వాయు కాలుష్యానికి వ్యతిరేకంగా దిల్లీ ప్రభుత్వం తన పోరాటాన్ని మరింత బలోపేతం చేసింది. వాహనాల ఉద్గారాలు, రోడ్డు మరియు నిర్మాణ ధూళి, పరిశ్రమల కాలుష్యం, చెత్త నిర్వహణపై కఠిన చర్యలు చేపట్టింది. ప్రధానంగా అమలు చేస్తున్న ‘నో PUC, నో ఫ్యూయల్’ ఉద్యమం మరియు BS-VI ప్రమాణాలకు తక్కువగా ఉన్న గైర్-దిల్లీ వాహనాల ప్రవేశంపై ఆంక్షల కారణంగా, డిసెంబర్ 17 నుంచి 18 మధ్య 61,000కు పైగా కాలుష్య నియంత్రణ ధృవపత్రాలు (PUCC) జారీ అయ్యాయి.
పర్యావరణ మంత్రి మంజిందర్ సింగ్ సిర్సా దిల్లీ-గురుగ్రామ్ సరిహద్దు, జనపథ్ సహా పలు పెట్రోల్ పంపుల వద్ద అకస్మిక తనిఖీలు నిర్వహించి ఉద్యమం అమలును పరిశీలించారు. సిబ్బంది, ప్రయాణికులతో మాట్లాడిన ఆయన, ఈ కార్యక్రమం జరిమానాలు విధించేందుకు కాదు, ప్రజారోగ్య రక్షణ కోసమేనని స్పష్టం చేశారు.
“ఈ రోజు జారీ అయిన ప్రతి చెల్లుబాటు అయ్యే PUCC కాలుష్యానికి వ్యతిరేకంగా మన పోరాటంలో ఒక చిన్న విజయం,” అని ఆయన చెప్పారు. వాహనదారులు తమ సర్టిఫికెట్లను అప్డేట్గా ఉంచాలని, నిబంధనలు పాటించాలని కోరారు. సిబ్బందికి నియమాలను కఠినంగా కానీ మర్యాదగా అమలు చేయాలని, సరైన బోర్డులు, ప్రకటనలు, క్యూల నిర్వహణ ఉండేలా చూడాలని ఆదేశించారు.
కఠిన అమలు ప్రారంభమైన మొదటి రోజే సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో సుమారు 5,000 వాహనాలు తనిఖీ చేయగా, అందులో 568 నిబంధనలకు అనుగుణంగా లేని లేదా గమ్యం లేని వాహనాలను తిరిగి పంపించారు. ఇదే సమయంలో దిల్లీ అంతటా 3,746 వాహనాలకు చెల్లుబాటు అయ్యే PUCC లేకపోవడంతో జరిమానాలు విధించారు. అలాగే 217 గమ్యం లేని ట్రక్కులను తూర్పు మరియు పశ్చిమ పీరిఫెరల్ ఎక్స్ప్రెస్వేలకు మళ్లించారు.
పక్క రాష్ట్రాలతో సమన్వయ చర్యల వల్ల సరిహద్దుల్లో నిబంధనలు పాటించని వాహనాల సంఖ్య తగ్గిందని సిర్సా తెలిపారు.
“మన స్పందన ప్రాంతీయంగా ఉండాలి,” అని చెబుతూ, చెక్పోస్టులు ఏర్పాటు చేసిన హర్యానా, ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వాలను ఆయన ప్రశంసించారు.
ఇదే సమయంలో దిల్లీ రహదారులపై పౌర చర్యలు కూడా వేగవంతం అయ్యాయి. సుమారు 2,300 కిలోమీటర్ల రోడ్లపై మెకానికల్ స్వీపింగ్ నిర్వహించగా, సుమారు 5,524 కిలోమీటర్ల పరిధిలో మొబైల్ యాంటీ-స్మాగ్ గన్స్ మోహరించబడ్డాయి. అలాగే 132 అక్రమ చెత్త డంపింగ్ ప్రాంతాలు మూసివేశారు. అదనంగా, ల్యాండ్ఫిల్ ప్రాంతాల్లో 38,019 మెట్రిక్ టన్నుల పాత చెత్తను శుద్ధి చేసి తొలగించారు. ఇది కాలుష్య నియంత్రణకు బహుముఖ వ్యూహాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది.
ఈ ఉద్యమంపై మాట్లాడుతూ సిర్సా,
“ఇది దిల్లీవాసుల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడేందుకు ప్రజల ఉద్యమం. మా బృందాలు 24×7 పనిచేస్తున్నాయి—వాహన తనిఖీలు, ధూళి నియంత్రణ, కాలుష్యం కలిగించే పరిశ్రమల నియంత్రణ, పాత చెత్త తొలగింపు. ఇలాంటి సమన్వయ ప్రయత్నాలతోనే గాలి నాణ్యతలో శాశ్వత మెరుగుదల సాధ్యమవుతుంది,” అన్నారు.
అమలు చర్యలతో పాటు, సంవత్సరం పొడవునా కాలుష్యాన్ని ఎదుర్కొనే కొత్త సాంకేతిక పరిష్కారాలపై కూడా ప్రభుత్వం దృష్టి సారిస్తోంది. ఈ రోజు పర్యావరణ మంత్రి గుంపులు ఎక్కువగా ఉండే ప్రాంతాల్లో వినియోగించేందుకు శైవల ఆధారిత (algae-based) వాయు కాలుష్య తగ్గింపు వ్యవస్థను సమీక్షించారు. అలాగే రహదారి అభివృద్ధి మరియు కాలుష్య నియంత్రణకు ఉపయోగపడే BISAG ఆధునిక GIS సాధనాలను అధ్యయనం చేశారు. అదనంగా కార్పూలింగ్ యాప్ అభివృద్ధి చేయడం, గ్రీన్ దిల్లీ యాప్ను AI ఆధారిత ఫీచర్లతో అప్గ్రేడ్ చేయడం కూడా ప్రణాళికలో ఉంది, తద్వారా పౌరుల భాగస్వామ్యం మరింత బలోపేతం అవుతుంది.
సిర్సా కార్యాలయాలు, సంస్థలను GRAP-IV మార్గదర్శకాలు పాటించాలని కోరారు. ముఖ్యంగా కనీసం 50 శాతం సిబ్బందిని వర్క్-ఫ్రమ్-హోమ్ విధానంలో ఉంచాలని సూచించారు, తద్వారా ట్రాఫిక్ మరియు ఉద్గారాలు తగ్గుతాయి. నిబంధనలు పాటించని వారిపై చర్యలు తీసుకుంటామని హెచ్చరించారు.
వాహనదారులు PUCCలను నూతనీకరించుకుంటూ, కొత్త సర్టిఫికెట్లు పొందుతుండటంతో ‘నో PUC, నో ఫ్యూయల్’ ఉద్యమం మరింత ఊపందుకుంటుందని దిల్లీ ప్రభుత్వం ఆశిస్తోంది. సిర్సా ప్రకారం, ప్రజల నుంచి వచ్చిన విస్తృత స్పందన—పెద్ద ప్రజాహితానికి ఉపయోగపడితే కఠిన చర్యలను కూడా మద్దతు ఇవ్వడానికి పౌరులు సిద్ధంగా ఉన్నారనే విషయాన్ని స్పష్టం చేస్తోంది. ఇది దిల్లీ వాయు కాలుష్యంపై సాగిస్తున్న పోరాటంలో ఒక కీలక దశగా నిలుస్తుంది.
