नयाँ दिल्ली, 01 अगस्त (हि.स.)। देशमा खेलहरूको इतिहासमा 02 अगस्त गौरवपूर्ण दिनको रूपमा दर्ता छ। यही दिन साल 1987 मा भारतका महान शतरंज खेलाड़ी विश्वनाथन आनन्दले फिलिपीन्समा आयोजित आयोजित विश्व जूनियर शतरंज च्याम्पियनशिप जितेर इतिहास रचेका थिए। उनी यो खिताब जित्ने पहिलो एशियाई र पहिलो भारतीय शतरंज खेलाड़ी बने।
यस एतिहासिक जितले न केवल भारतीय शतरंजलाई अन्तरराष्ट्रिय मानचित्रमा स्थापित गऱ्यो तर विश्वनाथन आनन्दलाई विश्व शतरंज पटलमा एक उदियमान सिताराको रूपमा पहिचान दिलायो। यो उपलब्धी उनको शानदार करियरको आधार बन्यो, जसपछि उनले अघि गएर पाँच पल्ट विश्व शतरंज च्याम्पियन बन्ने गौरव प्राप्त गरे औं भारतमा शतरंजलाई लोकप्रियताको नयाँ शिखरसम्म पऱ्याए। यस दिनलाई भारतीय खेलहरूमा ‘शतरंज गौरव दिवस’ को रूपमा पनि याद गरिन्छ।
अन्य प्रमुख घटनाक्रमः
1790 – अमेरिकामा पहिलो पल्ट जनगणना भयो।
1831 – नीदरल्याण्डको सेनाले 10 दिनको अभियानपछि बेल्जियममाथि कब्जा गऱ्यो।
1858 – भारत सरकार अधिनियम 1858 पारित भयो, जस अन्तर्गत ईस्ट इण्डिया कम्पनीबाट ब्रिटिश राजशाहीलाई भारतको शासन सुम्पियो।
1876 – पिंगली वेंकैयाको जन्म भयो, जो भारतीय राष्ट्रिय ध्वजको डिजाइनर थिए।
1922 – चीनमा समुद्री तूफानले 60,000 भन्दा अधिक मानिस मारिए।
1933 – एडोल्फ हिटलर जर्मनीको राष्ट्रपति र चान्सलर बने।1
1955 – सोवियत संघले परमाणु परीक्षण गऱ्यो।
1980 – इटलीको बोनोग्ना रेलवे स्टेशनमा बम धमाका भयो, जसमा 85 जनाको मृत्यु भयो।
1981 – मोहम्मद अली राजईलाई ईरानको दोस्रो राष्ट्रपतिको रूपमा शपथ दिलाइयो।
1984 – यूरोपको मानवाधिकार अदालतले ब्रिटेनको एक नागरिकको फोन टैपिंगलाई यूरोपीय सन्धिको उल्लंघन बतायो।
1987 – विश्वनाथन आनन्दले विश्व जूनियर शतरंज च्याम्पियनशिप जिते।
1990 – इराकले कुवैतमाथि हमल गऱ्यो, जस कारण खाड़ी युद्ध शुरू भयो।
1999 – चीनले लामो दूरी (8000 किमी.) को सतहदेखि सतहमा मार गर्ने मिसाइलको परीक्षण गऱ्यो।
2001 – पाकिस्तानले भारतबाट चीनी आयातलाई स्वीकृति दियो।
2003 – संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदले लाइबेरियामा संघर्ष विराम लागू गर्न सेना पठाउने अनुमति दियो।
2004 – अमेरिकाकी लिन्डसे डेवनपोर्टले रूसकी मिस्कीनीलाई हराएर सेन डियागो टेनिस च्याम्पियनशिपको महिला एकल ख़िताब जितिन्।
पराग्वेको राजधानी आसुनसियोनमा एक सुपर बज़ारमा आगो लाग्दा 300 जना मरे।
2007 – जाफनाको दक्षिणी द्वीप कियुशुमा बिहान आएको भयानक तूफ़ान उगासीले व्यापक रूपमा क्षति पुऱ्यायो।
2010 – पाकिस्तानको खैबर-पख्तूनख्वा प्रान्तमा बाढ़ीमा 1000 भन्दा धेरै मानिसको मृत्यु।
2012- लन्दन ओलम्पिक 2012 मा भारतले कूल 6 पदक जित्यो जसमा 2 रजत र 4 कांस्य सामेल छन्। भारत यस प्रतियोगितामा 55औं नम्बरमा रह्यो। पदक तालिकामा अमेरिका शीर्षमा रह्यो जसले 104 पदक जित्यो।
2014 – चीनको जियांग्सुमा एक फ्याक्ट्री विस्फोटमा 146 जना मरे।
जन्मः
1844 – सर दिनशा एडुल्जी वाचा / भारतीय राजनीतिज्ञ।
1952 – ज्ञान चतुर्वेदी /भारतीय चिकित्सक र विख्यात व्यंग्यकार।
1861 – प्रफुलला चन्द्र रे / बांग्लादेशका रसायन विशेषज्ञ।
1876 – पिंगली वेंकय्या / भारतीय स्वतन्त्रता सेनानी र राष्ट्रिय ध्यज ‘तिरंगा’ को रचनाकार (डिजाइनर)।
1877 – रविशंकर शुक्ला / मध्यप्रदेशका प्रथम मुख्यमन्त्री।
1887 – टमी वार्ड / पूर्व दक्षिण अफ्रिकी क्रिकेटर।
1922 – जी.पी. बिड़ला – भारतका प्रसिद्ध उद्यमीहरूमध्ये एक।
1929 – विद्या चरण शुक्ला / राजनीतिज्ञ।
1930 – ए. पी. वेंकटरमण / भारतका पूर्व राष्ट्रपति।
1931 – उमाकान्त मालवीय – प्रतिष्ठित कवि एवं गीतकार।
1944 – प्रकाशराव असावडी / विख्यात भारतीय कवि, विद्वान, आलोचक तथा अनुवादक।
1955 – धीरेन्द्र अग्रवाल / 11औं र 12औं लोकसभाका सदस्य।
1956 – विजय रूपाणी / गुजरातका 16औं मुख्यमन्त्री।
1958 – अरशद अयूब / पूर्व क्रिकेटर।
1966 – एम.वी.श्रीधर – भारतीय क्रिकेटर।
1970 – फिलो वालेस – पूर्व कैरेबियाई क्रिकेटर।
1983 – युविका चौधरी / अभिनेत्री।
निधनः
2020 – कमल रानी वरुण – उत्तर प्रदेश सरकारमा क्याबिनेट मन्त्री।
2009- देवेन्द्र नाथ द्विवेदी – कांग्रेसका वरिष्ठ नेता तथा गुजरातका राज्यपाल।
2010- कमल कपूर – भारतीय फिल्म अभिनेता।
1988 – नित्यानन्द कानूनगो – भारतीय राजनीतिज्ञ, जसको सम्बन्ध उड़ीसासि थियो।
1980- रामकिंकर बैज- पद्म भूषणले सम्मानित प्रसिद्ध मूर्तिकार।
1930 – चुनीलाल बसु – भारतका एक रसायनज्ञ, विज्ञानसाधक, चिकित्सक र देशप्रेमी थिए।
महत्वपूर्ण दिवस एवं अवसरः
मैत्री दिवस (अगस्तको प्रथम आइतवार)
दादरा एवं नगर हवेली मुक्ति दिवस
हिन्दुस्थान समाचार / भवानी थामी
