ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 05 ਅਕਤੂਬਰ । ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮਣੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਅਫੀਮ ਦੀ ਵਾਢੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਵਾਈ ਅਭਿਆਨ ਚਲਾ ਕੇ ਅਫੀਮ ਦੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਬਾਗਾਂ ਨੂੰ ‘ਨਸ਼ਟ’ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਅਫੀਮ ਦੀ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ, ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਮਣੀਪੁਰ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਫੀਮ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਡਰੋਨ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਦਰਅਸਲ, ਮਣੀਪੁਰ 1,640 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਭਾਰਤ-ਮਿਆਂਮਾਰ ਸਰਹੱਦ ਦਾ 400 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹਿੱਸਾ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ 400 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਸਰਹੱਦ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ 10 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਵਾੜ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ‘ਗੋਲਡਨ ਟ੍ਰਾਈਐਂਗਲ’ ਮਿਆਂਮਾਰ, ਲਾਓਸ ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੇ ਤਿਕੋਣੀ ਜੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਲਈ ਰਸਤਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਨਸਲੀ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਅਫੀਮ ਦੀ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਨਾਲ ਹੈ।
ਮਣੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਕਟ ਦਾ ਫੌਰੀ ਕਾਰਨ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੂਕੀ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਰਾਜ ਦੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਮੈਤੇਈ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਨਜਾਤੀ (ਐਸਟੀ) ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਸੀ। ਇਸ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜੀ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਅਫੀਮ ਦੀ ਖੇਤੀ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ। ਨਸਲੀ ਝੜਪਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਰਹੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਚੂਰਾਚਾਂਦਪੁਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 3 ਮਈ ਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਚੂਰਾਚਾਂਦਪੁਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 60 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇ ਚਿਨ ਰਾਜ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅਫੀਮ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵਿਆਪਕ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਣੀਪੁਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਸ਼ਾ ਵਿਰੋਧੀ ਇਕਾਈ ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਐਂਡ ਅਫੇਅਰਜ਼ ਆਫ ਬਾਰਡਰ (ਐਨਏਬੀ) ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2017 ਤੋਂ 2023 ਤੱਕ 18,664 ਏਕੜ ਅਫੀਮ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ 2017-2022 ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ 14,359.4 ਏਕੜ ਅਫੀਮ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ 2022-23 ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 4305 ਏਕੜ ਅਫੀਮ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਕੱਲੇ 2022 ਵਿਚ ਹੀ 3517.8 ਏਕੜ ਰਕਬੇ ਵਿਚ ਅਫੀਮ ਦੀ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਮਾਰਚ ਤੱਕ 787.3 ਏਕੜ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਫੀਮ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 2020 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ 16 ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ, 62 ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਫੀਮ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ 2 ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਸਮੇਤ 80 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਣੀਪੁਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਐਨ ਬੀਰੇਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅਫੀਮ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦਾ ਸਰਵੇਖਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਕੰਟਰੋਲ ਬਿਊਰੋ ਅਤੇ ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਐਂਡ ਅਫੇਅਰਜ਼ ਆਫ ਬਾਰਡਰ (ਐਨਏਬੀ) ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਡਰੋਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਫੀਮ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਤੋਂ ਵੀ ਸਹਿਯੋਗ ਮੰਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ‘ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
