ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 14 ਅਕਤੂਬਰ। ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 15 ਅਕਤੂਬਰ ਦਾ ਦਿਨ ਕਈ ਅਹਿਮ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਦਰਜ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਰੀਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡਾ.ਏ.ਪੀ.ਜੇ.ਅਬਦੁਲ ਕਲਾਮ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਅਭੇਦ ਬਣਾਇਆ।
ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਹਿਜ ਅਤੇ ਸਾਧਾਰਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤ, ਨਰਮ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਕਲਾਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘਾਤਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹਥਿਆਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ। ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ ਦੇ ਪਿੰਡ ਧਨੁਸ਼ਕੋਡੀ ਵਿੱਚ 15 ਅਕਤੂਬਰ 1931 ਨੂੰ ਜਨਮੇ ਕਲਾਮ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਸਲ ਪੂੰਜੀ ਮੰਨਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਬੱਚੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਅੰਕਲ ਕਹਿ ਕੇ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਸਨ।
ਏਪੀਜੇ ਅਬਦੁਲ ਕਲਾਮ ਨੇ 1950 ਵਿੱਚ ਮਦਰਾਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਤੋਂ ਪੁਲਾੜ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਡਿਫੈਂਸ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੋਵਰਕ੍ਰਾਫਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ 1962 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ (ਇਸਰੋ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।
ਇਸਰੋ ’ਚ ਕਲਾਮ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਲਾਂਚ ਵਾਹਨ ਐੱਸਐੱਲਵੀ-3 ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸ ਵਾਹਨ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੇ ਰੋਹਿਣੀ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਭੇਜਿਆ। ਇਸ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਮੈਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਲਾਮ ਸਾਹਬ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕਈ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਏਪੀਜੇ ਅਬਦੁਲ ਕਲਾਮ ਜੁਲਾਈ 1992 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬਣੇ। ਕਲਾਮ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਪੋਖਰਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਦੂਜਾ ਸਫਲ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਲਾਮ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।
ਉਹ 18 ਜੁਲਾਈ 2002 ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣੇ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਮਿਲਿਆ। ਕਲਾਮ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਜਨਤਾ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਆਮ ਆਦਮੀ ਜਾਂ ਕਿਸਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਖਾ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ, ਤਾਂ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਉਹ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦੇ।
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਲਾਮ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਲਜਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਈਆਂ। ਕਲਾਮ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸੁਪਨਾ 2020 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਕਲਾਮ ਸਾਹਿਬ ਦੇ 79ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1997 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਰਤਨ, 1981 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਅਤੇ 1990 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ 27 ਜੁਲਾਈ 2015 ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਗਏ।
ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ
1686 : ਮੁਗਲ ਸ਼ਾਸਕ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਬੀਜਾਪੁਰ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ।
1932: ਟਾਟਾ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ‘ਟਾਟਾ ਸੰਨਜ਼ ਲਿਮਿਟੇਡ’ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
1949: ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਰਾਜ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
1951: ਅਮਰੀਕੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਾਮੇਡੀ ਸੀਰੀਅਲ ‘ਆਈ ਲਵ ਲੂਸੀ’ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੂਸੀਲ ਬਾਲ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਡੇਸੀ ਅਰਨਾਜ਼ ਨੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ। ਇਸ ਸੀਰੀਅਲ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ‘ਚ ਕਾਫੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਰਾਹਿਆ ਗਿਆ।
1969: ਸੋਮਾਲੀਆ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕੈਬਦੀ ਰਸ਼ੀਦ ਕੈਲੀ ਸ਼ੇਰਮਾਰਕੇ ਦੀ ਹੱਤਿਆ।
1988: ਉੱਜਵਲਾ ਪਾਟਿਲ ਕਿਸ਼ਤੀ ਰਾਹੀਂ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਔਰਤ ਬਣੀ।
1990: ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਿਖਾਇਲ ਗੋਰਬਾਚੇਵ ਨੂੰ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
1993: ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਨੇਤਾ ਨੈਲਸਨ ਮੰਡੇਲਾ ਅਤੇ ਐਫਡਬਲਯੂ ਕਲਾਰਕ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਵਕ ਰੰਗਭੇਦ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖਣ ਲਈ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
1996: ਫਿਜੀ ਵਿਆਪਕ ਟੈਸਟ ਬੈਨ ਸੰਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ।
1998: ਭਾਰਤ ਦੀ ਫਾਤਿਮਾ ਬੀ ਨੂੰ ਗਰੀਬੀ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
1999 – ਚੀਨ ਨੇ 12 ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਰੇਂਜ ਵਾਲੀ ਡੀਐਫ-41 ਆਈਸੀਬੀਐਮ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦਾ ਸਫਲ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤਾ।
2003: ਚੀਨ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਸਮੇਤ ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਭੇਜਣ ਵਾਲਾ ਤੀਜਾ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ।
2006: ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ।
2012: ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲੇਖਕ ਹਿਲੇਰੀ ਮੈਂਟਲ ਨੂੰ ਨਾਵਲ ਬ੍ਰਿੰਗਿੰਗ ਅੱਪ ਦਿ ਬੱਡੀਜ਼ ਲਈ ਮੈਨ ਬੁਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
2013: ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਭੂਚਾਲ, 215 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ।
ਜਨਮ
1542: ਮੁਗਲ ਸ਼ਾਸਕ ਅਕਬਰ।
1914: ਮੁਹੰਮਦ ਜ਼ਹੀਰ ਸ਼ਾਹ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਆਖਰੀ ਰਾਜਾ।
1922: ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸ਼ੰਕਰ (ਮਸ਼ਹੂਰ ਜੋੜੀ ਸ਼ੰਕਰ-ਜੈਕਿਸ਼ਨ)।
1931: ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਏਪੀਜੇ ਅਬਦੁਲ ਕਲਾਮ।
1936: ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਦਨ ਲਾਲ ਖੁਰਾਣਾ।
1946: ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਵਿਕਟਰ ਬੈਨਰਜੀ।
1947: ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਮਦਨ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਦਾ ਜਨਮ।
1952: ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਮਨ ਸਿੰਘ।
1957: ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮੀਰਾ ਨਾਇਰ।
1957: ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਮੁਖਤਾਰ ਅੱਬਾਸ ਨਕਵੀ।
ਦਿਹਾਂਤ
1240: ਰਜ਼ੀਆ ਸੁਲਤਾਨ, ਜਿਸਨੇ 1236 ਈ: ਤੋਂ 1240 ਈ: ਤੱਕ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ‘ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
1918: ਸ਼ਿਰਡੀ ਦੇ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ।
1961: ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ ਪੰਡਿਤ ਸੂਰਿਆਕਾਂਤ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਨਿਰਾਲਾ।
1975: ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀਕਾਰ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਰਾਏ ਚੌਧਰੀ
1999: ਦੁਰਗਾ ਭਾਬੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸਹਿਯੋਗੀ।
2012: ਕੰਬੋਡੀਆ ਦਾ ਰਾਜਾ ਨੋਰੋਡੋਮ ਸ਼ਿਨੌਕ।
2020: ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਆਸਕਰ ਜੇਤੂ ਪੋਸ਼ਾਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਭਾਨੂ ਅਥਈਆ।
ਦਿਵਸ
ਡਾ.ਏ.ਪੀ.ਜੇ ਅਬਦੁਲ ਕਲਾਮ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵ੍ਹਾਈਟ ਸਟਿੱਕ ਦਿਵਸ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੇਂਡੂ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ
