ਗੌਤਮਬੁੱਧ ਨਗਰ | 02 ਫਰਵਰੀ, 2026
ਵਿਸ਼ਵ ਵੈਟਲੈਂਡ ਦਿਵਸ ਦੇ ਮੌਕੇ ਜੈਵ ਵਿਵਿਧਤਾ ਸੰਰੱਖਣ, ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੰਰੱਖਣ ਅਤੇ ਇਕੋ-ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਗ੍ਰੇਟਰ ਨੋਇਡਾ ਸਥਿਤ ਸੂਰਜਪੁਰ ਵੈਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਬਰਡ ਫੈਸਟੀਵਲ–2026 ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ, ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਜਨ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨਾਲ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪਰਿਆਵਰਣ, ਵਣ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਕੇ. ਪੀ. ਮਲਿਕ ਦੀ ਅਧ੍ਯਕਸ਼ਤਾ ਹੇਠ ਸੰਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਇਸ ਮੌਕੇ ਗੌਤਮਬੁੱਧ ਨਗਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਧ੍ਯਕਸ਼ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਸ਼ਰਮਾ, ਕੇਂਦਰੀ ਪਰਿਆਵਰਣ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਸਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਪੂਰਵ ਨਿਆਂਧੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗੋਯਲ, ਪੱਛਮੀ ਜੋਨ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਮੇਰਠ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵਣ ਸੰਰੱਖਕ ਡਾ. ਕੇ. ਇਲਾਂਗੋ, ਵਣ ਸੰਰੱਖਕ ਮੇਰਠ ਆਦਰਸ਼ ਕੁਮਾਰ, ਗੌਤਮਬੁੱਧ ਨਗਰ ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੇਧਾ ਰੂਪਮ, ਗੌਤਮਬੁੱਧ ਨਗਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਗੀ ਵਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਰਜਨੀਕਾਂਤ ਮਿੱਤਲ, ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਗੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਈਸ਼ਾ ਤਿਵਾਰੀ, ਸੇਵਾਨਿਵ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਭਾਗੀ ਵਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਪ੍ਰਮੋਦ ਕੁਮਾਰ, ਬੁਲੰਦਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਗੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਸੰਜੀਵ ਸ਼ਰਮਾ ਸਮੇਤ ਵਣਯ ਜੀਵ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਸਵੈਛਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਗਣਮਾਨ੍ਯ ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹੇ।
ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ ਦੌਰਾਨ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵੱਲੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੂਰਜਪੁਰ ਵੈਟਲੈਂਡ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਭਾਗੀ ਵਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਰਜਨੀਕਾਂਤ ਮਿੱਤਲ ਨੇ ਵੈਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਬਰਡ ਵਾਚਿੰਗ ਟੂਰ, ਗਾਈਡਡ ਨੇਚਰ ਵਾਕ ਅਤੇ ਨੇਚਰ ਟ੍ਰੇਲਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਪਰਵਾਸੀ ਅਤੇ ਦੇਸੀ ਪੰਛੀਆਂ, ਬਨਸਪਤੀਆਂ, ਕੀਟਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਆਵਰਣਕ ਮਹੱਤਵ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਸਥਲੀ ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਰਡ ਫੈਸਟੀਵਲ–2026 ਮੌਕੇ ਲਗਾਈ ਗਈ ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਰਿਆਵਰਣ, ਜੈਵ ਵਿਵਿਧਤਾ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਸੰਰੱਖਣ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਾ ਅਵਲੋਕਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਉਪਰਾਂਤ ਸਮੂਹਕ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ਾਰੋਪਣ ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਕੂਲੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਸਵਾਗਤ ਗੀਤ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤ, ਪਰਿਆਵਰਣ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਸੰਰੱਖਣ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੰਦੇਸ਼ ਸੀ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਭਾਗੀ ਵਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੱਲੋਂ ਮੁੱਖ ਅਤਿਥੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਤਿਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਭੇਟ ਕਰਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਕੇ. ਪੀ. ਮਲਿਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ 02 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਵੈਟਲੈਂਡ ਦਿਵਸ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਰਦ੍ਰਭੂਮੀਆਂ ਦੇ ਸੰਰੱਖਣ ਅਤੇ ਸੰਵਰਧਨ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਸੂਰਜਪੁਰ ਵੈਟਲੈਂਡ ਵਰਗੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਕੁਦਰਤੀ ਧਰੋਹਰ ਸਾਡੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਕਿ ਭੌਤਿਕ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਅੰਨੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਪੰਛੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਲੁਪਤ ਹੋਣ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸੰਰੱਖਣ ਲਈ ਸਮੂਹਕ ਯਤਨ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੇਧਾ ਰੂਪਮ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੂਰਜਪੁਰ ਵੈਟਲੈਂਡ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਲਈ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਅਮੂਲ੍ਯ ਕੁਦਰਤੀ ਧਰੋਹਰ ਹੈ। ਇਹ ਜੈਵ ਵਿਵਿਧਤਾ ਦਾ ਜੀਵੰਤ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਸਾਡੇ ਸਭ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਯੋਜਨ ਬੱਚਿਆਂ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਾਧਨ ਹਨ ਅਤੇ ਜਨ ਸਹਿਭਾਗਿਤਾ ਨਾਲ ਹੀ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਲਕਸ਼ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਭਾਗੀ ਵਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਰਜਨੀਕਾਂਤ ਮਿੱਤਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਰਡ ਫੈਸਟੀਵਲ–2026 ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗ੍ਯ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਿਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਬਰਡ ਵਾਚਿੰਗ ਟੂਰ, ਗਾਈਡਡ ਨੇਚਰ ਵਾਕ ਅਤੇ ਨੇਚਰ ਟ੍ਰੇਲਜ਼ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਰਵਾਸੀ ਅਤੇ ਦੇਸੀ ਪੰਛੀਆਂ, ਬਨਸਪਤੀਆਂ, ਕੀਟਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆਂ ਦੇ ਪਰਿਆਵਰਣਕ ਮਹੱਤਵ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਲਗਭਗ 0.60 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਸੂਰਜਪੁਰ ਵੈਟਲੈਂਡ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਵ ਦਾ ਰਾਮਸਰ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਈ ਨਿਵਾਸੀ ਅਤੇ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਵਾਸ ਹੈ।
ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ ਸਭ ਉਮਰ ਵਰਗਾਂ ਲਈ ਨਿਸ਼ੁਲਕ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਅਤੇ ਅਵਿਸਮਰਨੀਅ ਅਨੁਭਵ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ। ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੁੱਖ ਅਤਿਥੀ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਤਿਥੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
