क्यानाडाले सन् २०२५ मा कीर्तिमानी संख्यामा भारतीय नागरिकहरूलाई चुपचाप हटाएको छ, जसले अध्यागमन नियमहरूको कडा कार्यान्वयनलाई प्रतिबिम्बित गर्दछ जसले हजारौंलाई देश निकाला र निरन्तर निष्कासन प्रक्रियामा पुर्याएको छ। क्यानेडियन बोर्डर सर्भिस एजेन्सी (CBSA) को नयाँ तथ्याङ्कले देखाउँछ कि २०२५ को पहिलो दश महिनामा हटाइएका कुल १८,७८५ व्यक्तिहरूमध्ये २,८३१ भारतीय नागरिक थिए — मेक्सिकन नागरिकहरू पछि दोस्रो-उच्च समूह। यसैबीच, २९,५४२ व्यक्तिहरूका लागि निष्कासन प्रक्रियाहरू चलिरहेका छन्, जसमा ६,५१५ भारतीयहरू पनि छन्, जसले भिसाका सर्तहरू उल्लङ्घन गर्ने, शरणार्थी नियमहरूको पालना नगर्ने, वा क्यानेडियन अध्यागमन कानून अन्तर्गत अस्वीकार्य ठहरिएका विदेशी नागरिकहरूमाथि बढ्दो कार्यान्वयन दबाबलाई जोड दिन्छ।
कीर्तिमानी देश निकाला र निरन्तर निष्कासन आदेशहरूले कडा अध्यागमन कार्यान्वयनलाई प्रतिबिम्बित गर्दछ।
CBSA को पछिल्लो कार्यान्वयन तथ्याङ्क अनुसार, क्यानाडाले २०२५ मा विभिन्न निष्कासन संयन्त्रहरू, जसमा प्रस्थान, बहिष्करण र देश निकाला आदेशहरू समावेश छन्, मार्फत १८,७८५ व्यक्तिहरूलाई हटाएको थियो, जसमा हटाइएका विदेशी नागरिकहरूको ठूलो हिस्सा भारतीयहरू थिए।
प्रस्थान आदेशहरूले व्यक्तिहरूलाई जारी भएको ३० दिनभित्र क्यानाडा छोड्न आवश्यक छ, जसको पालना नगरेमा आदेश देश निकाला आदेशमा परिणत हुन्छ। बहिष्करण आदेशहरूले व्यक्तिलाई कम्तिमा एक वर्षसम्म क्यानाडा फर्कनबाट रोक्छ, र गलत प्रस्तुतिको अवस्थामा पाँच वर्षसम्म लम्बिन सक्छ। देश निकाला आदेशहरू सबैभन्दा कडा हुन्छन् र विशेष लिखित अनुमति बिना व्यक्तिहरूलाई क्यानाडामा पुन: प्रवेश गर्नबाट स्थायी रूपमा रोक्न सक्छन्।
सन् २०२५ मा लागू गरिएका निष्कासनहरूको संख्यामा भारतीयहरू दोस्रो स्थानमा छन्, जसमा ३,९७२ मेक्सिकनहरू पछि २,८३१ जनालाई हटाइएको छ। पहिले नै देश निकाला गरिएकाहरू बाहेक, २९,५४२ विचाराधीन मुद्दाहरूमध्ये अनुमानित ६,५१५ भारतीय नागरिकहरू निष्कासन कारबाहीको सामना गरिरहेका छन्, जसले कार्यान्वयन जारी रहँदा थप देश निकाला हुन सक्ने संकेत गर्दछ।
अध्यागमन अधिकारीहरूले यी निष्कासनहरूलाई अध्यागमन नियमहरूको उल्लङ्घन, जसमा भिसाको म्याद सकिएपछि पनि बस्ने, शरणार्थी दाबी प्रक्रियाहरूलाई राम्ररी पालना गर्न नसक्ने, वा आपराधिक मुद्दाहरू वा अन्य उल्लङ्घनका कारण अस्वीकार्य ठहरिने जस्ता कारणहरूलाई जिम्मेवार ठहराएका छन्। हटाइएका केही व्यक्तिहरूको आपराधिक इतिहास भए पनि, ठूलो संख्यामा ती व्यक्तिहरू छन् जसका शरणार्थी दाबीहरू अस्वीकृत भएका थिए वा जसले प्राविधिक अध्यागमन आवश्यकताहरूको पालना गर्न सकेनन्।
निष्कासनमा भएको यो वृद्धि हालका वर्षहरूमा सबैभन्दा उच्च वार्षिक कुल हो, जसले अध्यागमन अनुपालनलाई कडा बनाउन ओटावाको व्यापक प्रयासलाई प्रतिबिम्बित गर्दछ। क्यानाडाको निष्कासन संख्या २०२१ मा लगभग ७,५१३ र २०२२ मा ८,८१९ बाट २०२५ मा १८,००० भन्दा बढी पुगेको छ — यो द्रुत वृद्धिले विस्तारित कार्यान्वयन उपायहरू देखाउँछ।
यो प्रवृत्तिले आप्रवासी समुदायहरूमा, विशेष गरी क्यानाडामा रहेका भारतीयहरूमा ध्यान आकर्षित गरेको छ, जो देशको सबैभन्दा ठूलो डायस्पोरा जनसंख्यामध्ये एक हुन्। धेरै भारतीयहरू क्यानाडामा कानूनी रूपमा बस्छन्, काम गर्छन् वा अध्ययन गर्छन्, तर बढ्दो निष्कासनहरूले जटिल भिसा र शरणार्थी नियमहरूको पालना नगर्दाका परिणामहरूलाई उजागर गर्दछ।
आलोचकहरू र वकालत समूहहरूले क्यानाडाको अध्यागमन प्रणालीमा रहेका विदेशीहरूका लागि स्पष्ट मार्गदर्शन र कानूनी सहयोगको माग गरेका छन्। उनीहरूले कडा कार्यान्वयनले अनुपालनलाई अझ चुनौतीपूर्ण बनाएको टिप्पणी गर्छन्, विशेष गरी अस्थायी बासिन्दाहरू, विद्यार्थीहरू, कामदारहरू र शरणार्थी खोज्नेहरूका लागि। यसैबीच, कार्यान्वयनका समर्थकहरू तर्क गर्छन् कि यी उपायहरू क्यानाडाको अध्यागमन नियमहरूको अखण्डता कायम राख्न र सार्वजनिक सेवाहरू तथा सामाजिक पूर्वाधारको रक्षा गर्न आवश्यक छन्।
राजनीतिक सन्दर्भ, अध्यागमन सुधारहरू, र क्यानाडामा रहेका भारतीय नागरिकहरूका लागि व्यापक प्रभावहरू।
क्यानाडामा एउटा केन्द्रीय राजनीतिक मुद्दा बनेको छ, जसले प्रमुख राजनीतिक दलहरूबीचको बहसलाई आकार दिइरहेको छ। प्रधानमन्त्री मार्क कार्नी र लिबरल पार्टीको नेतृत्वमा रहेको संघीय सरकारले आवास, पूर्वाधार र सार्वजनिक सेवाहरूमा परेको दबाबलाई सम्बोधन गर्न अध्यागमन प्रणाली सुधार गर्नुपर्ने आवश्यकताको बचाउ गरेको छ, यद्यपि यसले लक्षित वर्गहरूमा दक्ष कामदार र विद्यार्थीहरूलाई आकर्षित गर्न खोजिरहेको छ। अध्यागमनलाई सुव्यवस्थित गर्ने प्रयासहरूमा सिमानामा नयाँ निगरानी प्रविधिहरू तैनाथ गर्ने र सीमा नियन्त्रणलाई सुदृढ पार्ने उद्देश्यले कानून ल्याउने समावेश छ।
क्यानाडाले कडाईका साथ नियमहरू लागू गरे पनि, यसले आफ्नो अध्यागमन स्तर योजनाको एक भागको रूपमा २०२५ मा करिब ३,९५,००० नयाँ स्थायी बासिन्दाहरूलाई भर्ना गर्ने सहित दीर्घकालीन अध्यागमन लक्ष्यहरू पछ्याइरहेको छ। यो लक्ष्य, निरपेक्ष रूपमा ठूलो भए पनि, क्यानाडाको जनसंख्याको १% भन्दा कम प्रतिनिधित्व गर्दछ र जनसंख्या वृद्धिलाई स्रोतको सीमिततासँग सन्तुलनमा राख्ने जानाजानी प्रयासलाई प्रतिबिम्बित गर्दछ।
क्यानाडाको विकसित हुँदै गइरहेको अध्यागमन दृष्टिकोणले देशमा प्रवेश गर्न चाहने भारतीय विद्यार्थी र कामदारहरूले सामना गरिरहेका चुनौतीहरूसँग पनि जोडिएको छ। अस्थायी बसोबासलाई कडा बनाउने उपायहरू — जसमा विद्यार्थी भिसामा सीमा, बढेको वित्तीय प्रमाण आवश्यकताहरू र स्वीकृति पत्रहरूको कडा निरीक्षण समावेश छ — ले अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीहरूको आगमनमा तीव्र गिरावट ल्याएको छ, तथ्याङ्कले भारतीय विद्यार्थीहरूको संख्यामा तीव्र कमी देखाएको छ।
देश निकाला, निष्कासन प्रक्रिया र नयाँ भिसा नीतिहरूको संयोजनले क्यानाडाको अध्यागमन रणनीतिको व्यापक सन्दर्भलाई चित्रण गर्दछ, जसले जनसांख्यिकीय र आर्थिक उद्देश्यहरू व्यवस्थापन गर्दै अनुपालन लागू गर्न खोज्छ। भारतीय समुदायका लागि, यी घटनाक्रमहरूले चुनौती र अवसर दुवैलाई संकेत गर्दछ। एकातिर, कडा नियमहरूले कानूनी आवश्यकताहरू पूरा गर्न नसक्नेहरूका लागि निष्कासनको जोखिम बढाउँछ; अर्कोतर्फ, सुधारका प्रयासहरूले स्वास्थ्य सेवा, अनुसन्धान, उड्डयन र रक्षा क्षेत्रहरू सहित विशेष प्राथमिकता वर्गहरू अन्तर्गत दक्ष कामदार र विद्यार्थीहरूका लागि मार्गहरू सिर्जना गर्न जारी राखेका छन्।
जारी अवस्थाले क्यानाडाको जटिल अध्यागमन ढाँचा बुझ्नुको महत्त्वलाई जोड दिन्छ, विशेष गरी देशमा काम, अध्ययन वा शरणार्थीको रूपमा बस्न विचार गरिरहेका भारतीय नागरिकहरूका लागि। हजारौंलाई पहिले नै हटाइसकिएको र धेरैले निष्कासन प्रक्रियाको सामना गरिरहेकाले, अध्यागमन नियमहरूको पालना नगर्दाका परिणामहरू झन्झन् स्पष्ट हुँदै गइरहेका छन् र सार्वजनिक बहस तथा कानूनी छानबिनको विषय बनेका छन्।
