ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਫ਼ਾਈ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੱਛ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਨੋਇਡਾ ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸੈਕਟਰ-3 ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਦੀ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਠੋਸ ਕੂੜਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਸਿੰਗਲ-ਯੂਜ਼ ਪਲਾਸਟਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ।
ਇਹ ਜਾਂਚ ਮੁਹਿੰਮ ਗੌਰਵ ਬੰਸਲ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਇੰਜੀਨੀਅਰ (ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ), ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਨੋਇਡਾ ਅਥਾਰਟੀ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਠੋਸ ਕੂੜਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਲ-ਯੂਜ਼ ਪਲਾਸਟਿਕ ‘ਤੇ ਪੂਰੀ ਪਾਬੰਦੀ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਅਥਾਰਟੀ ਹਰ ਸਾਲ ਸਵੱਛ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਂਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨੋਇਡਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਮਿਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲਾਗੂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਟੀਮ ਨੇ ਡੀ-12, ਸੈਕਟਰ-3 ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਜੈਪਟੋ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਿਟਡ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਸਟੋਰ ਅਤੇ ਕਲਾਉਡ ਕਿਚਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸਥਾਪਨਾ ਨੂੰ ਬਲਕ ਵੇਸਟ ਜਨਰੇਟਰ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਖਾਮੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ, ਜੋ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੂੜਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਥਾਪਨਾ ਵੱਲੋਂ ਠੋਸ ਕੂੜਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕੂੜਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਟੋਰੇਜ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਥੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਕੂੜਾ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਅਤੇ ਅਧਿਕ੍ਰਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਪਟਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਕੂੜਾ ਗੈਰ-ਅਧਿਕ੍ਰਿਤ ਕਬਾੜੀ ਡੀਲਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੂੜਾ ਸੁੱਟ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੰਦਗੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਉਲੰਘਣਾ ਇਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਕਿ ਸਥਾਪਨਾ ਕੋਲ ਕੂੜਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਜਾਂ ਨਿਪਟਾਰੇ ਲਈ ਕਿਸੇ ਅਧਿਕ੍ਰਿਤ ਏਜੰਸੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਮੈਮੋਰੈਂਡਮ ਆਫ਼ ਅੰਡਰਸਟੈਂਡਿੰਗ (MoU) ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬਲਕ ਵੇਸਟ ਜਨਰੇਟਰਾਂ ਲਈ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੂੜੇ ਦੀ ਢੁੱਕਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਲਈ ਅਧਿਕ੍ਰਿਤ ਏਜੰਸੀ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਾਮੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਾਂਚ ਟੀਮ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਪਾਇਆ ਕਿ ਸਥਾਪਨਾ ਵੱਲੋਂ ਸਿੰਗਲ-ਯੂਜ਼ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਨੋਇਡਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਹੈ। ਕਾਰਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ 20 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਸਿੰਗਲ-ਯੂਜ਼ ਪਲਾਸਟਿਕ, ਜੋ ਛੇ ਕਾਰਟਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਉਲੰਘਣਾਵਾਂ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਅਤੇ ਬਲਕ ਵੇਸਟ ਜਨਰੇਟਰ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ, ਨੋਇਡਾ ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ ਜੈਪਟੋ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਿਟਡ ਦੇ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਸਟੋਰ ਅਤੇ ਕਲਾਉਡ ਕਿਚਨ ‘ਤੇ ₹5,00,000 ਦਾ ਆਰਥਿਕ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ। ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਕੂੜਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਜੈਪਟੋ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਾਂਚ ਟੀਮ ਨੇ ਸੈਕਟਰ-3 ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਦੀ ਵੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਡੀ-7 ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਪੇਟੀਐਮ ਦਫ਼ਤਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 5 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਪਲਾਸਟਿਕ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਡੀ-6 ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ WOW ਫੂਡ ਤੋਂ ਵੀ 5 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਪਲਾਸਟਿਕ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਦੋਹਾਂ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਨੋਇਡਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਲ-ਯੂਜ਼ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ‘ਤੇ ਮਾਲੀ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਨੋਇਡਾ ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਵਾਤਾਵਰਣੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਜਾਂਚਾਂ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣਗੀਆਂ। ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਠੋਸ ਕੂੜਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਸਿੰਗਲ-ਯੂਜ਼ ਪਲਾਸਟਿਕ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਸਾਰੀਆਂ ਵਪਾਰਕ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬਲਕ ਵੇਸਟ ਜਨਰੇਟਰਾਂ ਲਈ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਜਾਂਚ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ AG Enviro ਦੇ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਹੈੱਡ ਪ੍ਰਫੁੱਲ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਮੈਨੇਜਰ ਵਿਕਾਸ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਗਾਈਡਡ ਫਾਰਚੂਨ ਸਮਿਤੀ ਦੇ IEC ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆ ਅਭਿਗਿਆਨਮ ਅਤੇ ਡਿਵਿਜ਼ਨ ਇੰਚਾਰਜ ਸੁਰਜ ਸਿੰਘ ਵੀ ਜਾਂਚ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ। ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਗਾਈਡਡ ਫਾਰਚੂਨ ਸਮਿਤੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਵਾਤਾਵਰਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਵਾ ਦੇਣ ਲਈ ਅਥਾਰਟੀ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨਿਭਾਈ।
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਨੋਇਡਾ ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਵਪਾਰਕ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ, ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸਫ਼ਾਈ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨ, ਕੂੜਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਿੰਗਲ-ਯੂਜ਼ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਵੱਛ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਸ਼ਹਿਰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਾਂਝੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
