खाडी द्वन्द्व चर्कियो: यूएईमा इरानी हमला, भारतीय घाइते
खाडी क्षेत्रमा चर्किएको द्वन्द्वका कारण संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) मा भएका इरानी हमलामा भारतीय नागरिकहरू घाइते भएका छन्। यसले ओमान नजिक तेल ट्याङ्करहरूमा क्षति पुर्याउनुका साथै हवाई उडानहरूमा व्यापक अवरोध सिर्जना गरेको छ।
इरान र संयुक्त राज्य अमेरिका-इजरायल गठबन्धनबीच तीव्र रूपमा बढिरहेको द्वन्द्वले पश्चिम एसियाभर गम्भीर असर पार्न थालेको छ, जसले प्रत्यक्ष रूपमा नागरिक, समुद्री सञ्चालन र उड्डयन सेवाहरूलाई प्रभावित पारेको छ। यसबाट प्रभावित हुनेहरूमध्ये भारतीय नागरिकहरू पनि छन्, जसमध्ये धेरै संयुक्त अरब इमिरेट्समा मिसाइल र ड्रोन आक्रमणमा घाइते भएका छन्, जबकि अन्य हवाई क्षेत्र बन्द र ढुवानी अवरोधका कारण अलपत्र परेका छन्।
संयुक्त अरब इमिरेट्सका अधिकारीहरूले अबु धाबी र दुबईलाई लक्षित गरी भएका इरानी ड्रोन र मिसाइल हमलामा ५८ जना घाइते भएको पुष्टि गरेका छन्। यी हमलाहरू संयुक्त राज्य अमेरिका र इजरायलले इरानी लक्ष्यहरूमा गरेको समन्वित सैन्य कारबाहीपछि भएका हुन्, जसले क्षेत्रीय शत्रुतालाई तीव्र पारेको छ।
यूएई रक्षा मन्त्रालयले जारी गरेको आधिकारिक तथ्याङ्कअनुसार इरानले देशका रणनीतिक क्षेत्रहरूमा ५४१ वटा ड्रोन प्रहार गरेको थियो। तीमध्ये ५०६ वटा हवाई रक्षा प्रणालीद्वारा रोकेर नष्ट गरिएका थिए। यसबाहेक, द्वन्द्व सुरु भएदेखि १६५ वटा ब्यालिस्टिक मिसाइलहरू पत्ता लागेका थिए, जसमध्ये १५२ वटा प्रभाव पार्नुअघि नै सफलतापूर्वक निष्क्रिय पारिएका थिए।
तीन जनाको मृत्यु भएको खबर छ, जसमा पाकिस्तान, नेपाल र बंगलादेशका नागरिकहरू समावेश छन्। घाइते हुनेहरूमा भारतीय नागरिकहरूका साथै अन्य धेरै देशका मानिसहरू पनि छन्। अधिकारीहरूले अधिकांश चोटपटक सामान्य भएको बताएका छन्, यद्यपि केहीलाई अस्पतालमा उपचार र निगरानी आवश्यक परेको थियो।
ड्रोन र मिसाइल प्रक्षेपणको मात्राले द्वन्द्वको बढ्दो दायरालाई जोड दिन्छ। सुरुमा लक्षित सैन्य कारबाहीको रूपमा सुरु भएको यो अब नागरिक बसोबास भएका क्षेत्रहरूमा विस्तार भएको छ, जसले खाडीभरका प्रवासी समुदायहरूमा चिन्ता बढाएको छ। यूएई लाखौं विदेशी कामदारहरूको घर हो, जसमा ठूलो भारतीय डायस्पोरा पनि समावेश छ, जसले गर्दा भारतीय नागरिकहरूको सुरक्षा कूटनीतिक नियोगहरूको लागि प्राथमिकता बनेको छ।
खाडी क्षेत्रभरका भारतीय दूतावास र वाणिज्य दूतावासहरूले आपतकालीन समन्वय बढाएका छन्। हेल्पलाइनहरू सक्रिय गरिएका छन्, र अधिकारीहरू घाइते नागरिकहरूको अवस्था ट्र्याक गर्न र आवश्यक परेमा सहायता प्रदान गर्न स्थानीय अधिकारीहरूसँग नजिकबाट काम गरिरहेका छन्।
ओमान नजिक भारतीय चालक दल बोकेको तेल ट्याङ्करमा हमला
समुद्री सुरक्षा एजेन्सीहरूले पलाउ गणतन्त्रको झण्डा बोकेको ‘स्काइलाइट’ नामक तेल ट्याङ्करलाई ओमानको उत्तरमा करिब पाँच समुद्री माइल नजिक लक्षित गरिएको पुष्टि गरेका छन्।
मध्यपूर्वमा तनाव: उडान अवरुद्ध, सयौं भारतीय अलपत्र
ओमानको मुसन्दम प्रान्तस्थित खसाब बन्दरगाहमा भएको घटनापछि क्षेत्रीय तनाव बढेको छ।
उक्त ट्याङ्करमा २० जना चालक दलका सदस्य थिए, जसमध्ये १५ जना भारतीय नागरिक थिए। प्रारम्भिक रिपोर्टअनुसार चार जना चालक दलका सदस्यहरूलाई विभिन्न चोटपटक लागेको थियो र उनीहरूलाई उपचारका लागि स्थानान्तरण गरिएको थियो। आक्रमणको समयमा उक्त जहाज हर्मुजको जलसन्धि नजिकै यात्रा गरिरहेको थियो।
हर्मुजको जलसन्धि विश्वको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण तेल पारवहन मार्गहरूमध्ये एक हो, जहाँबाट विश्वको कुल तेल आपूर्तिको लगभग पाँच भागको एक भाग दैनिक रूपमा पार हुन्छ। यस क्षेत्रमा कुनै पनि अस्थिरताले तत्काल विश्वव्यापी ऊर्जा बजार, ढुवानी बीमा लागत र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार प्रवाहलाई असर गर्छ।
समुद्री अधिकारीहरूले खाडी जलक्षेत्रमा सञ्चालन हुने जहाजहरूलाई सल्लाह जारी गरेका छन्। धेरै जहाजहरूले उच्च जोखिम क्षेत्रहरूबाट बच्नका लागि लंगर हालेको वा मार्ग परिवर्तन गरेको रिपोर्ट गरिएको छ। यदि शत्रुता जारी रहेमा यस क्षेत्रबाट पार हुने ट्याङ्करहरूको बीमा शुल्क बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ।
ऊर्जा विश्लेषकहरूले चेतावनी दिएका छन् कि लामो समयसम्मको अवरोधले कच्चा तेलको मूल्य वृद्धि र भारतलगायत प्रमुख आयातकर्ताहरूका लागि आपूर्ति अनिश्चितता निम्त्याउन सक्छ।
उडान अवरोध र अलपत्र परेका भारतीयहरू
विमान सेवा क्षेत्रमा पनि व्यापक अवरोध आएको छ। अस्थायी हवाई क्षेत्र बन्द र विमानहरूको सावधानीपूर्वक मार्ग परिवर्तनका कारण पश्चिम एसियाभरि उडान रद्द र मार्ग परिवर्तन भएका छन्।
पुणेस्थित इन्दिरा विश्वविद्यालयको स्कूल अफ बिजनेसका चौरासी विद्यार्थी र चार संकाय सदस्यहरू युएईको हवाई क्षेत्र प्रतिबन्धका कारण दुबईमा अलपत्र परेका छन्। उक्त समूह शैक्षिक कार्यक्रमका लागि यात्रा गरेको थियो। विश्वविद्यालयका अधिकारीहरूले सबै विद्यार्थी र कर्मचारी सुरक्षित रहेको र उडान पुनः सुरु नभएसम्म बुर् दुबईको एक होटलमा बसेको पुष्टि गरेका छन्।
दुबई अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा, दुई पटककी ओलम्पिक पदक विजेता पी. भी. सिन्धुले विमानस्थल नजिकै विस्फोट भएको रिपोर्ट गरेकी छिन्। उनले यात्रुहरू पर्खिरहेको ठाउँ नजिकै धुवाँ र भग्नावशेष देखिएकोले तनावपूर्ण क्षणहरूको वर्णन गरिन्। उनले पछि आफू र आफ्नो टोली सुरक्षित रहेको र सुरक्षित स्थानमा सारिएको पुष्टि गरिन्।
यसैबीच, आठ भारतीय नागरिक, जसमा केरलाको एक परिवार पनि समावेश छ, हवाई क्षेत्र प्रतिबन्धका कारण उनीहरूको विमान मार्ग परिवर्तन भएपछि पाकिस्तानको कराँची विमानस्थलमा अलपत्र परेका छन्। उक्त परिवार बाकुबाट कुवेतका लागि शारजाह हुँदै यात्रा गरिरहेको थियो जब विमानको मार्ग परिवर्तन गरियो।
भारतीय विमानस्थलहरूमा प्रभाव
भारतका विमानस्थलहरूमा पनि उल्लेखनीय अवरोध आएको छ। हैदराबाद विमानस्थलले एकै दिनमा ४८ उडान रद्द भएको रिपोर्ट गरेको छ, जसमा २५ प्रस्थान र २३ आगमन उडानहरू समावेश छन्। प्रभावित गन्तव्यहरूमा दुबई, अबु धाबी, दोहा, शारजाह, कुव
खाडी द्वन्द्वले भारतीय नागरिक घाइते, उडान अवरुद्ध
इरानको आक्रमणले युएईमा भारतीय नागरिक घाइते भएका छन् भने ओमान नजिक तेल ट्याङ्करमा क्षति पुगेको छ र व्यापक उडान अवरोध भएको छ।
इरान र संयुक्त राज्य अमेरिका–इजरायल गठबन्धनबीचको तीव्र रूपमा बढ्दो द्वन्द्वले पश्चिम एसियाभरि गम्भीर प्रभाव पार्न थालेको छ, जसले नागरिक, समुद्री सञ्चालन र उड्डयन सेवाहरूलाई प्रत्यक्ष असर गरिरहेको छ। प्रभावित हुनेहरूमध्ये भारतीय नागरिकहरू पनि छन्, जसमध्ये धेरै संयुक्त अरब इमिरेट्समा मिसाइल र ड्रोन आक्रमणमा घाइते भएका छन्, जबकि अन्य हवाई क्षेत्र बन्द र ढुवानी अवरोधका कारण फसेका छन्।
संयुक्त अरब इमिरेट्सका अधिकारीहरूले अबु धाबी र दुबईलाई लक्षित गरी इरानी ड्रोन र मिसाइल आक्रमणमा ५८ जना घाइते भएको पुष्टि गरेका छन्। यी आक्रमणहरू समन्वित सैन्य कारबाहीपछि भएका थिए।
मस्कट, जेद्दाह, रियाद, दम्माम, मदिना, रास अल खैमाह, बहराइन र ढाका लगायतका शहरहरू प्रभावित भएका छन्।
इन्डिगो, एमिरेट्स, कतार एयरवेज, इतिहाद एयरवेज, एयर अरेबिया, कुवेत एयरवेज, गल्फ एयर र ओमान एयर लगायतका एयरलाइन्सहरू प्रभावित भएका छन्।
खाडी मुलुकबाट आउने यात्रुहरूले बढ्दो तनावबारे उडानमा घोषणा सुन्नुका साथै एयरलाइन्सहरूसँग आफ्नो अगाडिको यात्राको लागि पुष्टि गर्न निर्देशन पाएको बताएका छन्।
कूटनीतिक र आपतकालीन प्रतिक्रिया
भारतको विदेश मन्त्रालयले आपतकालीन नियन्त्रण कक्षहरू सक्रिय गरेको छ र प्रभावित क्षेत्रहरूमा रहेका नागरिकहरूलाई दूतावासहरूसँग सम्पर्कमा रहन आग्रह गरेको छ। घाइते नागरिकहरूको निगरानी भइरहेको छ र स्थानीय अस्पतालहरूसँग समन्वय जारी छ।
मन्त्रालयले उडान रद्दका कारण भारतमा फसेका विदेशी नागरिकहरूलाई भिसा विस्तार र बसोबास नियमित गर्नका लागि नजिकको विदेशी क्षेत्रीय दर्ता कार्यालय (FRRO) मा सम्पर्क गर्न पनि सल्लाह दिएको छ।
भारतीय नियोगहरूले विकसित परिस्थितिको मूल्याङ्कन गरिरहेका छन् र आवश्यक परेमा उद्धार सहायता प्रदान गर्न तयार छन्।
व्यापक क्षेत्रीय प्रभाव
नागरिक क्षेत्र, समुद्री मार्ग र हवाई मार्गहरूमा शत्रुताको विस्तारले क्षेत्रीय स्थिरताको बारेमा गम्भीर चिन्ता बढाएको छ। विश्लेषकहरूले निरन्तर द्वन्द्वले विश्वव्यापी तेल आपूर्ति श्रृंखलामा बाधा पुर्याउन सक्ने, इन्धनको मूल्य बढाउन सक्ने र विश्वभर आर्थिक पुनरुत्थानका प्रयासहरूलाई असर गर्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्।
पश्चिम एसियामा लाखौं भारतीय प्रवासीहरू बसोबास गर्ने भएकाले, आकस्मिक योजना प्राथमिकतामा रहेको छ। अधिकारीहरूले उद्धार प्रोटोकल र आपतकालीन सञ्चार प्रणालीहरूको समीक्षा गरिरहेका छन्।
कूटनीतिक प्रयासहरू जारी रहँदा, स्थिति तरल रहेको छ। आगामी दिनहरूले खाडी क्षेत्रमा तनाव कम हुन्छ वा थप बढ्छ भन्ने निर्धारण गर्नेछ।
खाडीमा तनाव चर्कियो: ड्रोन हमलामा नेपाली नागरिकको मृत्यु, तेल ट्याङ्करमा निशाना
संयुक्त राज्य अमेरिका र इजरायलले इरानी लक्ष्यहरूमा गरेको हमलाले क्षेत्रीय शत्रुतालाई तीव्र पारेको छ।
संयुक्त अरब इमिरेट्सको रक्षा मन्त्रालयले जारी गरेको आधिकारिक तथ्याङ्कअनुसार इरानले देशका रणनीतिक क्षेत्रहरूमा ५४१ वटा ड्रोन प्रहार गरेको थियो। तीमध्ये ५०६ वटा हवाई रक्षा प्रणालीद्वारा रोकेर नष्ट गरिएका थिए। यसबाहेक, द्वन्द्व सुरु भएदेखि १६५ वटा ब्यालिस्टिक मिसाइलहरू पत्ता लागेका थिए, जसमध्ये १५२ वटा प्रभाव पार्नुअघि नै सफलतापूर्वक निष्क्रिय पारिएका थिए।
पाकिस्तान, नेपाल र बंगलादेशका नागरिकसहित तीन जनाको मृत्यु भएको खबर छ। घाइते हुनेहरूमा भारतीय नागरिकका साथै अन्य धेरै देशका मानिसहरू पनि थिए। अधिकारीहरूले अधिकांश चोटपटक सामान्य भएको बताएका छन्, यद्यपि केहीलाई अस्पतालमा उपचार र निगरानी आवश्यक परेको थियो।
ड्रोन र मिसाइल प्रक्षेपणको मात्राले द्वन्द्वको बढ्दो दायरालाई जोड दिन्छ। सुरुमा लक्षित सैन्य कारबाहीको रूपमा सुरु भएको यो अब नागरिक बसोबास भएका क्षेत्रहरूमा विस्तार भएको छ, जसले खाडीभरका प्रवासी समुदायहरूमा चिन्ता बढाएको छ। संयुक्त अरब इमिरेट्स लाखौं विदेशी कामदारहरूको घर हो, जसमा ठूलो भारतीय समुदाय पनि समावेश छ, जसले भारतीय नागरिकहरूको सुरक्षालाई कूटनीतिक नियोगहरूको प्राथमिकता बनाएको छ।
खाडी क्षेत्रभरका भारतीय दूतावास र वाणिज्य दूतावासहरूले आपतकालीन समन्वय बढाएका छन्। हेल्पलाइनहरू सक्रिय गरिएका छन्, र अधिकारीहरू घाइते नागरिकहरूको अवस्था ट्र्याक गर्न र आवश्यक परेमा सहायता प्रदान गर्न स्थानीय अधिकारीहरूसँग नजिकबाट काम गरिरहेका छन्।
ओमान नजिक भारतीय चालक दल बोकेको तेल ट्याङ्करमा हमला
द्वन्द्वको प्रभाव सहरी केन्द्रहरूमा मात्र सीमित छैन। समुद्री सुरक्षा एजेन्सीहरूले पुष्टि गरेका छन् कि पलाउ गणतन्त्रको झण्डा बोकेको ‘स्काइलाइट’ नामक तेल ट्याङ्करलाई ओमानको मुसन्दम प्रान्तको खसाब बन्दरगाहबाट करिब पाँच समुद्री माइल उत्तरमा निशाना बनाइएको थियो।
ट्याङ्करमा २० जना चालक दलका सदस्य थिए, जसमध्ये १५ जना भारतीय नागरिक थिए। प्रारम्भिक रिपोर्टहरूले चार जना चालक दलका सदस्यहरूलाई विभिन्न डिग्रीका चोटपटक लागेको र उनीहरूलाई चिकित्सा उपचारका लागि स्थानान्तरण गरिएको संकेत गर्दछ। आक्रमणको समयमा जहाज हर्मुजको जलसन्धि नजिकै यात्रा गरिरहेको थियो।
हर्मुजको जलसन्धि विश्वको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण तेल पारवहन मार्गहरू मध्ये एक हो, जहाँबाट विश्वको कुल तेल आपूर्तिको लगभग पाँच भागको एक भाग दैनिक पार हुन्छ। यस क्षेत्रमा कुनै पनि अस्थिरताले तुरुन्तै विश्वव्यापी ऊर्जा बजार, ढुवानी बीमा लागत र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार प्रवाहलाई असर गर्छ।
समुद्री अधिकारीहरूले खाडीको पानीमा सञ्चालन गर्ने जहाजहरूलाई सल्लाह जारी गरेका छन्। धेरै जहाजहरूले उच्च जोखिम क्षेत्रहरूबाट बच्नका लागि लंगर हालेको वा मार्ग परिवर्तन गरेको खबर छ। बीमा प्रिमियमहरू
मध्यपूर्व तनाव: तेलको मूल्य बढ्ने, उडान अवरुद्ध र सयौं भारतीय अलपत्र
मध्यपूर्वमा शत्रुता जारी रहेमा यस क्षेत्रबाट ट्रान्जिट गर्ने ट्याङ्करहरूको लागि लागत बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ।
ऊर्जा विश्लेषकहरूले चेतावनी दिएका छन् कि लामो समयसम्मको अवरोधले कच्चा तेलको मूल्यमा वृद्धि र भारत लगायत प्रमुख आयातकर्ताहरूका लागि आपूर्तिमा अनिश्चितता निम्त्याउन सक्छ।
उडान अवरोध र अलपत्र परेका भारतीयहरू
विमान सेवा क्षेत्रमा पनि व्यापक अवरोध आएको छ। अस्थायी हवाई क्षेत्र बन्द र विमानहरूको सावधानीपूर्वक मार्ग परिवर्तनका कारण पश्चिम एसियाभरि उडान रद्द र मार्ग परिवर्तन भएका छन्।
युएईको हवाई क्षेत्र प्रतिबन्धका कारण पुणेस्थित इन्दिरा विश्वविद्यालयको स्कूल अफ बिजनेसका चौरासी विद्यार्थी र चार संकाय सदस्य दुबईमा अलपत्र परेका छन्। यो समूह शैक्षिक भ्रमण कार्यक्रमका लागि यात्रामा थियो। विश्वविद्यालयका अधिकारीहरूले सबै विद्यार्थी र कर्मचारी सुरक्षित रहेको र उडान पुनः सुरु नभएसम्म बुर्ज दुबईको एक होटलमा बसेको पुष्टि गरेका छन्।
दुबई अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा, दुई पटककी ओलम्पिक पदक विजेता पी.भी. सिन्धुले विमानस्थल नजिकै विस्फोट भएको जानकारी दिएकी छिन्। उनले यात्रुहरू पर्खिरहेको ठाउँ नजिकै धुवाँ र भग्नावशेष देखिएकोले तनावपूर्ण क्षणहरू अनुभव गरेको बताइन्। उनले पछि आफू र आफ्नो टोली सुरक्षित रहेको र उनीहरूलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको पुष्टि गरिन्।
यसैबीच, आठ भारतीय नागरिक, जसमा केरलाको एक परिवार पनि समावेश छ, हवाई क्षेत्र प्रतिबन्धका कारण उनीहरूको विमानको मार्ग परिवर्तन भएपछि पाकिस्तानको कराँची विमानस्थलमा अलपत्र परेका छन्। यो परिवार बाकुबाट कुवेतका लागि शारजाह हुँदै यात्रा गरिरहेको बेला विमानको मार्ग परिवर्तन गरिएको थियो।
भारतीय विमानस्थलहरूमा प्रभाव
भारतका विमानस्थलहरूमा पनि उल्लेखनीय अवरोध आएको छ। हैदराबाद विमानस्थलले एकै दिन ४८ उडान रद्द भएको जानकारी दिएको छ, जसमा २५ प्रस्थान र २३ आगमन उडानहरू समावेश छन्। प्रभावित गन्तव्यहरूमा दुबई, अबु धाबी, दोहा, शारजाह, कुवेत, मस्कट, जेद्दा, रियाद, दमाम, मदिना, रास अल खैमाह, बहराइन र ढाका समावेश थिए।
प्रभावित एयरलाइन्सहरूमा इन्डिगो, एमिरेट्स, कतार एयरवेज, इतिहाद एयरवेज, एयर अरेबिया, कुवेत एयरवेज, गल्फ एयर र ओमान एयर समावेश थिए।
खाडी मुलुकबाट आउने यात्रुहरूले उडानमा तनाव बढ्दै गएको र एयरलाइन्सहरूसँग आफ्नो अर्को उडानको जानकारी पुष्टि गर्न निर्देशन दिइएको घोषणा सुनेको बताए।
कूटनीतिक र आपतकालीन प्रतिक्रिया
भारतको विदेश मन्त्रालयले आपतकालीन नियन्त्रण कक्षहरू सक्रिय गरेको छ र प्रभावित क्षेत्रहरूमा रहेका नागरिकहरूलाई दूतावासहरूसँग सम्पर्कमा रहन आग्रह गरेको छ। घाइते नागरिकहरूको निगरानी भइरहेको छ र स्थानीय अस्पतालहरूसँग समन्वय जारी छ।
मन्त्रालयले उडान रद्दका कारण भारतमा अलपत्र परेका विदेशी नागरिकहरूलाई नजिकको विदेशी क्षेत्रीय दर्ता कार्यालयमा सम्पर्क गर्न पनि सल्लाह दिएको छ।
खाडीमा तनाव: क्षेत्रीय स्थिरतामा गम्भीर चिन्ता
भिसा विस्तार र बसोबासको नियमितीकरणका लागि प्रशासन कार्यालय।
भारतीय नियोगहरूले विकसित परिस्थितिको मूल्याङ्कन गरिरहेका छन् र आवश्यक परेमा उद्धार सहायता प्रदान गर्न तयार छन्।
व्यापक क्षेत्रीय प्रभाव
शत्रुताको नागरिक क्षेत्र, समुद्री मार्ग र हवाई मार्गहरूमा विस्तारले क्षेत्रीय स्थिरतामा गम्भीर चिन्ता बढाएको छ। विश्लेषकहरूले चेतावनी दिएका छन् कि लामो समयसम्मको द्वन्द्वले विश्वव्यापी तेल आपूर्ति श्रृंखलामा बाधा पुर्याउन सक्छ, इन्धनको मूल्य बढाउन सक्छ र विश्वभर आर्थिक पुनरुत्थानका प्रयासहरूलाई असर गर्न सक्छ।
पश्चिम एसियामा लाखौं भारतीय प्रवासीहरू बसोबास गरिरहेकाले, आकस्मिक योजना प्राथमिकतामा रहेको छ। अधिकारीहरूले उद्धार प्रोटोकल र आपतकालीन सञ्चार प्रणालीहरूको समीक्षा गरिरहेका छन्।
कूटनीतिक प्रयासहरू जारी रहँदा, स्थिति तरल रहेको छ। आगामी दिनहरूले खाडी क्षेत्रमा तनाव कम हुन्छ वा थप बढ्छ भन्ने निर्धारण गर्नेछ।
