ਕਾਠਮਾਂਡੂ, 21 ਮਾਰਚ । ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਬਹੁਮਤ ਵਾਲੀ ਨੇਪਾਲ ਸਰਕਾਰ ਚੀਨ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬੈਲਟ ਐਂਡ ਰੋਡ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵ (ਬੀ.ਆਰ.ਆਈ.) ਲਾਗੂਕਰਨ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰਨ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਨਰਾਇਣਕਾਜੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦਾ ਬੀਜਿੰਗ ਦੌਰਾ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ 24 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਬੀਜਿੰਗ ਦੌਰੇ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣਗੇ।
ਵਿਦੇਸ਼ ਸਕੱਤਰ ਸੇਵਾ ਲਮਸਾਲ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਚੀਨ ਦੌਰੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਬੀਜਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹਮਰੁਤਬਾ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨਗੇ। ਲਮਸਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਦੌਰੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੁੱਦਾ ਬੀ.ਆਰ.ਆਈ. ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਹੈ। 2017 ਵਿੱਚ ਹੀ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਿਦਿਆ ਦੇਵੀ ਭੰਡਾਰੀ ਨੇ ਬੀਆਰਆਈ ਉੱਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸੱਤ ਸਾਲ ਬੀਤ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇੱਕ ਵੀ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਚੀਨ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਨੇਪਾਲ ‘ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦਬਾਅ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਰੂਪਕ ਸਾਪਕੋਟਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੀ.ਆਰ.ਆਈ. ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੰਪਲੀਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਐਗਰੀਮੈਂਟ ’ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਖਰੜਾ ਕਾਠਮਾਂਡੂ ਸਥਿਤ ਚੀਨੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਰਾਹੀਂ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੇਕਰ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ 25 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਬੀਜਿੰਗ ‘ਚ ਇਸ ਲਾਗੂਕਰਨ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਨਗੇ।
ਸਾਪਕੋਟਾ ਨੇ ਬੀਆਰਆਈ ਰਾਹੀਂ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਚੀਨ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸਣ ਦੇ ਡਰ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਹੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਜੋ ਖਰੜਾ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਨਾ ਤਾਂ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਰਜ਼ੇ ‘ਤੇ ਵਿਆਜ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇਪਾਲੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਇਸਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨੇਪਾਲੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇਤਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸ਼ਰਨ ਮਹਿਤ, ਜੋ ਪ੍ਰਚੰਡ ਦੀ ਪਿਛਲੀ ਸਰਕਾਰ ‘ਚ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਸਨ, ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਨੇਪਾਲ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਾਂਗ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਜਾਲ ‘ਚ ਫਸਾਉਣ ਦੀ ਚਾਲ ਹੈ। ਮਹਿਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਾਨ ਏਜੰਸੀ ਤੋਂ ਜੋ ਕਰਜ਼ਾ ਅਸੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਉਸਦਾ ਵਿਆਜ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬੀਆਰਆਈ ਵਿੱਚ 4-5 ਫੀਸਦੀ ਵਿਆਜ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਬੀਆਰਆਈ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਨ ਦੇ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਪੋਖਰਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚੀਨ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬੀਆਰਆਈ ਦਾ ਫਲੈਗਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਨੇਪਾਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ।
