यो लेख “From Stadium Cheers to Tariff Tears” मा भारत–अमेरिका सम्बन्धका उतार–चढाव प्रस्तुत गरिएको छ। 2020 मा अहमदाबादको मोटेरा रंगशालामा भएको “नमस्ते ट्रम्प” कार्यक्रमलाई दुई देशबीचको मित्रताको ठूलो प्रतीक मानियो। तर 2025 मा अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भारतीय निर्यातमा 50% शुल्क (tariffs) लगाउने निर्णय गरेपछि सो सम्बन्ध नै संकटमा पर्यो। तल यस लेखका मुख्य बुँदाहरू नेपालीमा प्रस्तुत गरिएको छ –
BulletsIn
-
नमस्ते ट्रम्प 2020 – अहमदाबादमा भएको ऐतिहासिक समारोहलाई भारत–अमेरिका सम्बन्धको नयाँ अध्यायको सुरुवात भनियो।
-
मित्रताको वाचा – ट्रम्पले भारतलाई “साँचो साथी” भने भने मोदीले अमेरिकालाई सबैभन्दा भरपर्दो साझेदारको रूपमा चित्रण गरे।
-
2025 को शुल्कको धक्का – 50% ट्यारिफ लागेपछि झण्डै 60 अर्ब डलरको व्यापारमा प्रत्यक्ष असर पर्यो।
-
उद्योगमा प्रभाव – कपडा, हिरा, समुद्री खानपान, छाला र हस्तकला उद्योगहरू सबैभन्दा बढी प्रभावित भए।
-
श्रमिकमाथि असर – श्रम–आधारित उद्योगहरूमा ठूलो आघात लाग्दा लाखौँ श्रमिकको रोजगारी संकटमा पर्यो।
-
ट्रम्पका कडा टिप्पणीहरू – भारतले रुसबाट सस्तो तेल किनेर अप्रत्यक्ष रूपमा युद्धलाई समर्थन गरेको आरोप ट्रम्पले लगाए।
-
चीनसँग तुलना – चीनसँग अमेरिकालाई प्रतिकार गर्ने क्षमता थियो; तर भारतसँग त्यो शक्ति नभएकाले अझ कमजोर देखिएको छ।
-
साथी कि बलिको बोका? – अमेरिका भारतलाई साँच्चै रणनीतिक साझेदार मान्छ कि केवल आफ्ना स्वार्थका लागि प्रयोग गर्छ भन्ने प्रश्न उठेको छ।
-
भारतको प्रतिक्रिया – सरकारले वासिङ्टनमा लबिङ सुरु गरेको छ, युरोप, मध्यपूर्व, ASEAN, अफ्रिकाजस्ता नयाँ बजार खोजिरहेको छ र प्रभावित उद्योगका लागि राहत प्याकेज घोषणा गरेको छ।
-
आत्मनिर्भर भारतको आवश्यकता – केवल एउटै देशमा भर पर्नु खतरनाक हुन्छ। प्रविधि–आधारित निर्यात बढाएर आर्थिक आत्मनिर्भरता हासिल गर्नुपर्छ।
