উচ্চতম ন্যায়ালয়ে ৰাজ্যসমূহক পথ সুৰক্ষাৰ দিশত আগুৱাই নিয়াৰ বাবে আহ্বান জনায় কিয়নো পথ সুৰক্ষা আইন উলংঘা কৰিলে দুৰ্ঘটনাৰ আশংকা বৃদ্ধি পায় দেশৰ সৰ্বোচ্চ ন্যায়ালয়ে সমগ্ৰ দেশতে সঠিক পথেৰে গাড়ী চলোৱাৰ অনুশীলনৰ অভাৱক লৈ গভীৰ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে। পথ সুৰক্ষাৰ ওপৰত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলি থকা ৰাজহুৱা স্বাৰ্থজড়িত এক গোচৰৰ শুনানি গ্ৰহণ কৰি ন্যায়ালয়ে ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহলৈ আইন বলৱৎকৰণ, যাত্ৰী সুৰক্ষা আৰু ৰাজহুৱাকৈ পৰিবহণ কৰা যান-বাহনৰ নিৰীক্ষণ ব্যৱস্থা উন্নত কৰাৰ লক্ষ্যৰে কঠোৰ নিৰ্দেশনা জাৰি কৰে।
ন্যায়াধীশ জে.বি. পাৰ্ডিৱালা আৰু বিচাৰপতি কে.
ভি বিশ্বনাথনে মন্তব্য কৰে যে ভাৰতত লেন ড্ৰাইভিংৰ সঠিক ধাৰণাৰ অভাৱ আছে, যাৰ ফলত বিপদসংকুল চালনা আচৰণ আৰু সড়ক দুৰ্ঘটনাৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাইছে।
ৰাজশিখৰনে সমগ্ৰ দেশতে বৃদ্ধি পোৱা পথ দুৰ্ঘটনা আৰু পথ সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ দুৰ্বল প্ৰয়োগক লৈ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰে। উচ্চতম ন্যায়ালয়ে কয় যে পথ সুৰক্ষাৰ উলংঘনে বৃহৎ দুৰ্ঘটনাৰ সৃষ্টি কৰে। শুনানিৰ সময়ত ন্যায়াধীশ পাৰ্দিৱালাই কয় যে ভাৰতীয় পথত দুৰ্ঘটনাত অকলশৰীয়াভাৱে পথ সলনি আৰু পথৰ অনুশাসন পালন নকৰাৰ বাবেই দুৰ্ঘটনা সংঘটিত হয়। আদালতে গুৰুত্ব আৰোপ কৰি কয় যে সুসংগঠিত যান-বাহন চলাচলৰ বাবে লেন ড্ৰাইভিংৰ মানদণ্ড অতি জৰুৰী আৰু ইয়াক সঠিকভাৱে প্ৰয়োগ কৰিলে দুৰ্ঘটনা হ্ৰাস পাব পাৰে।
ন্যায়াধীশসকলে প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে যে দেশৰ বহু ঠাইত পথশৃংখলা বিৰোধী নীতি-নিয়ম অৱহেলিত হৈ থকাৰ সময়ত কৰ্তৃপক্ষই কিদৰে এই বিধি মানি চলিব পাৰে? পথ সুৰক্ষা বিশেষজ্ঞসকলে দীৰ্ঘদিন ধৰি দাবী কৰি আহিছে যে ভাৰতত পথ দুৰ্ঘটনাৰ প্ৰধান কাৰণ হ’ল পথ শৃংখলাৰ দুৰৱস্থা, অতিৰিক্ত গতি, অসাৱধানতাপূৰ্ণ ওভতাই নিয়া আৰু দুর্বল যান-বাহন ব্যৱস্থা। মহাসড়ক আৰু পথ আন্তঃগাঁথনিৰ উন্নতি সত্ত্বেও, আইন বলৱৎ কৰাৰ ক্ষেত্রত ব্যৱধানৰ বাবে নিৰাপত্তাজনিত সমস্যাৰ সৃষ্টি হৈ আছে।
উচচতম ন্যায়ালয়ৰ শেহতীয়া মন্তব্যত পুনৰবাৰ চালকৰ আচৰণ সংস্কাৰ আৰু দেশজুৰি যান-বাহন আইন কঠোৰ কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে। ট্ৰেকিং ডিভাইচ আৰু প্যানিক বুটাম স্থাপনৰ বাবে ন্যায়ালয়ৰ নিৰ্দেশ ৰাজহুৱা পৰিবহণ বাহনত যান-বাহনৰ অৱস্থান পৰ্যবেক্ষণ ডিভাইছ (ভিএলটিডি) আৰু জৰুৰীকালীন পেনিক বটাম স্থাপন কৰাৰ বাবেও বিচাৰপীঠে গুৰুত্বপূৰ্ণ নিৰ্দেশনা জাৰি কৰে। উচ্চতম ন্যায়ালয়ে সকলো ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহক ১৯৮৯ চনৰ কেন্দ্ৰীয় মটৰ যান-বাহন নিয়মৰ ১২৫ এইচ নিয়ম কঠোৰভাৱে বলৱৎ কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে।
ন্যায়াধীশসকলে উদ্বিগ্নতা প্ৰকাশ কৰে যে ২০১৮ চনত কেন্দ্ৰই এনে ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ নিৰ্দেশ দিয়াৰ পিছতো এতিয়ালৈকে ৰাজহুৱা পৰিবহণ বাহনসমূহৰ মাত্ৰ এক শতাংশহে প্ৰয়োজনীয় ব্যৱস্থাৰে সজ্জিত কৰা হৈছে। ন্যায়ালয়ে লগতে ৰায় দিয়ে যে কোনো ৰাজহুৱাকৈ পৰিবহন বাহনে উপযুক্তভাৱে ভিএলটিডি আৰু জৰুৰীকালীন প্যানিক বুটাম স্থাপন নকৰা পৰ্যন্ত কোনো ধৰণৰ ফিটনেছ চাৰ্টিফিকেট বা পৰিবহণৰ অনুমতি লাভ কৰিব নালাগে। বিষয়াসকলক এই প্ৰণালীসমূহ ভাহান ডাটাবেছ আৰু পৰ্টেলৰ সৈতে সংহত কৰিবলৈও নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল যাতে বাস্তৱ-সময়ত অনুপালনৰ নিৰীক্ষণ আৰু দায়বদ্ধতা উন্নত কৰিব পৰা যায়।
নিৰ্মাতাসকল আৰু ৰাজ্যসমূহক অনুপালন সুনিশ্চিত কৰিবলৈ নিৰ্দেশ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰক যান-বাহন নিৰ্মাতাসকলৰ সৈতে যোগাযোগ কৰি নিৰ্মাণ প্ৰক্ৰিয়াৰ সময়ত ট্ৰেকিং ডিভাইচ আৰু জৰুৰীকালীন ব্যৱস্থা স্থাপন কৰিবলৈও নিৰ্দেশ দিয়ে। বিচাৰপীঠে কয় যে ৰাজ্যসমূহে বাহন আৰু পৰীবাহন পৰ্টেলৰ চৰকাৰী তথ্যৰ সহায়ত আপডেট কৰা অনুপালনৰ প্ৰতিবেদন দাখিল কৰিব লাগিব। আদালতে পূৰ্বৰ পথ সুৰক্ষা নিৰ্দেশনাসমূহৰ প্ৰয়োগৰ ধীৰ গতিত অসন্তুষ্টি প্ৰকাশ কৰিছে আৰু কৰ্তৃপক্ষক এই নিৰ্দেশনাসমূহ পালন কৰাত বিলম্ব নকৰিবলৈ সতৰ্ক কৰি দিছে।
ন্যায়াধীশসকলে উল্লেখ কৰে যে প্ৰযুক্তিভিত্তিক বলৱৎকৰণ ব্যৱস্থাসমূহে যাত্ৰী সুৰক্ষা মানদণ্ড আৰু ৰাজহুৱা পৰিবহন ব্যৱস্থাৰ পৰ্যবেক্ষণ ক্ষমতা উল্লেখযোগ্যভাৱে উন্নত কৰাত সহায় কৰিব পাৰে। এই পদক্ষেপে ৰাজ্যিক পৰিবহন বিভাগ আৰু গণ পৰিবহন পৰিচালকৰ ওপৰত বাছ আৰু বাণিজ্যিক বাহনৰ সুৰক্ষা ব্যৱস্থাক আধুনিকীকৰণৰ বাবে অতিৰিক্ত চাপ সৃষ্টি কৰিব বুলি আশা কৰা হৈছে। আদালতে ৰাজহুৱা যান-বাহনত দ্ৰুতি নিয়ন্ত্ৰকৰ বাবে দাবী উত্থাপন কৰে
উচচতম ন্যায়ালয়ে ৰাজহুৱা পৰিবহণ বাহনসমূহত গতি নিয়ন্ত্ৰক স্থাপনৰ ক্ষেত্ৰত উপযুক্ত অনুপালনৰ প্ৰতিবেদন দাখিল নকৰাৰ বাবে কেইবাখনো ৰাজ্যক সমালোচনা কৰে। বেঞ্চে পুনৰ কয় যে পৰিবহণ নিয়মাৱলীৰ অধীনত থকা বাহনত সকলো নিৰ্মাতাই গতি সীমাবদ্ধকাৰী ডিভাইচ স্থাপন কৰিবলৈ আইনীভাৱে বাধ্য। ৰাজ্যসমূহক আনুষ্ঠানিক পৰিবহণৰ তথ্যভঁৰালসমূহৰ সহায়ক পৰিসংখ্যাসমূহৰ সৈতে অনুপালনৰ স্তৰৰ বিষয়ে বিশদভাৱে উল্লেখ কৰা নতুন আৰু বিস্তৃত শপতনামা দাখিল কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল।
পথ সুৰক্ষা কৰ্মীসকলে বাৰে বাৰে দাবী কৰি আহিছে যে বাছ, বিদ্যালয়ৰ বাহন আৰু বৃহৎ বাণিজ্যিক পৰিবহণৰ সৈতে জড়িত ভয়ংকৰ দুৰ্ঘটনা হ্ৰাস কৰিবলৈ গতি নিয়ন্ত্ৰণ ব্যৱস্থাই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। গতি সীমাবদ্ধকৰণ ব্যৱস্থাৰ ওপৰত নতুনকৈ গুৰুত্ব আৰোপ কৰা ন্যায়ালয়ে সমগ্ৰ ভাৰতত পৰিবহণ সুৰক্ষা মানদণ্ড কঠোৰভাৱে বলৱৎ কৰাৰ দিশত এক বিস্তৃত পদক্ষেপৰ ইংগিত দিছে। উচ্চতম ন্যায়ালয়ে পথ সুৰক্ষা পৰিষদ গঠনত বিলম্বৰ বাবে সতৰ্কবাণী জাৰি কৰে। শুনানিৰ সময়ত উত্থাপিত আন এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হ’ল পূৰ্বৰ ন্যায়িক নিৰ্দেশৰ পিছতো এক বিশেষ পথ সুৰক্ষাৰ পৰিষদৰ গঠনৰ ক্ষেত্ৰত বিফলতা।
এই বিলম্বৰ বাবে অসন্তুষ্টি প্ৰকাশ কৰি উচ্চতম ন্যায়ালয়ে কেন্দ্ৰক অন্তিমটো সুযোগ প্ৰদান কৰে আৰু নিৰ্দেশ দিয়ে যে ৩ মাহৰ ভিতৰত এই বোৰ্ড গঠন কৰিব লাগিব। প্ৰস্তাৱিত পথ সুৰক্ষা ব’ৰ্ডে ৰাজ্য, পৰিবহণ কৰ্তৃপক্ষ আৰু প্ৰয়োগকাৰী সংস্থাৰ মাজত সমন্বয় উন্নত কৰাৰ লগতে দুৰ্ঘটনা প্ৰতিৰোধ আৰু যান-বাহন সুৰক্ষা নীতিৰ বাবে এক সুসংহত ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিকাঠামো সৃষ্টি কৰিব বুলি আশা কৰা হৈছে। ভাৰতবৰ্ষত প্ৰতি বছৰে সড়ক দুৰ্ঘটনাত মৃত্যু হোৱা লোকৰ সংখ্যা বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক।
উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ এই দৃঢ় মন্তব্যই বাৰে বাৰে সতৰ্কবাণী আৰু নীতিগত পৰামৰ্শৰ পিছতো সংস্কাৰৰ ধীৰ গতিৰ বাবে ন্যায়পালিকাৰ হতাশাৰ বৃদ্ধিৰ ওপৰত আলোকপাত কৰিছে। পথ সুৰক্ষা বিতৰ্কত নৱীকৃত ৰাষ্ট্ৰীয় মনোযোগ ন্যায়ালয়ৰ শেহতীয়া হস্তক্ষেপৰ ফলত ভাৰতত পুনৰবাৰ পথ নিৰাপত্তা আৰু যান-বাহন শৃংখলা সন্দৰ্ভত ৰাষ্ট্ৰীয় আলোচনা আৰম্ভ হৈছে।
যাতায়াত বিশেষজ্ঞসকলে কয় যে কঠোৰ নিয়ম আৰু প্ৰযুক্তিগত সমাধান গুৰুত্বপূৰ্ণ হ’লেও স্থায়ী উন্নতিৰ বাবে অধিক জনসচেতনতা অভিযান, উন্নত চালক প্ৰশিক্ষণ আৰু অধিক সুসংগত যান-বাহন আইন প্ৰণয়নৰ প্ৰয়োজন হ’ব। লেন শৃংখলাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰাটো বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিয়নো ভাৰতৰ বহুতো পথত অৰাজক যান-বাহন চলাচল, লেন চিহ্নিতকৰণ আৰু বিপজ্জনক ওভাৰটেকিং প্ৰথাৰ অমান্য অব্যাহত আছে। উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ নিৰ্দেশনাসমূহে পৰৱৰ্তী মাহত পৰিবহণ বিভাগ আৰু ৰাজ্য চৰকাৰে নতুন প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰাৰ সম্ভাৱনা আছে।
কৰ্তৃপক্ষই ন্যায়ালয়ৰ নিৰ্দেশসমূহ কাৰ্যকৰী কৰাৰ দিশত কাম কৰি থকাৰ সময়তে পথ সুৰক্ষা সংস্কাৰসমূহ কাগজ-কলমৰ বাহিৰেও বাস্তৱিক পৰিৱৰ্তনলৈ ৰূপান্তৰিত হ’ব পৰাটো নিশ্চিত কৰাটো এক বৃহৎ প্ৰত্যাহ্বান হৈ পৰিছে।
