ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 30 ਸਤੰਬਰ (ਹਿ. ਸ.)। ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 1 ਅਕਤੂਬਰ ਦਾ ਦਿਨ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਦਰਜ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਲਈ ਇਹ ਤਾਰੀਖ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ 1991 ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ 01 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਜ਼ੁਰਗ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। 14 ਦਸੰਬਰ 1990 ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਜਨਰਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਨੇ ਹਰ ਸਾਲ 01 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਜ਼ੁਰਗ ਦਿਵਸ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਖਰੜਾ 1982 ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਰ ਸਾਲ ਇਸ ਦਾ ਥੀਮ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਬਿੱਲ 2007 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ, ਬਿਰਧ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਡਾਕਟਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਜਾਨ-ਮਾਲ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਉਹੀ ਤਾਰੀਖ ਹੈ ਜਦੋਂ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਕਿੰਗ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦਾ ਗਣਰਾਜ ਬਣਿਆ। ਚੀਨ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਇੱਥੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। 01 ਅਕਤੂਬਰ, 1949 ਨੂੰ, ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ ਨੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪੀਪਲਜ਼ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਫ਼ ਚਾਈਨਾ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।
ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ
1838: ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਲਾਰਡ ਆਕਲੈਂਡ ਨੇ ਸ਼ਿਮਲਾ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਐਂਗਲੋ-ਅਫਗਾਨ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।
1854: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਾਕ ਟਿਕਟਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ। ਟਿਕਟ ‘ਤੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ ਅੱਧਾ ਆਨਾ (1/32 ਰੁਪਏ) ਸੀ।
1953: ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵੱਖਰਾ ਸੂਬਾ ਬਣਿਆ। ਇਹ ਰਾਜ ਹੁਣ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
1960: ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਬਰਤਾਨੀਆ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ।
1967: ਭਾਰਤੀ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਵਿਕਾਸ ਨਿਗਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ।
1978: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਉਮਰ 14 ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 18 ਸਾਲ ਅਤੇ ਲੜਕਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ 18 ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 21 ਸਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
1996: ਤਤਕਾਲੀ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਿਲ ਕਲਿੰਟਨ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ।
1998: ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਕਿਲੀਨੋਚੀ ਅਤੇ ਮਾਨਕੁਲਮ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਫੌਜ ਅਤੇ ਲਿੱਟੇ ਦੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ 1300 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ।
2002: ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਫਲਾਈਪਾਸਟ ਦੌਰਾਨ ਦੋ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਟਕਰਾ ਗਏ।
2005: ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਬਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ 40 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
2007: ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ‘ਤੇ ਅਗਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
2008: ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨੇਟ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਵਪਾਰ ‘ਤੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ।
2015: ਗਵਾਟੇਮਾਲਾ ਦੇ ਸਾਂਤਾ ਕਾਟਰੀਨਾ ਪਿਨੁਲਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਕਾਰਨ 280 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
2016: ਭਾਰਤ ਨੇ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਤਰੰਗਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਨਿਲਾਮੀ ਕੀਤੀ। ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਤੋਂ 535.31 ਅਰਬ ਰੁਪਏ ਦੀ ਆਮਦਨ ਹੋਈ।
2019: ਫੋਰਡ ਮੋਟਰ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਮਹਿੰਦਰਾ ਐਂਡ ਮਹਿੰਦਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਉੱਦਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਗੇ।
ਜਨਮ
1847: ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਕੁਨ ਐਨੀ ਬੇਸੈਂਟ।
1894: ਸੁਧੀ ਰੰਜਨ ਦਾਸ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਵਾਂ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ।
1895: ਲਿਆਕਤ ਅਲੀ ਖਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ।
1901: ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ।
1906 : ਸਚਿਨ ਦੇਵ ਬਰਮਨ, ਬੰਗਾਲੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੰਗੀਤਕਾਰ।
1919: ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤਕਾਰ ਮਜਰੂਹ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰੀ।
1924: ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜਿਮੀ ਕਾਰਟਰ।
1928: ਭਾਰਤ ਦਾ ਦਲਿਤ ਆਗੂ ਸੂਰਜ ਭਾਨ।
1928 ਮਸ਼ਹੂਰ ਤਾਮਿਲ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸਿਵਾਜੀ ਗਣੇਸ਼ਨ।
1930: ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਜੇ.ਐੱਚ. ਪਟੇਲ।
1938: ਭਾਰਤ ਦਾ ਮਹਾਨ ਬਿਲੀਅਰਡ ਖਿਡਾਰੀ ਮਾਈਕਲ ਫਰੇਰਾ।
1945: ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਮਨਾਥ ਕੋਵਿੰਦ।
1951: ਸਾਬਕਾ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸਪੀਕਰ ਜੀਐਮਸੀ ਬਾਲਾਯੋਗੀ।
1952: ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਕਾ ਸ਼ਾਰਦਾ ਸਿਨਹਾ।
ਦੇਹਾਂਤ
1979: ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਚੰਨਣ ਸਿੰਘ ਗੜ੍ਹਵਾਲੀ।
2001: ਓਡੀਸ਼ਾ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੁਰੇਂਦਰਨਾਥ ਦਿਵੇਦੀ।
ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿਨ
ਬਜ਼ੁਰਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿਵਸ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈ-ਇੱਛੁਕ ਖੂਨਦਾਨ ਦਿਵਸ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੌਫੀ ਦਿਵਸ
ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ/ਸੁਰਿੰਦਰ/ਸੰਜੀਵ
