26 જુલાઈ, 2025ના રોજ વિશ્વએ થાઈલેન્ડ અને કમ્બોડિયા વચ્ચેના વધતા સૈન્ય સંઘર્ષની ચોંકાવનારી સમાચારોથી દિવસની શરૂઆત કરી. વિમાની હુમલાઓ, રોકેટ બારેજ અને તોપોની ગોળીબાર સાથે શાંત સરહદ હવે યુદ્ધના મેદાનમાં ફેરવાઈ ગઈ છે. આ માત્ર ભૂમિ માટેનો ઝઘડો નથી, પણ એ ઇતિહાસ, ધર્મ અને રાષ્ટ્રીય ગૌરવ સાથે જોડાયેલો ગૂઢ પ્રશ્ન છે. અત્યાર સુધીમાં 32 લોકોના મૃત્યુ અને 130થી વધુ ઘાયલ થયા છે. દુનિયાભરથી લોકો ચિંતાવશ મુલાકાત લઈ રહ્યા છે. નીચે આ સંઘર્ષનાં 10 મુખ્ય મુદ્દાઓ રજૂ કર્યા છે.
BulletsIn
-
ઇતિહાસિક પૃષ્ઠભૂમિ:
થાઈલેન્ડ અને કમ્બોડિયા વચ્ચેનું પ્રેઅ વિહિયર મંદિર વિશેનું વિવાદ લગભગ 900 વર્ષ જૂનો છે. 1962માં આંતરરાષ્ટ્રીય અદાલતે આ મંદિર કમ્બોડિયાને ફાળવ્યું હતું, પણ થાઈલેન્ડ એ નિર્ણય માનતો રહ્યો નથી. -
2025માં હાલનો વિવાદ શા માટે ઉદ્ભવ્યો:
થાઈલેન્ડમાં રાજકીય અસ્થિરતા અને કમ્બોડિયાની નેતૃત્વ દૃઢતા સંઘર્ષનું મુખ્ય કારણ છે. થાઈલેન્ડ દ્વારા ‘ઓપરેશન યુત્તા બોધિન’ હેઠળ વિમાની હુમલાઓ થયા અને કમ્બોડિયાએ BM-21 રોકેટોથી જવાબ આપ્યો. -
યુદ્ધ ગુનાઓના આરોપ:
બંને દેશોએ એકબીજા પર નાગરિક વિસ્તારોમાં ક્લસ્ટર બોમ્બ્સનો ઉપયોગ કરવો, એમ્બ્યુલન્સને નિશાન બનાવવું જેવા ગંભીર આરોપ લગાવ્યા છે. -
માનવિય અસર:
અંદાજે 1.5 લાખથી વધુ લોકો विस્થાપિત થયા છે. થાઈલેન્ડના Trat અને Sisaket પ્રદેશોમાંથી 1.38 લાખ લોકો ઘરો છોડી ચૂક્યા છે. -
બાળકો અને નાગરિકોની હાલત:
બાળકો સ્કૂલને બદલે બંકર હેઠળ રહે છે. પરિવારોએ ખુલ્લી જગ્યા પર ભોજન બનાવવાની ફરજ પડી છે. હોસ્પિટલો અને સ્કૂલો નષ્ટ થઈ ગયા છે. -
ભારત સાથે સાંસ્કૃતિક જોડાણ:
પ્રેઅ વિહિયર મંદિર શિવજીને સમર્પિત છે. કમ્બોડિયાનું અંગકોરવાટ મંદિર વિષ્ણુજીને સમર્પિત છે. થાઈલેન્ડમાં ‘રામકીયેન’ મહાકાવ્ય રામાયણ પર આધારિત છે. સંસ્કૃત ભાષાનો બંને દેશોમાં ઊંડો પ્રભાવ છે. -
ભારતની ભૂમિકા:
ભારત તટસ્થતા જાળવી રહ્યું છે અને ભારતીય નાગરિકોને સુરક્ષા માટે સલાહ આપી છે. ‘એક્ટ ઇસ્ટ પોલિસી’ દ્વારા ભારતના બંને દેશો સાથે ઘનિષ્ઠ સાંસ્કૃતિક અને વ્યાપારી સંબંધો છે. -
આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિસાદ:
યુનાઈટેડ નેશન્સ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલે તાત્કાલિક બેઠક બોલાવી. કમ્બોડિયાએ ASEAN દ્વારા શાંતિપ્રસ્તાવ સ્વીકાર્યો, જ્યારે થાઈલેન્ડે તૃતીય પક્ષની મધ્યસ્થતા નકારી. -
ભારતીય યુવાનોએ શું શીખવું જોઈએ:
આ મુદ્દો યુવાન ભારતીયો માટે આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદો, રાજનિતી, જર્નાલિઝમ અને સાંસ્કૃતિક સંરક્ષણ જેવી કારકિર્દી માટે જીવંત ઉદાહરણ બની શકે છે. યુવાનોને ડિજિટલ સાક્ષરતા અને શાંતિના સંદેશને આગળ વધારવો જોઈએ. -
શાંતિના ઉપાય:
યુ.એન. શાંતિ સેના મોકલવી, મંદિરનું સંયુક્ત સંચાલન કરાર, અને ASEAN દ્વારા તટસ્થ સરહદ ટ્રિબ્યુનલની રચના – આવા પગલાંથી શાંતિ શક્ય છે. ભારત, વિયેતનામ અને ઇન્ડોનેશિયા જેવા દેશો મધ્યસ્થ બની શકે છે.
