नयाँ दिल्ली:
जनवरी १३ मा दिल्ली विश्वविद्यालयमा आयोजित लागूऔषधमुक्त क्याम्पस अभियानको शुभारम्भ कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै दिल्लीका शिक्षामन्त्री Ashish Sood ले युवालाई लागूऔषध दुरुपयोगबाट जोगाउनु व्यक्तिगत छनोटको विषय नभई राष्ट्रको सामूहिक जिम्मेवारी भएको स्पष्ट पारे। कार्यक्रममा उपराष्ट्रपति C P Radhakrishnan तथा केन्द्रीय शिक्षामन्त्री Dharmendra Pradhan को उपस्थितिले यस अभियानलाई सरकारले दिएको उच्च प्राथमिकता झल्कायो।
विद्यार्थी, प्राध्यापक र विशिष्ट व्यक्तित्वहरूलाई सम्बोधन गर्दै सूदले यो कार्यक्रम केवल सचेतना अभियानको सुरुवात मात्र नभई विश्वविद्यालयको इतिहासमा नयाँ अध्यायको आरम्भ भएको बताए। दिल्ली विश्वविद्यालयका पूर्व विद्यार्थीका रूपमा उनले आजका युवाले भोगिरहेका दबाब र चुनौतीहरू आफूले नजिकबाट बुझ्ने बताए।
जनवरी १२ मा मनाइने राष्ट्रिय युवा दिवसको सन्दर्भ दिँदै सूदले स्वामी विवेकानन्दको भनाइ उद्धृत गरे—युवाशक्ति नै राष्ट्रको वास्तविक शक्ति हो। तर उनले जोड दिए कि युवा मानसिक रूपमा सबल, भावनात्मक रूपमा स्थिर र लागूऔषधमुक्त भए मात्र साँचो अर्थमा राष्ट्रिय शक्ति बन्न सक्छन्। उपराष्ट्रपति र केन्द्रीय शिक्षामन्त्रीको उपस्थितिले यो पहल साधारण सरकारी कार्यक्रम नभई राष्ट्रिय संकल्प भएको सन्देश दिएको उनले बताए।
सूदका अनुसार, वर्षौंदेखि समाजले लागूऔषधको समस्यालाई “व्यक्तिगत छनोट” वा “शहरी जीवनशैली” भन्दै नजरअन्दाज गर्दै आएको छ। उनले चेतावनी दिए कि लत कुनै छनोट होइन, बरु एउटा जाल हो, जसले सुरुमा विद्यार्थीको सोचको स्पष्टता र अनुशासन नष्ट गर्छ। एक पटक लतमा फसिएपछि यसको असर केवल शारीरिक स्वास्थ्यसम्म सीमित नरही अभिभावकका सपना, शैक्षिक प्रगति र अन्ततः राष्ट्रको विकाससम्म पुग्छ।
अनुपस्थिती बढ्नु, शैक्षिक नतिजा खस्किनु र पढाइ छोड्नु लागूऔषध दुरुपयोगका बाह्य परिणाम मात्र भएको सूदले बताए। वास्तविक क्षति भनेको ती युवाप्रतिभाको अपव्यय हो, जसले विकसित भारत र यसको राजधानी दिल्ली निर्माणमा योगदान दिन सक्थे।
प्रधानमन्त्री Narendra Modi को नेतृत्वमा लागूऔषधमुक्त भारत अभियानलाई जनआन्दोलनको रूपमा अघि बढाइँदै आएको उल्लेख गर्दै सूदले शैक्षिक संस्थाहरू केवल डिग्री दिने केन्द्र नभई चरित्र निर्माणका स्थल हुनुपर्नेमा राष्ट्रिय नेतृत्वले निरन्तर जोड दिइरहेको बताए।
उपराष्ट्रपति सी. पी. राधाकृष्णनको योगदान स्मरण गर्दै सूदले दशकौँ अघि लागूऔषधको खतराबारे जनचेतना फैलाउन उनले १९,००० किलोमिटर लामो ऐतिहासिक रथयात्रा गरेको बताए। उनका लागि लागूऔषधविरुद्धको संघर्ष औपचारिक कार्यक्रम नभई जीवनभरको लक्ष्य भएको र उनको उपस्थितिले विद्यार्थीलाई ठूलो प्रेरणा दिएको सूदले भने।
केन्द्रीय शिक्षामन्त्री धर्मेन्द्र प्रधानको नेतृत्वमा यो अभियान शक्तिशाली जनआन्दोलन बनेको सूदले बताए। राष्ट्रिय शिक्षा नीतिको उद्देश्य रोजगारी खोज्नेभन्दा रोजगारी सिर्जना गर्ने पुस्ता तयार गर्नु भएको उल्लेख गर्दै उनले यस्तो दृष्टिकोणमा लागूऔषधका लागि कुनै स्थान नभएको स्पष्ट पारे।
लागूऔषधमुक्त क्याम्पस पोर्टल र मोबाइल एपको शुभारम्भलाई स्वागत गर्दै सूदले यसलाई प्रविधि र प्रतिबद्धताको अर्थपूर्ण संयोजन बताए। सहायता चाहने तर खुलेर अगाडि आउन हिच्किचाउने विद्यार्थीका लागि यो डिजिटल प्लेटफर्म सुरक्षित स्थान हुने र मानसिक स्वास्थ्य सहयोग रोकथामको प्रभावकारी माध्यम भएको उनले उल्लेख गरे।
एक महत्वपूर्ण घोषणा गर्दै सूदले दिल्ली सरकारको शिक्षा विभागले “साइन्स अफ लिभिङ” पाठ्यक्रमसँग लागूऔषधमुक्त क्याम्पस अभियानलाई पूर्ण रूपमा एकीकृत गर्ने बताए। यो पहल दिल्लीका सबै विद्यालय र कलेजमा लागू गरिनेछ र साथी–साथी मार्गदर्शन (पियर-टु-पियर मेन्टरिङ) समूहहरू गठन गरिनेछ।
विद्यार्थीहरूलाई प्रत्यक्ष आह्वान गर्दै सूदले लागूऔषध सेवन “कूल” हुने चिन्ह नभई आत्मपहिचान गुमाउने संकेत भएको बताए। उनले युवालाई वास्तविक उपलब्धि सफलतामा र अभिभावकको आँखामा देखिने गर्वमा खोज्न आग्रह गरे। अन्त्यमा उनले सामूहिक संकल्पको सन्देश दिए—“लागूऔषधलाई होइन, जीवनलाई हो।”
अन्त्यमा दिल्लीका शिक्षामन्त्रीले दिल्ली विश्वविद्यालयको यो मोडेल दिल्लीसहित देशभरका शैक्षिक संस्थाका लागि उदाहरण बन्ने विश्वास व्यक्त गरे। लागूऔषधमुक्त शैक्षिक संस्था सुरक्षित, विकसित भारत र प्रगतिशील दिल्लीका लागि अपरिहार्य भएको उनले जोड दिए।
