ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 30 ਅਕਤੂਬਰ। ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਗੋਆ ਮੈਰੀਟਾਈਮ ਕਨਕਲੇਵ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਸਾਡੇ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦੇ। ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਤਰਜੀਹਾਂ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਖੇਤਰ (ਆਈਓਆਰ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ, ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਤਰਜੀਹ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਆਪਕ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਡਕੈਤੀ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਜਿਹੀਆਂ ਕਈ ਠੋਸ ਤਰਜੀਹਾਂ ਤੈਅ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਨੇਵਲ ਵਾਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ 29 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਰਹੇ ‘ਗੋਆ ਮੈਰੀਟਾਈਮ ਕਨਕਲੇਵ’ ਵਿੱਚ ਸਮਕਾਲੀ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਜਲ ਸੈਨਾ ਮੁਖੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ‘ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ’ ਵਿਸ਼ੇ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦਾ ਥੀਮ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ‘ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਯਤਨਾਂ’ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੋਆ ਮੈਰੀਟਾਈਮ ਕਨਕਲੇਵ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਇੱਕ ਆਊਟਰੀਚ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਮਕਾਲੀ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਜਲ ਸੈਨਾ ਮੁਖੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਈਵਾਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੈ।
ਕੁੰਜੀਵਤ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਸਾਡੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੱਜ ਵੀ ਸਾਡੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਸਾਂਝੀ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦੇਵੇਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਝਿਜਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਖੇਤਰ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਅਪਾਰ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਹਰੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਊਰਜਾ ਨਿਕਾਸ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਕੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖਤਾ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਦੂਰ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਣਨੀਤਕ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਸੀ ਡਰ ਅਤੇ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਯੋਗੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇ। ਇਸ ਲਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੇ ਹੱਲ ਲੱਭਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਬੰਧਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜੋਖਮਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ। ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਈਓਆਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਡਕੈਤੀ, ਅੱਤਵਾਦ, ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਅਤੇ ਵੱਧ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਰਜੀਹਾਂ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰ ਮਾਰੀਸ਼ਸ, ਮਿਆਂਮਾਰ, ਸੇਸ਼ੇਲਜ਼, ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ, ਥਾਈਲੈਂਡ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਕੋਮੋਰੋਸ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ, ਮਾਲਦੀਵ ਦੇ ਜਲ ਸੈਨਾ ਮੁਖੀ, ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਐਡਮਿਰਲ ਆਰ ਹਰੀ ਕੁਮਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ‘ਮੇਕ ਇਨ ਇੰਡੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ’ 31 ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਕਨਕਲੇਵ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਜਹਾਜ਼ ਨਿਰਮਾਣ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਡੂੰਘੇ ਸਬਮਰਜੈਂਸ ਰੈਸਕਿਊ ਵੈਸਲਜ਼ ਦੀਆਂ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਦੇ ਦੇਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
