ਉੱਤਰਕਾਸ਼ੀ, 27 ਨਵੰਬਰ (ਹਿ.ਸ.)। ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਉੱਤਰਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ ਸਿਲਕਿਆਰਾ ਸੁਰੰਗ ਵਿੱਚ ਫਸੇ 41 ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਵਰਟੀਕਲ ਡ੍ਰਿਲਿੰਗ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਤਾਂ ਬਚਾਅ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਗਲੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ 800 ਐੱਮਐੱਮ ਦੀ ਪਾਈਪ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਆਗਰ ਮਸ਼ੀਨ ਦੇ ਬਲੇਡ ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਤੋਂ ਮੰਗਵਾਹੇ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਅਤੇ ਲੇਜ਼ਰ ਕਟਰ ਨਾਲ ਕੱਟਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਸਕੱਤਰ ਅਜੈ ਕੁਮਾਰ ਭੱਲਾ ਦੇ ਅੱਜ (ਸੋਮਵਾਰ) ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਪਾਈਪ ਤੋਂ ਮਸ਼ੀਨ ਦਾ ਮਲਬਾ ਹਟਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੱਥੀਂ ਖੁਦਾਈ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਜ਼ ਐਂਡ ਇਨਫਰਾਸਟਰੱਕਚਰ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਮਹਿਮੂਦ ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਸਿਲਕਿਆਰਾ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ 24 ਮੀਟਰ ਲੰਬਕਾਰੀ ਡ੍ਰਿਲਿੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਕੁੱਲ 86 ਮੀਟਰ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਹੈ। ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਸਿਰਿਆਂ ਤੋਂ ਕੰਮ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਓਐੱਨਜੀਸੀ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਮੁੰਦਰੀ ਤੋਂ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ।
ਮਦਰਾਸ ਸੈਪਰਸ ਦੀ ਇਕ ਯੂਨਿਟ, ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕੋਰ ਦਾ ਇਕ ਸਮੂਹ, ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਵਿਚ ਮਦਦ ਲਈ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸਿਲਕਿਆਰਾ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ 30 ਫੌਜੀ ਹਨ। ਇਹ ਫੌਜੀ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਹੱਥਾਂ, ਹਥੌੜੇ ਅਤੇ ਛੀਨੀ ਨਾਲ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਏ ਮਲਬੇ ਨੂੰ ਪੁੱਟਣਗੇ। ਫਿਰ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਣੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੋਂ ਪਾਈਪ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਧੱਕਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਵੀ ਮਦਦ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੰਗਠਨ ਤੋਂ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉਪਕਰਨ ਭੇਜੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸੁਰੰਗ ਵਿੱਚ ਫਸੇ 41 ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਮੁੜ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਚਾਰ ਮਾਰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਕੰਮ ਐਤਵਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਾਈਪ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਆਗਰ ਮਸ਼ੀਨ ਦੇ ਬਲੇਡ ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਤੋਂ ਲੇਜ਼ਰ ਕਟਰ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਆਏ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਕਟਰ ਨਾਲ ਕੱਟਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬੀਐਸਐਨਐਲ ਦੀ ਘੰਟੀ ਕੱਲ੍ਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੁਰੰਗ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੱਜੀ। ਛੇ ਇੰਚ ਪਾਈਪ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਲਾਈਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਬੀਐਸਐਨਐਲ ਨੇ ਇੱਕ ਲੈਂਡਲਾਈਨ ਫੋਨ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੰਗ ਮਾਹਰ ਅਰਨੋਲਡ ਡਿਕਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਰੰਗ ਦਾ ਡਿੱਗਣਾ ਇਕ ਅਸਾਧਾਰਨ ਘਟਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਇਲਾਕਾ ਢਹਿ ਗਿਆ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਨੋਡਲ ਅਫ਼ਸਰ ਡਾ. ਨੀਰਜ ਖੀਰਵਾਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਹੱਥੀਂ ਖੁਦਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਭਾਰਤੀ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਅੱਜ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਲਈ ਔਰੇਂਜ ਅਲਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ‘ਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਥਾਰਟੀ (ਐੱਨਡੀਐੱਮਏ) ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ (ਸੇਵਾਮੁਕਤ) ਸਈਦ ਅਤਾ ਹਸਨੈਨ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੁਰੰਗ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਾਰੇ ਯਤਨ ਜਾਰੀ ਹਨ। ਹਸਨੈਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੰਬਕਾਰੀ ਡ੍ਰਿਲਿੰਗ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਕਲਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਕਰੀਬ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ 86 ਮੀਟਰ ਦੀ ਲੰਬਕਾਰੀ ਡ੍ਰਿਲਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਸੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸੁਰੰਗ ਦੀ ਉਪਰਲੀ ਪਰਤ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਛੇ ਸਕੀਮਾਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਕਲਪ ਹਰੀਜੱਟਲ ਡ੍ਰਿਲਿੰਗ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ 47 ਮੀਟਰ ਦੀ ਡ੍ਰਿਲਿੰਗ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਵਰਣਨਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਮਲਬੇ ਵਿਚ ਡ੍ਰਿਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਆਗਰ ਮਸ਼ੀਨ ਦੇ ਬਲੇਡ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਰਾਤ ਮਲਬੇ ਵਿਚ ਫਸ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਕਲਪਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ। ਚਾਰਧਾਮ ਯਾਤਰਾ ਰੂਟ ‘ਤੇ ਬਣਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੁਰੰਗ ਦਾ ਇਕ ਹਿੱਸਾ 12 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਢਹਿ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ 41 ਮਜ਼ਦੂਰ ਫਸ ਗਏ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਏਜੰਸੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਜੰਗੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਚਲਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ/ਸੁਰਿੰਦਰ/ਸੰਜੀਵ
