गौतमबुद्धनगर | 02 फेब्रुवारी, 2026
जागतिक वेटलँड दिनाच्या निमित्ताने जैवविविधता संवर्धन, वन्यजीव संरक्षण तसेच इको-टुरिझमला चालना देण्याच्या उद्देशाने ग्रेटर नोएडा येथील सुरजपूर वेटलँडमध्ये बर्ड फेस्टिव्हल–2026 चे भव्य, प्रेरणादायी आणि व्यापक जनसहभागातून आयोजन करण्यात आले. हा कार्यक्रम उत्तर प्रदेश सरकारच्या पर्यावरण, वन व हवामान बदल विभागाचे राज्यमंत्री के. पी. मलिक यांच्या अध्यक्षतेखाली संपन्न झाला.
या प्रसंगी गौतमबुद्धनगरचे जिल्हाध्यक्ष अभिषेक शर्मा, केंद्रीय पर्यावरण समितीचे सदस्य व सर्वोच्च न्यायालयाचे माजी न्यायाधीश चंद्रप्रकाश गोयल, पश्चिम विभाग उत्तर प्रदेश मेरठचे मुख्य वनसंरक्षक डॉ. के. इलंगो, वनसंरक्षक मेरठ आदर्श कुमार, गौतमबुद्धनगरच्या जिल्हाधिकारी मेधा रूपम, गौतमबुद्धनगरचे विभागीय वनाधिकारी रजनीकांत मित्तल, गाझियाबादच्या विभागीय संचालक ईशा तिवारी, सेवानिवृत्त विभागीय वनाधिकारी प्रमोद कुमार, बुलंदशहरचे विभागीय संचालक हरेंद्र सिंह, वास्तुविशारद संजीव शर्मा यांच्यासह वन्यजीव व पक्षीप्रेमी, स्वयंसेवी संस्था, मान्यवर नागरिक आणि मोठ्या संख्येने शालेय विद्यार्थी उपस्थित होते.
कार्यक्रमादरम्यान राज्यमंत्र्यांनी सर्वप्रथम सुरजपूर वेटलँडचा पाहणी दौरा केला. या वेळी विभागीय वनाधिकारी रजनीकांत मित्तल यांनी वेटलँडमध्ये आयोजित बर्ड वॉचिंग टूर, गाईडेड नेचर वॉक आणि नेचर ट्रेल्सच्या माध्यमातून स्थलांतरित व स्थानिक पक्षी, वनस्पती, कीटक तसेच इतर जीवजंतूंच्या जीवनचक्राची आणि त्यांच्या पर्यावरणीय महत्त्वाची सविस्तर माहिती दिली.
स्थळभेटीनंतर बर्ड फेस्टिव्हल–2026 निमित्त उभारण्यात आलेल्या फोटो गॅलरीचे उद्घाटन करण्यात आले तसेच पर्यावरण, जैवविविधता व पक्षीसंवर्धनाशी संबंधित प्रदर्शनाचे अवलोकन करण्यात आले. त्यानंतर सामूहिक वृक्षारोपण कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले. कार्यक्रमाची सुरुवात शालेय विद्यार्थ्यांनी सादर केलेल्या स्वागतगीताने झाली, ज्यामध्ये निसर्ग, पर्यावरण आणि पक्षीसंरक्षणाचा प्रभावी संदेश देण्यात आला. या प्रसंगी विभागीय वनाधिकाऱ्यांकडून प्रमुख पाहुणे व मान्यवरांचा स्मृतिचिन्ह देऊन सन्मान करण्यात आला.
आपल्या भाषणात राज्यमंत्री के. पी. मलिक यांनी सांगितले की दरवर्षी 02 फेब्रुवारी रोजी जागतिक वेटलँड दिन साजरा करण्यामागील उद्देश म्हणजे आर्द्रभूमींच्या संरक्षण व संवर्धनाबाबत जनजागृती करणे होय. त्यांनी सांगितले की सुरजपूर वेटलँडसारखी समृद्ध नैसर्गिक संपदा आपल्या परिसरात असणे हे आपले भाग्य आहे, जिथे हजारो किलोमीटर दूरवरून येणाऱ्या स्थलांतरित पक्ष्यांना अनुकूल वातावरण मिळते. भौतिक व तांत्रिक विकासाच्या अंध स्पर्धेमुळे निसर्गाचे मोठे नुकसान झाले असून अनेक पक्षीप्रजाती नामशेष होण्याच्या मार्गावर असल्याची चिंता त्यांनी व्यक्त केली. निसर्ग व पक्षीसंरक्षणासाठी सर्वांनी एकत्रित प्रयत्न करावेत, असे आवाहन त्यांनी केले.
जिल्हाधिकारी मेधा रूपम यांनी सांगितले की सुरजपूर वेटलँड हे केवळ जिल्ह्यासाठीच नव्हे तर संपूर्ण उत्तर प्रदेशसाठी एक अमूल्य नैसर्गिक वारसा आहे. हे जैवविविधतेचे जिवंत उदाहरण असून त्याचे संरक्षण करणे ही आपली सामूहिक जबाबदारी आहे. अशा प्रकारचे उपक्रम मुलांना, युवकांना आणि सर्वसामान्य नागरिकांना निसर्गाशी जोडण्याचे प्रभावी माध्यम ठरतात आणि लोकसहभागातूनच शाश्वत विकासाची उद्दिष्टे साध्य होऊ शकतात, असे त्यांनी नमूद केले.
विभागीय वनाधिकारी रजनीकांत मित्तल यांनी सांगितले की बर्ड फेस्टिव्हल–2026 अंतर्गत तज्ज्ञ निसर्ग अभ्यासकांच्या मार्गदर्शनाखाली बर्ड वॉचिंग टूर, गाईडेड नेचर वॉक आणि नेचर ट्रेल्सचे आयोजन करण्यात आले. या उपक्रमांद्वारे सहभागी नागरिकांना स्थलांतरित व स्थानिक पक्षी, वनस्पती, कीटक आणि इतर जीवजंतूंच्या पर्यावरणीय महत्त्वाची माहिती देण्यात आली. सुमारे 0.60 चौरस किलोमीटर क्षेत्रफळात पसरलेले सुरजपूर वेटलँड हे आंतरराष्ट्रीय महत्त्वाचे रामसर स्थळ असून अनेक निवासी व स्थलांतरित पक्षीप्रजातींचे प्रमुख अधिवास आहे, असेही त्यांनी सांगितले.
हा कार्यक्रम सर्व वयोगटांसाठी विनामूल्य ठेवण्यात आला होता आणि निसर्गप्रेमींसाठी तो अत्यंत प्रेरणादायी व अविस्मरणीय अनुभव ठरला. कार्यक्रमाच्या शेवटी आयोजकांकडून प्रमुख पाहुणे, मान्यवर आणि सर्व सहभागींचे आभार मानण्यात आले.
