ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਇਹ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਅਲਤਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਕੇਵਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਖੇਤਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਜਪਾ, ਕਾਂਗਰਸ, ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬੀਐਸਪੀ, ਟੀਐਮਸੀ ਅਤੇ ਬੀਆਰਐਸ ਤੱਕ, ਅਨੇਕ ਉਧਾਹਰਣ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਜਾਂ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰਕੇ ਚੁਕਾਉਣੀ ਪਈ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।
BulletsIn
-
ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀਕਰਨ: ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਲੋਅਲਤਾਂ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਇਆ ਗਿਆ—ਐਲ.ਕੇ. ਅਡਵਾਣੀ, ਯਸ਼ਵੰਤ ਸਿਨ੍ਹਾ, ਅਤੇ ਸੰજય ਜੋਸ਼ੀ ਦੇ ਉਦਾਹਰਣ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ।
-
ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਆਤਮਵਿਰੋਧੀ ਰਵਾਇਤ: ਆਰੰਭਕ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਯੋਗੇੰਦਰ ਯਾਦਵ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਭੂਸ਼ਣ, ਤੇ ਕੈਲਾਸ ਗਹਲੋਤ ਵਰਗੇ ਆਲੋਚਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹਟਾਏ ਗਏ।
-
ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਅਣਦੇਖੀ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਅਣਾਦਰ: ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਯੋਤਿਰਾਦਿਤਿਆ ਸਿੰਧੀਆ, ਸ਼ਸ਼ੀ ਥਰੂਰ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
-
ਖੇਤਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਸ਼ਵਾਦ ਅਤੇ ਨਿਰੰਕੁਸ਼ਤਾ: ਮਾਇਆਵਤੀ ਦੀ ਬੀਐਸਪੀ, ਮਮਤਾ ਦੀ ਟੀਐਮਸੀ, ਅਤੇ ਕੇਸੀਆਰ ਦੀ ਬੀਆਰਐਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਣਗੂੰਜੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
-
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਦਾਹਰਣ: ਸਟਾਲਿਨ, ਮਾਓ ਅਤੇ ਅਰਦੋਗਾਨ ਵਰਗੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾਇਆ।
-
ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਰੋਲ ਨਿਭਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ: ਭਾਰਤੀ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰਿਕ ਮੁੱਲਾਂ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ—ਵੈਨਾਡ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਉਦਾਹਰਣ ਹਨ।
-
ਗਲੋਬਲ ਯੁਵਕ ਮਾਡਲ: ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦਾ ਯੁਥ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ, ਸਰਬੀਆ ਦਾ ਓਤਪੋਰ ਆੰਦੋਲਨ, ਅਤੇ ਬਾਰਸਿਲੋਨਾ ਦੀ ਡਿਜੀਟਲ ਲੋਕਤੰਤਰਿਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ “Decidim” ਪ੍ਰੇਰਕ ਮਾਡਲ ਹਨ।
-
ਸੁਧਾਰਕ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਲੋੜ: ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਲੀਡਰਾਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਅਵਧੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਨਾਲ ਹੀ ਆੰਦਰੂਨੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ।
-
ਨੈਤਿਕ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ: ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਰਾਜਨੀਤਕ ਨੈਤਿਕਤਾ ‘ਤੇ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪਸ ਅਤੇ ਵਾਚਡੌਗ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ।
-
ਗੌਰਵਸ਼ਾਲੀ ਰਵਾਇਤਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ: ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣ ਅਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ਪੂਰਨ ਰਵਾਇਤ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਸਨੀਯਤਾ ਬਣੀ ਰਹੇ।
