ঢাকা, ৩১ ডিচেম্বৰ (হি.স.)। বাংলাদেশৰ প্ৰথমগৰাকী মহিলা প্ৰধানমন্ত্ৰী তথা বাংলাদেশ নেচনেলিষ্ট পাৰ্টিৰ সভানেত্ৰী বেগম খালেদা জিয়াৰ বুধবাৰে শেষকৃত্য সম্পন্ন কৰা হয়। দুপৰীয়া ঢাকাৰ মাণিক মিয়া এভিনিউত তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়। স্বামী জিয়াউৰ ৰহমানৰ সমাধিৰ ওচৰতে তেওঁৰ মৃতদেহ সমাধিস্থ কৰা হয়। এই অনুষ্ঠানত সমগ্ৰ বাংলাদেশৰ পৰা হাজাৰ হাজাৰ শোকসন্তপ্ত লোকে অংশগ্ৰহণ কৰে। ভাৰতৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী এছ জয়শংকৰে খালেদা জিয়াৰ পুত্ৰ তাৰিক ৰহমানৰ সৈতেও সাক্ষাৎ কৰি প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোডীৰ শোক পত্ৰ প্ৰদান কৰে।
দ্য ডেইলী ষ্টাৰৰ মতে, ২৩ নৱেম্বৰত এভাৰকেয়াৰ হাস্পতালত ভৰ্তি কৰোৱা হৈছিল ৮০ বছৰীয়া খালেদাক।তেওঁ হৃদযন্ত্ৰ আৰু হাওঁফাওঁৰ সংক্ৰমণত আক্ৰান্ত হৈছিল আৰু নিউমোনিয়াৰ সৈতেও যুঁজি আছিল। উন্নত চিকিৎসা সেৱা লাভ কৰি চলিত বৰ্ষৰ ৬ মে’ত লণ্ডনৰ পৰা উভতি অহাৰ পিছৰে পৰা খালেদাই এভাৰকেয়াৰ হাস্পতালত নিয়মীয়াকৈ স্বাস্থ্য পৰীক্ষা কৰি আছিল। সংগ্ৰামৰ এক শক্তিশালী উত্তৰাধিকাৰ কঢ়িয়াই অনা খালেদাই কালি ৮০ বছৰ বয়সত এভাৰকেয়াৰ হাস্পতালত শেষ উশাহ লয়। দুপৰীয়া ২:৩০ বজাত জানাজা নামাজ পঢ়াই বৈতুল মুকাৰৰাম ৰাষ্ট্ৰীয় মছজিদৰ খাতিব মুফতি আব্দুল মালেকে । আজি জাতীয় সংসদ ভৱনৰ চাউথ প্লাজাত অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ প্ৰাৰ্থনাৰ অন্তত ৰাজধানী শ্বেৰ-ই-বাংলা নগৰত স্বামী প্ৰাক্তন ৰাষ্ট্ৰপতি জিয়াউৰ ৰহমানৰ কাষত সমাধিস্থ কৰা হয়।
তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰা ৩২ জন কূটনীতিবিদৰ ভিতৰত আছিল ভাৰপ্ৰাপ্ত আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰদূত মেগান ব’ল্ডিন, ব্ৰিটিছ উচ্চায়ুক্ত চাৰা কুক, চীনৰ ৰাষ্ট্ৰদূত ইয়াও ৱেন, ইউৰোপীয় সংঘৰ ৰাষ্ট্ৰদূত মাইকেল মিলাৰ। ইয়াৰ উপৰিও ৰাছিয়াৰ ভাৰপ্ৰাপ্ত ৰাষ্ট্ৰদূত একাটেৰিনা চেমেনোভা, জাপানৰ ৰাষ্ট্ৰদূত ছাইদা শ্বিনিচি, কানাডাৰ উচ্চায়ুক্ত অজিত সিং, অষ্ট্ৰেলিয়াৰ উচ্চায়ুক্ত চুছান ৰাইলী আৰু ৰেটো ছিগফ্ৰাইড ৰেংলিও আছিল। নেদাৰলেণ্ড, লিবিয়া, ফিলিপাইনছ, ছিংগাপুৰ, পেলেষ্টাইন, দক্ষিণ কোৰিয়া, ম্যানমাৰ, ইটালী, ছুইডেন, স্পেইন, ইণ্ডোনেছিয়া, নৰৱে, ব্ৰাজিল, মৰক্কো, ইৰাণ, আলজেৰিয়া, ব্ৰুনাই, থাইলেণ্ড, কাটাৰ, ডেনমাৰ্ক, আৰু মালয়েছিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰদূত আৰু উচ্চায়ুক্তসকলেও অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰে।
প্ৰয়াত খালেদা জিয়াই পুত্ৰ তাৰিক, পত্নী আৰু তেওঁলোকৰ ছোৱালীক এৰি থৈ গৈছিল। ১৭ বছৰ নিৰ্বাসনৰ অন্তত ২৫ ডিচেম্বৰত বাংলাদেশলৈ উভতি আহিছিল তাৰিক ৰহমান। খালেদাৰ কনিষ্ঠ পুত্ৰ আৰাফাত ৰহমান কোকোৰ কিছু বছৰ পূৰ্বে মালয়েছিয়াত মৃত্যু হৈছিল। ২০১৮ চনৰ ৮ ফেব্ৰুৱাৰীত দুৰ্নীতিৰ গোচৰত জেলত ভৰ্তি হৈছিল প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰীগৰাকী। ক’ভিড-১৯ মহামাৰীৰ সময়ত তেওঁক ২৫ মাৰ্চ, ২০২০ তাৰিখে কিছু চৰ্তত অস্থায়ী মুক্তিৰ অনুমতি দিয়া হৈছিল। ১৯৪৫ চনত জলপাইগুৰিত জন্মগ্ৰহণ কৰা খালেদাই প্ৰথমে দিনাজপুৰ মিছনেৰী স্কুলত অধ্যয়ন কৰিছিল আৰু পিছলৈ ১৯৬০ চনত দিনাজপুৰ বালিকা বিদ্যালয়ৰ পৰা মেট্ৰিক সম্পূৰ্ণ কৰিছিল।
খালেদাৰ পিতৃ ইস্কন্দৰ মজুমদাৰ এজন ব্যৱসায়ী আৰু মাক তয়াবা মজুমদাৰ আছিল এগৰাকী গৃহিণী। পুতুল নামেৰে পৰিচিত খালেদা তিনিগৰাকী ভগ্নী আৰু দুজন ভাতৃৰ ভিতৰত দ্বিতীয় আছিল। তেওঁ ১৯৬০ চনত পাকিস্তান সেনাবাহিনীৰ কেপ্তেইন জিয়াউৰ ৰহমানৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। জিয়াউৰ ৰহমানে বিদ্ৰোহ কৰি ১৯৭১ চনৰ মুক্তিযুদ্ধত অংশ লৈছিল। ১৯৮১ চনৰ ৩০ মে’ত ৰহমানক হত্যা কৰাৰ পিছত বিএনপি এক গুৰুতৰ সংকটত ডুব যায়। এই কঠিন সময়ত খালেদাই দলত যোগদান কৰি ১৯৮৪ চনৰ ১২ জানুৱাৰীত ইয়াৰ উপ-সভাপতি হয়।১৯৮৪ চনৰ ১০ মে’ত সভানেত্ৰী নিৰ্বাচিত হয়।
জিয়াৰ নেতৃত্বত বিএনপিয়ে ১৯৮৩ চনত উদাৰ দলৰ মিত্ৰজোঁট গঠন কৰি এৰশ্বাদৰ স্বৈৰাচাৰী চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন আৰম্ভ কৰে। নিৰুৎসাহিত নহৈ খালেদাই এৰছাদৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন অব্যাহত ৰাখিলে। ১৯৯১ চনৰ নিৰ্বাচনত বিএনপি একমাত্ৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠ দল হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। একেৰাহে তিনিটা সংসদীয় নিৰ্বাচনত পাঁচখন আসনত প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰি খালেদাই আটাইকেইখন আসনত জয়লাভ কৰে। ১৯৯১ চনৰ ২০ মাৰ্চত খালেদাই বাংলাদেশৰ প্ৰথমগৰাকী মহিলা প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে শপত গ্ৰহণ কৰে।
১৯৯৬ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত অনুষ্ঠিত সাধাৰণ নিৰ্বাচনত জয়ী হৈ খালেদা একেৰাহে দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে প্ৰধানমন্ত্ৰী হয়। কিন্তু সকলো ডাঙৰ বিৰোধী দলে নিৰ্বাচন বৰ্জন কৰে। বিৰোধী দলসমূহৰ দাবীৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই তেতিয়াৰ চৰকাৰে সংবিধান সংশোধন কৰি সংসদীয় নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত কৰিবলৈ নিৰপেক্ষ তত্ত্বাৱধায়ক চৰকাৰৰ ব্যৱস্থা কৰে। ইয়াৰ পিছত সংসদ ভংগ কৰা হয় আৰু খালেদাই ১৯৯৬ চনৰ ৩০ মাৰ্চত কেয়াৰটেকাৰ চৰকাৰক ক্ষমতা অৰ্পণ কৰে। ১৯৯৬ চনৰ ১২ জুনত ন্যায়াধীশ মহম্মদ হাবিবুৰ ৰহমানৰ নেতৃত্বত কেয়াৰটেকাৰ চৰকাৰৰ অধীনত অনুষ্ঠিত হোৱা নিৰ্বাচনত বিএনপি আৱামি লীগৰ হাতত পৰাস্ত হয়। খালেদাই ১৯৯৬ চনৰ পৰা ২০০১ চনলৈ আৱামি লীগ চৰকাৰৰ কাৰ্যকালত জাতীয় সংগসাদত বিৰোধী দলৰ নেতা হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।
২০০১ চনৰ ১ অক্টোবৰত ন্যায়াধীশ লতিফুৰ ৰহমানৰ নেতৃত্বত কেয়াৰটেকাৰ চৰকাৰৰ অধীনত অনুষ্ঠিত পৰৱৰ্তী সংসদীয় নিৰ্বাচনত বিএনপিৰ নেতৃত্বত চাৰিটা দলীয় মিত্ৰজোঁটে জাতীয় সংসদৰ দুই তৃতীয়াংশতকৈ অধিক আসন লাভ কৰে। ২০০১ চনৰ ১০ অক্টোবৰত খালেদাই তৃতীয়বাৰৰ বাবে প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে শপত গ্ৰহণ কৰে। ২০০৭ চনত যেতিয়া সামৰিক সমৰ্থিত কেয়াৰটেকাৰ চৰকাৰে ক্ষমতা দখল কৰিছিল, তেতিয়া আৱামি লীগৰ সভাপতি শ্বেখ হাছিনাকে ধৰি আন কেইবাজনো ৰাজনৈতিক নেতাৰ সৈতে খালেদাক কাৰাগাৰত ভৰোৱা হৈছিল। পিছত কাৰাগাৰৰ পৰা মুক্তি লাভ কৰি ২০০৮ চনৰ সংসদীয় নিৰ্বাচনত প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছিল যদিও তেওঁৰ দলে জয়ী হ’ব নোৱাৰিলে।
২০১৪ চনৰ সংসদীয় নিৰ্বাচনত বিএনপিয়ে বিৰত থকাৰ ফলত ১৯৯১ চনৰ পিছত প্ৰথমবাৰৰ বাবে সংসদৰ পৰা আঁতৰি থাকে। ২০১৮ চনৰ ৮ ফেব্ৰুৱাৰীত ঢাকাৰ এখন বিশেষ আদালতে জিয়া অনাথ আশ্ৰম ট্ৰাষ্টৰ দুৰ্নীতিৰ গোচৰত পাঁচ বছৰৰ কাৰাদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰে। সেই বছৰৰ ৩০ অক্টোবৰত উচ্চ ন্যায়ালয়ে তেওঁৰ কাৰাদণ্ড ১০ বছৰলৈ বৃদ্ধি কৰে। পিছত জিয়া চেৰিটেবল ট্ৰাষ্টৰ দুৰ্নীতিৰ গোচৰত দোষী সাব্যস্ত হয়।
ক’ভিড-১৯ মহামাৰীৰ সময়ত তদানীন্তন আৱামি লীগ চৰকাৰে কাৰ্যবাহী আদেশৰ জৰিয়তে খালেদাক সাময়িকভাৱে মুকলি কৰি দিছিল ২০২০ চনৰ ২৫ মাৰ্চত। তেওঁৰ শাস্তি স্থগিত ৰখা হৈছিল এই চৰ্তত যে তেওঁ নিজৰ গুলশান ঘৰতে থাকিব আৰু দেশ এৰি নাযায়। চলিত বৰ্ষৰ ৬ আগষ্টত সম্পূৰ্ণৰূপে মুকলি কৰি দিয়া হৈছিল বাপনিৰ মুৰব্বীগৰাকী।
हिन्दुस्थान समाचार / অৰৱিন্দ
