ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 20 ਅਕਤੂਬਰ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਾਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਰਹੱਦੀ ਤਣਾਅ ‘ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਂਗਰਸ ‘ਚ ਆਪਣੀ ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਪੋਰਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪੀਪਲਜ਼ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਫ ਚਾਈਨਾ (ਪੀਆਰਸੀ) ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚਾਈਨਾ ਮਿਲਟਰੀ ਪਾਵਰ ਰਿਪੋਰਟ (ਸੀਐਮਪੀਆਰ) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਚੀਨ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ, ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੀਪਲਜ਼ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਆਰਮੀ (ਪੀਐੱਲਏ) ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ, ਮੌਜੂਦਾ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਫੌਜ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਨੇ 19 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਪੀਪਲਜ਼ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਫ ਚਾਈਨਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਰਿਪੋਰਟ ਪੀਪਲਜ਼ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਫ ਚਾਈਨਾ (ਪੀਆਰਸੀ) ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ, ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਰਣਨੀਤੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪੀਪਲਜ਼ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਆਰਮੀ (ਪੀਐਲਏ) ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ, ਮੌਜੂਦਾ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਟੀਚਿਆਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵੀ ਰੂਪਰੇਖਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਯੂਐਸ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੱਖਿਆ ਰਣਨੀਤੀ ਨੇ ਪੀਆਰਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵਧਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚੋਟੀ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਈ, 2020 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪੀਆਰਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਐਲਏਸੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਪੱਥਰਾਂ, ਲਾਠੀਆਂ ਅਤੇ ਕੰਡਿਆਲੀ ਤਾਰ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟੀਆਂ ਡੰਡਿਆਂ ਸਮੇਤ ਝੜਪਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ। ਡੈੱਡਲਾਕ ਕਾਰਨ ਵਿਵਾਦਿਤ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾਉਣ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ‘ਤੇ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਨਾ ਤਾਂ ਚੀਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ। ਪੀਆਰਸੀ ਨੇ ਇਸ ਟਕਰਾਅ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸ ਨੇ ਪੀਆਰਸੀ ਖੇਤਰ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਭਾਰਤ ਨੇ ਚੀਨ ‘ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਹਮਲਾਵਰ ਘੁਸਪੈਠ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿਚ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 15/16 ਜੂਨ, 2020 ਨੂੰ ਗਲਵਾਨ ਘਾਟੀ ਵਿਚ ਗਸ਼ਤੀ ਦਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹਿੰਸਕ ਝੜਪ ਹੋਈ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਲਗਭਗ 20 ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਚੀਨੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਘਟਨਾ 1962 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘਾਤਕ ਝੜਪ ਸੀ। ਇਸ ਝੜਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੀਐੱਲਏ ਨੇ ਐੱਲਏਸੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਚੀਨ ਨੇ 2022 ਵਿੱਚ ਐੱਲਏਸੀ ‘ਤੇ ਫੌਜੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਡੋਕਲਾਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਭੂਮੀਗਤ ਸਟੋਰੇਜ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ, ਐਲਏਸੀ ਦੇ ਤਿੰਨੋਂ ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ ਸੜਕਾਂ, ਗੁਆਂਢੀ ਭੂਟਾਨ ਦੇ ਵਿਵਾਦਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਪਿੰਡ, ਪੈਂਗੋਂਗ ਝੀਲ ‘ਤੇ ਦੂਜਾ ਪੁਲ, ਸੈਂਟਰ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੋਹਰੇ ਮੰਤਵ ਵਾਲਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਅਤੇ ਕਈ ਹੈਲੀਪੈਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਯੂਐਸ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 2022 ਵਿੱਚ, ਚੀਨ ਨੇ ਐਲਏਸੀ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸੰਯੁਕਤ ਹਥਿਆਰ ਬ੍ਰਿਗੇਡਾਂ (ਸੀਏਬੀ) ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ ਅਤੇ ਤਿੱਬਤ ਫੌਜੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਦੋ ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਤ ਇੱਕ ਸਰਹੱਦੀ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੀ। ਚੀਨ ਨੇ ਪੂਰਬੀ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਥੀਏਟਰ ਕਮਾਂਡਾਂ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਦਰਮਿਆਨੇ ਸੀਏਬੀ ਅਤੇ ਐਲਏਸੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਤਿੰਨ ਸੀਏਬੀ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਸੰਯੁਕਤ ਹਥਿਆਰ ਬ੍ਰਿਗੇਡਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੈਨਾਤ ਬਲਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਐੱਲਏਸੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦਰਮਿਆਨ ਕੋਰ ਕਮਾਂਡਰ ਪੱਧਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ 16ਵਾਂ ਦੌਰ 17 ਜੁਲਾਈ, 2022 ਨੂੰ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਐਲਏਸੀ ਦੇ ਗੋਗਰਾ-ਹਾਟ ਸਪ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋਈਆਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਐਲਏਸੀ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਨਾਲ ਗੋਗਰਾ-ਹਾਟ ਸਪ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦਰਮਿਆਨ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਲਈ ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (ਡਬਲਯੂਐਮਸੀਸੀ) ਦੀ 24ਵੀਂ ਮੀਟਿੰਗ 31 ਮਈ, 2022 ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੀ ਪਰ ਐਲਏਸੀ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਸੈਕਟਰ ਤੋਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 14 ਅਕਤੂਬਰ, 2022 ਨੂੰ, ਡਬਲਯੂਐੱਮਸੀਸੀ ਦੀ ਵਰਚੁਅਲ 25ਵੀਂ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੇ ਸਰਹੱਦੀ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਉਪਾਅ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਰੁਟੀਨ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਜਾਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 9 ਦਸੰਬਰ, 2022 ਨੂੰ, ਸੈਂਕੜੇ ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਿਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਵਾਂਗ ਦੇ ਯਾਂਗਸੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਐਲਏਸੀ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਝੜਪ ਪਏ।
