ਭੋਪਾਲ, 28 ਅਕਤੂਬਰ (ਹਿ. ਸ.)। ਇਕ ਪਾਸੇ ਜਿੱਥੇ ਦੇਸ਼ ਅੱਜ (ਸ਼ਨੀਵਾਰ) ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਸ ਮੌਕੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਾਲ ਦਾ ਆਖਰੀ ਚੰਦਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਵੀ ਲੱਗਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦਾ ਚੰਦ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਚਮਕਦਾਰ ਚਾਂਦਨੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅੱਜ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਗੁਆਉਂਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 369425 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਚੰਦਰਮਾ ਅੰਸ਼ਕ ਚੰਦਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਵਿਚ ਰਹੇਗਾ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਸਾਰਕ ਸਾਰਿਕਾ ਘਾਰੂ ਨੇ ਦਿੱਤੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੰਦਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੱਥਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਘਾਰੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਚੰਦਰ ਗ੍ਰਹਿਣ 28 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਰਾਤ 11:31 ਵਜੇ ਪੈਨੰਬਬ੍ਰਲ ਗ੍ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਜੋ ਅੰਸ਼ਕ ਗ੍ਰਹਿਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1:05 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗ੍ਰਹਿਣ 1:44 ਵਜੇ ਤੱਕ ਲੱਗਾ ਰਹੇਗਾ। ਇਹ ਅੰਸ਼ਕ ਗ੍ਰਹਿਣ ਰਾਤ 2:23 ‘ਤੇ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਪੰਨਮਬ੍ਰਲ ਗ੍ਰਹਿਣ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ 3:57 ‘ਤੇ ਖਤਮ ਹੋਵੇਗਾ।
ਸਾਰਿਕਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੀ ਕੁੱਲ ਮਿਆਦ 4 ਘੰਟੇ 25 ਮਿੰਟ ਹੋਵੇਗੀ, ਪਰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅੰਸ਼ਕ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੀ ਕੁੱਲ ਮਿਆਦ ਇਕ ਘੰਟਾ 17 ਮਿੰਟ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਚੰਦਰਮਾ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ, ਭਾਵ ਧਰਤੀ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਚੰਦਰਮਾ ‘ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਚੰਦਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਚੰਦਰਮਾ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪੰਨਮਬ੍ਰਲ ਗ੍ਰਹਿਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਸ਼ਕ ਚੰਦਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਚੰਦਰਮਾ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੰਘਣੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਹੇਠ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਹਾਲਾਤ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ।
ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਸਾਰਕ ਸਾਰਿਕਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚੰਦਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੀ ਇਹ ਘਟਨਾ ਭਾਰਤ, ਏਸ਼ੀਆ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਸਮੇਤ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਣਿਤਿਕ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਲਗਭਗ 92.14 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਆਬਾਦੀ ਪੰਨਮਬ੍ਰਲ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਦੇਖ ਸਕੇਗੀ ਅਤੇ 87.07 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਆਬਾਦੀ ਅੰਸ਼ਕ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਦੇਖ ਸਕੇਗੀ।
ਸਥਾਨ – ਮਿਤੀ – ਗ੍ਰਹਿਣ ਦਾ ਸਮਾਂ
ਪੰਨਮਬ੍ਰਲ ਗ੍ਰਹਿਣ ਸ਼ੁਰੂ – 28 ਅਕਤੂਬਰ – 23:31:48
ਅੰਸ਼ਕ ਗ੍ਰਹਿਣ ਸ਼ੁਰੂ – 28 ਅਕਤੂਬਰ – 01:05:25
ਅਧਿਕਤਮ ਗ੍ਰਹਿਣ – 29 ਅਕਤੂਬਰ – 01:44:05
ਅੰਸ਼ਕ ਗ੍ਰਹਿਣ ਸਮਾਪਤ – 29 ਅਕਤੂਬਰ – 02:22:40
ਪੰਨਮਬ੍ਰਲ ਗ੍ਰਹਿਣ ਸਮਾਪਤ – 29 ਅਕਤੂਬਰ – 03:56:25
ਚੰਦਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੀ ਕੁੱਲ ਮਿਆਦ – 4 ਘੰਟੇ 25 ਮਿੰਟ
ਅੰਸ਼ਕ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੀ ਕੁੱਲ ਮਿਆਦ – 1 ਘੰਟਾ 17 ਮਿੰਟ
ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ/ਸੁਰਿੰਦਰ/ਸੰਜੀਵ
