ बजेदेखि मतगणना सुरु हुनेछ।
यी चुनावहरू धेरै वर्तमान राज्यसभा सदस्यहरूको कार्यकाल अप्रिल २०२६ मा समाप्त हुने भएकाले आयोजना भइरहेका छन्।
राज्यसभा सदस्यको छ वर्षे कार्यकाल
राज्यसभाका सदस्यहरू छ वर्षको कार्यकालका लागि निर्वाचित हुन्छन्।
निर्वाचित भई शपथ लिएपछि नयाँ सदस्यहरूले २०३२ सम्म सेवा गर्नेछन्।
वर्तमान रिक्त पदहरू धेरै सदस्यहरूको कार्यकाल यस वर्ष समाप्त हुने भएकाले सिर्जना भएका हुन्।
राज्यसभा संसदको स्थायी सदनको रूपमा कार्य गर्दछ, जसको अर्थ यो कहिल्यै विघटन हुँदैन।
यसको सट्टा, यसका एक तिहाइ सदस्यहरू प्रत्येक दुई वर्षमा अवकाश लिन्छन्।
राज्यसभा चुनाव: सिट बाँडफाँट र विशेष मतदान प्रक्रिया
रिक्त हुन लागेका सिटहरू भर्नका लागि चुनाव आयोजना गरिन्छ।
**एनडीए र विपक्षी दलका सिटहरू**
रिक्त हुन लागेका ३७ सिटमध्ये १२ सिट हाल राष्ट्रिय लोकतान्त्रिक गठबन्धन (एनडीए) सँग छन् भने २५ सिट विपक्षी दलहरूसँग छन्।
सबैभन्दा बढी सिटमा चुनाव हुने राज्यहरूमा समावेश छन्:
महाराष्ट्र – ७ सिट
तमिलनाडु – ६ सिट
पश्चिम बंगाल – ५ सिट
बिहार – ५ सिट
कार्यकाल समाप्त हुने केही प्रमुख नेताहरूमा शरद पवार, रामदास आठवले, कनिमोझी करुणानिधि, तिरुची सिवा र राज्यसभाका उपसभापति हरिवंश नारायण सिंह रहेका छन्।
**राज्यसभा चुनावमा विशेष मतदान प्रक्रिया**
निर्वाचन आयोगले राज्यसभा चुनावमा मतदान एक विशेष प्रक्रिया अनुसार हुने स्पष्ट पारेको छ।
राज्य विधान सभाका सदस्यहरू (विधायकहरू) ले मतदान अधिकृतद्वारा उपलब्ध गराइएको विशेष बैजनी रङको स्केच पेन प्रयोग गरी आफ्नो मत खसाल्नेछन्।
यदि अन्य कुनै पेन प्रयोग गरिएमा, मत अमान्य मानिनेछ।
चुनाव प्रक्रिया शान्तिपूर्ण र निष्पक्ष रूपमा सम्पन्न भएको सुनिश्चित गर्न पर्यवेक्षकहरू पनि नियुक्त गरिनेछन्।
**मतदान प्रविधिबारे सचेतना अभियान**
निर्वाचन आयोगले EVM र VVPAT जस्ता मतदान प्रविधिबारे सचेतना अभियान पनि सुरु गरेको छ।
यो अभियान धेरै राज्यहरूमा सञ्चालन गरिएको छ, जसमा समावेश छन्:
असम
केरल
तमिलनाडु
पश्चिम बंगाल
पुदुचेरी
१.२० लाख भन्दा बढी मानिसहरू प्रदर्शन शिविरहरूमा सहभागी भए, जबकि १.१६ लाख भन्दा बढी मानिसहरूले सचेतना गतिविधिहरूका क्रममा नक्कली मतदान गरे।
मोबाइल प्रदर्शन भ्यानहरूले मतदाताहरूलाई मतदान प्रक्रियाबारे जानकारी दिन २९,००० भन्दा बढी मतदान केन्द्र स्थानहरूमा पुगेका छन्।
**राज्यसभा चुनाव कसरी सञ्चालन हुन्छ**
राज्यसभा सदस्यहरूको चुनाव प्रक्रिया लोकसभा चुनावको भन्दा फरक हुन्छ।
सामान्य चुनावमा नागरिकहरूले प्रत्यक्ष मतदान गरेजस्तो नभई, राज्यसभा सदस्यहरू अप्रत्यक्ष रूपमा निर्वाचित हुन्छन्।
राज्य सभाका विधायकहरूले माथिल्लो सदनका लागि उम्मेदवारहरू चयन गर्न मतदान गर्छन्।
यो मतदान समानुपातिक प्रतिनिधित्वको एकल संक्रमणीय मत प्रणाली प्रयोग गरी सञ्चालन गरिन्छ।
**राज्यसभाको कुल सदस्य संख्या**
राज्यसभामा हाल २४५ सिट छन्।
यीमध्ये:
२३३ सदस्य राज्य विधान सभाद्वारा निर्वाचित हुन्छन्
१२ सदस्य भारतका राष्ट्रपतिद्वारा मनोनीत हुन्छन्
मनोनीत सदस्यहरू सामान्यतया कला, साहित्य, विज्ञान वा समाज सेवा जस्ता क्षेत्रमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याएका व्यक्तिहरू हुन्छन्।
**उदाहरण: विजयी मत कसरी गणना गरिन्छ**
राज्यसभा चुनाव कसरी काम गर्छ भनेर बुझ्नका लागि,
राज्यसभा चुनाव: सिट जित्ने गणित र राज्यका समीकरण
महाराष्ट्रको उदाहरण हेरौं, जहाँ सात सिटका लागि चुनाव हुँदैछ।
महाराष्ट्र विधानसभामा २८८ विधायक छन्।
एउटा सिट जित्नका लागि आवश्यक मत गणना गर्ने सूत्र यस प्रकार छ:
कुल विधायक × १०० / (सिट संख्या + १) + १
यो सूत्र प्रयोग गर्दा:
२८८ × १०० ÷ (७ + १) + १
= २८८०० ÷ ८ + १
= ३६०० + १
= ३६०१
एक विधायकको मतको मूल्य १०० भएकाले, महाराष्ट्रबाट राज्यसभा सिट जित्नका लागि एक उम्मेदवारलाई कम्तीमा ३६ विधायकको समर्थन आवश्यक पर्छ।
राज्यहरूमा राजनीतिक समीकरण
चुनावअघि धेरै राज्यहरूमा राजनीतिक समीकरणहरू चलिरहेका छन्।
बिहारमा हरिवंश नारायण सिंह र रामनाथ ठाकुरलाई पुनः मनोनयन गरिने हो वा होइन भन्ने बारेमा अड्कलबाजी भइरहेको छ।
चिराग पासवानले आफ्नी आमाका लागि राज्यसभा सिटको माग गरेको भन्ने खबर पनि आएका छन्।
छत्तीसगढमा राज्यसभा सांसद के. टी. एस. तुलसी र फुलो देवी नेतामको कार्यकाल समाप्त हुँदैछ।
हरियाणामा किरण चौधरी र रामचन्द्र जांगडाको कार्यकाल पनि समाप्त हुँदैछ।
यी घटनाक्रमले राज्यसभाको अन्तिम संरचनालाई प्रभावित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
