गौतमबुद्धनगर | 02 फेब्रुअरी, 2026
विश्व वेटल्यान्ड दिवसको अवसरमा जैव विविधता संरक्षण, वन्यजन्तु संरक्षण तथा इको–पर्यटनलाई प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यसहित ग्रेटर नोएडास्थित सुरजपुर वेटल्यान्डमा बर्ड फेस्टिभल–2026 भव्य, प्रेरणादायी र व्यापक जनसहभागितासहित आयोजना गरियो। उक्त कार्यक्रम उत्तर प्रदेश सरकारको वातावरण, वन तथा जलवायु परिवर्तन विभागका राज्यमन्त्री के. पी. मलिकको अध्यक्षतामा सम्पन्न भयो।
यस अवसरमा गौतमबुद्धनगरका जिल्ला अध्यक्ष अभिषेक शर्मा, केन्द्रीय वातावरण समितिका सदस्य तथा सर्वोच्च अदालतका पूर्व न्यायाधीश चन्द्र प्रकाश गोयल, पश्चिम क्षेत्र उत्तर प्रदेश (मेरठ) का प्रमुख वन संरक्षक डा. के. इलाङ्गो, वन संरक्षक मेरठ आदर्श कुमार, गौतमबुद्धनगरकी जिल्ला अधिकारी मेधा रूपम, गौतमबुद्धनगरका डिभिजनल वन अधिकारी रजनीकान्त मित्तल, गाजियाबादकी डिभिजनल निर्देशक ईशा तिवारी, अवकाशप्राप्त डिभिजनल वन अधिकारी प्रमोद कुमार, बुलन्दशहरका डिभिजनल निर्देशक हरेंद्र सिंह, वास्तुविद् संजीव शर्मा लगायत वन्यजन्तु तथा चराप्रेमीहरू, स्वयंसेवी संस्थाहरू, गणमान्य नागरिकहरू तथा ठूलो संख्यामा विद्यालयका विद्यार्थीहरू उपस्थित थिए।
कार्यक्रमका क्रममा राज्यमन्त्रीले सर्वप्रथम सुरजपुर वेटल्यान्डको भ्रमण गरे। यस अवसरमा डिभिजनल वन अधिकारी रजनीकान्त मित्तलले वेटल्यान्डमा आयोजना गरिएका बर्ड वाचिङ टुर, गाइडेड नेचर वाक तथा नेचर ट्रेल्समार्फत प्रवासी र स्वदेशी चराहरू, वनस्पति, कीरा तथा अन्य जीवजन्तुहरूको जीवनचक्र र तिनको पर्यावरणीय महत्त्वबारे विस्तृत जानकारी दिए।
स्थल भ्रमणपछि बर्ड फेस्टिभल–2026 को अवसरमा स्थापना गरिएको फोटो ग्यालरीको उद्घाटन गरियो र वातावरण, जैव विविधता तथा चरा संरक्षणसम्बन्धी प्रदर्शनीको अवलोकन गरियो। त्यसपछि सामूहिक वृक्षारोपण कार्यक्रम आयोजना गरियो। कार्यक्रमको सुरुवात विद्यालयका विद्यार्थीहरूले प्रस्तुत गरेको स्वागत गीतबाट भयो, जसमा प्रकृति, वातावरण र चरा संरक्षणको सशक्त सन्देश समावेश थियो। यस अवसरमा डिभिजनल वन अधिकारीले प्रमुख अतिथि तथा विशिष्ट अतिथिहरूलाई स्मृतिचिन्ह प्रदान गरी सम्मानित गरे।
आफ्नो सम्बोधनमा राज्यमन्त्री के. पी. मलिकले प्रत्येक वर्ष 02 फेब्रुअरीमा विश्व वेटल्यान्ड दिवस मनाउनुको उद्देश्य जनसाधारणलाई आर्द्रभूमिको संरक्षण र संवर्द्धनप्रति सचेत गराउनु हो भने। उनले सुरजपुर वेटल्यान्डजस्तो समृद्ध प्राकृतिक सम्पदा हाम्रो क्षेत्रमा हुनु सौभाग्यको विषय भएको बताए, जहाँ हजारौँ किलोमिटर टाढाबाट आउने प्रवासी चराहरूलाई अनुकूल वातावरण प्राप्त हुन्छ। भौतिक तथा प्राविधिक विकासको अन्धाधुन्ध दौडका कारण प्रकृतिलाई गम्भीर क्षति पुगेको र धेरै चरा प्रजातिहरू लोपोन्मुख अवस्थामा पुगेकोप्रति उनले चिन्ता व्यक्त गरे। प्रकृति र चराको संरक्षणका लागि सबैले सामूहिक प्रयास गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिए।
जिल्ला अधिकारी मेधा रूपमले सुरजपुर वेटल्यान्ड केवल जिल्लाको मात्र नभई सम्पूर्ण उत्तर प्रदेशको अमूल्य प्राकृतिक धरोहर भएको बताइन्। यो जैव विविधताको जीवित उदाहरण भएको उल्लेख गर्दै यसको संरक्षण गर्नु सबैको साझा जिम्मेवारी भएको उनले भनिन्। यस्ता कार्यक्रमहरू बालबालिका, युवा तथा आम नागरिकलाई प्रकृतिसँग जोड्ने प्रभावकारी माध्यम भएको र जनसहभागिताबाट नै दिगो विकासका लक्ष्यहरू हासिल गर्न सकिने उनको भनाइ थियो।
डिभिजनल वन अधिकारी रजनीकान्त मित्तलले बर्ड फेस्टिभल–2026 अन्तर्गत विज्ञ प्रकृतिविद्हरूको नेतृत्वमा गाइडेड बर्ड वाचिङ टुर, नेचर वाक र नेचर ट्रेल्स आयोजना गरिएको जानकारी दिए। यी गतिविधिमार्फत सहभागीहरूलाई प्रवासी र स्वदेशी चराहरू, वनस्पति, कीरा तथा अन्य जीवजन्तुहरूको पर्यावरणीय महत्त्वबारे अवगत गराइएको उनले बताए। करिब 0.60 वर्ग किलोमिटर क्षेत्रमा फैलिएको सुरजपुर वेटल्यान्ड अन्तर्राष्ट्रिय महत्त्वको रामसर स्थल भएको र यो धेरै आवासीय तथा प्रवासी चरा प्रजातिहरूको प्रमुख वासस्थान भएको उनले उल्लेख गरे।
कार्यक्रम सबै उमेर समूहका लागि निःशुल्क थियो र प्रकृतिप्रेमीहरूका लागि यो अत्यन्त प्रेरणादायी र अविस्मरणीय अनुभव सावित भयो। कार्यक्रमको अन्त्यमा आयोजकहरूले प्रमुख अतिथि, विशिष्ट अतिथिहरू तथा सबै सहभागीहरूप्रति आभार व्यक्त गरे।
