ନେପାଳ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ଶେଷ: ୬୦ ପ୍ରତିଶତ ମତଦାନ
ନେପାଳ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ପ୍ରାଥମିକ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ନେପାଳର ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ମତଦାନ ମାର୍ଚ୍ଚ ୫ ରେ ଶେଷ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରାୟ ୬୦ ପ୍ରତିଶତ ମତଦାନ ହୋଇଛି। ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଏହି ନିର୍ବାଚନ ନେପାଳର ପ୍ରତିନିଧି ସଭାର ସମସ୍ତ ୨୭୫ ଟି ଆସନ ପାଇଁ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ୨୦୨୫ ରେ ଉପୁଜିଥିବା ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ପରେ ପ୍ରଥମ ପ୍ରମୁଖ ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଥିଲା। ମତଦାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମୁଖ୍ୟତଃ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ଦେଶର ନାଗରିକମାନେ ସକାଳୁ ସନ୍ଧ୍ୟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
ଦେଶବ୍ୟାପୀ ୨୩,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ମତଦାନ କେନ୍ଦ୍ରରେ ସକାଳ ୭:୦୦ ରୁ ମତଦାନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ସନ୍ଧ୍ୟା ୫:୦୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥିଲା। ପ୍ରାୟ ୧୮.୯ ନିୟୁତ ପଞ୍ଜୀକୃତ ଭୋଟର ଏହି ସଂସଦୀୟ ନିର୍ବାଚନରେ ଭୋଟ୍ ଦେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଥିଲେ, ଯାହା ନିକଟ ଅତୀତରେ ନେପାଳର ଅନ୍ୟତମ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜନୈତିକ ଘଟଣା ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ନିର୍ବାଚନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଦିନସାରା ସ୍ଥିର ଅଂଶଗ୍ରହଣ ରିପୋର୍ଟ କରିଛନ୍ତି, ସମୟ ଗଡ଼ିବା ସହିତ ମତଦାନ ହାର ଧୀରେ ଧୀରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା।
ଭାରତ ଏହି ନିର୍ବାଚନର ସଫଳ ସମ୍ପାଦନକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଛି। ଗଣମାଧ୍ୟମର ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ମୁଖପାତ୍ର ରଣଧୀର ଜୟସ୍ୱାଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ନେପାଳୀ ନାଗରିକମାନଙ୍କର ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଅଧିକାର ପ୍ରୟୋଗରେ ଉତ୍ସାହପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶଗ୍ରହଣକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଛି। ସେ ନେପାଳର ଅନ୍ତରୀଣ ସରକାର ଏବଂ ସମସ୍ତ ହିତାଧିକାରୀଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇଛନ୍ତି ଯେ ଗତ ବର୍ଷ ଦେଶ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିବା ଅସାଧାରଣ ପରିସ୍ଥିତି ସତ୍ତ୍ୱେ ନିର୍ବାଚନ ସୁରୁଖୁରୁରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇପାରିଛି।
ଜୟସ୍ୱାଲ ଏହା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସୁଗମ କରିବା ପାଇଁ ନେପାଳ ସରକାରଙ୍କ ଅନୁରୋଧ କ୍ରମେ ଭାରତ ନେପାଳକୁ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ ସହାୟତା ଯୋଗାଇ ଦେଇଥିଲା। ସେ ଆଶା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଯେ ନୂତନ ସରକାର ଗଠନ ହେବା ପରେ ଭାରତ ଉଭୟ ପଡୋଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନର ସମ୍ପର୍କକୁ ମଜବୁତ କରିବା ପାଇଁ ନୂତନ ସରକାର ସହିତ ଘନିଷ୍ଠ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଜାରି ରଖିବ।
*ନିର୍ବାଚନର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି*
ନେପାଳରେ ମାସ ମାସ ଧରି ଚାଲିଥିବା ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ପରେ ଏହି ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ବ୍ୟାପକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଛି। ୨୦୨୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ଦେଶରେ ଯୁବକମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବ୍ୟାପକ ବିରୋଧ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା, ଯାହା ଶେଷରେ ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କେ.ପି. ଶର୍ମା ଓଲିଙ୍କୁ ପଦତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲା। ଏହି ବିରୋଧ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଆର୍ଥିକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ, ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ଏବଂ ସୀମିତ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗକୁ ନେଇ ଯୁବ ନାଗରିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଢୁଥିବା ଅସନ୍ତୋଷକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିଥିଲା।
ଓଲିଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ପରେ ନେପାଳ ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ସୁଶୀଲା କାର୍କିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏକ ଅନ୍ତରୀଣ ପ୍ରଶାସନ ଗଠନ କରିଥିଲା। ତାଙ୍କ ସରକାରଙ୍କୁ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ତଦାରଖ କରିବା ଏବଂ ମତଦାନ ପରେ କ୍ଷମତାର ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ହସ୍ତାନ୍ତର ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାର ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ନେପାଳ ନିର୍ବାଚନ: ଦେଶର ଭବିଷ୍ୟତ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବ ଭୋଟ୍
କାଠମାଣ୍ଡୁର ଧାପାସିସ୍ଥିତ ଏକ ମତଦାନ କେନ୍ଦ୍ରରେ ନିଜର ଭୋଟ୍ ଦେବା ପରେ କାର୍କି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଅନ୍ତରୀଣ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ଦାୟିତ୍ୱ ଶେଷ ହେବାକୁ ଯାଉଛି ଏବଂ ଏହି ନିର୍ବାଚନ ଦେଶର ଭବିଷ୍ୟତ ଦିଗ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବ। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ଆଶା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଯେ ନବନିର୍ବାଚିତ ସରକାରଙ୍କୁ କ୍ଷମତା ହସ୍ତାନ୍ତର ଶୀଘ୍ର ହେବ।
ଫଳାଫଳ ଘୋଷଣା ହେବା ପରେ ଅନେକ ପ୍ରମୁଖ ନେତା ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପଦ ପାଇଁ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରୁଛନ୍ତି। ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କାଠମାଣ୍ଡୁର ପୂର୍ବତନ ମେୟର ବାଲେନ ଶାହା, ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କେ.ପି. ଶର୍ମା ଓଲି ଏବଂ ନେପାଳୀ କଂଗ୍ରେସ ଦଳର ବରିଷ୍ଠ ନେତା ଗଗନ କୁମାର ଥାପା ଅଛନ୍ତି।
ମୋଟ ୬୫ଟି ରାଜନୈତିକ ଦଳ ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ଭାଗ ନେଉଛନ୍ତି, ଯାହା ନିକଟ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ନିର୍ବାଚନ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ନେପାଳର ମିଶ୍ରିତ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରଣାଳୀ ଅଧୀନରେ ୩,୪୦୦ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରାର୍ଥୀ ସଂସଦରେ ଆସନ ପାଇଁ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରୁଛନ୍ତି।
ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ଅନୁଯାୟୀ, ସଂସଦର ୧୬୫ ଜଣ ସଦସ୍ୟ ପ୍ରଥମ-ପାସ୍ଟ-ଦି-ପୋଷ୍ଟ ପଦ୍ଧତି ମାଧ୍ୟମରେ ସିଧାସଳଖ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଭୋଟରମାନେ ନିଜ ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ଜଣେ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ବାଛନ୍ତି। ଅବଶିଷ୍ଟ ୧୧୦ଟି ଆସନ ଆନୁପାତିକ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ମାଧ୍ୟମରେ ପୂରଣ କରାଯାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଭୋଟ୍ ଅଂଶ ଅନୁଯାୟୀ ଆସନ ପାଆନ୍ତି।
ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ପୂର୍ବ ନିର୍ବାଚନ ପରି, ୨୭୫ ସଦସ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂସଦରେ କୌଣସି ଗୋଟିଏ ଦଳ ପାଇଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ବହୁମତ ହାସଲ କରିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପାରେ। ସରକାର ଗଠନ ପାଇଁ, ଏକ ଦଳ କିମ୍ବା ମେଣ୍ଟକୁ ଅତିକମରେ ୧୩୮ଟି ଆସନ ଆବଶ୍ୟକ। ଏହା ନେପାଳରେ ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ ଘୋଷଣା ପରେ ପୁଣିଥରେ ଏକ ମେଣ୍ଟ ସରକାର ଦେଖିବାର ସମ୍ଭାବନା ବଢ଼ାଇ ଦେଇଛି।
ଯୁବକମାନଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଏବଂ ଭୋଟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ
୨୦୨୬ ନେପାଳ ନିର୍ବାଚନର ଅନ୍ୟତମ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି ଯୁବ ଭୋଟରମାନଙ୍କର ଦୃଢ଼ ଅଂଶଗ୍ରହଣ। ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରାୟ ଦଶ ଲକ୍ଷ ନୂତନ ଭୋଟର—ମୁଖ୍ୟତଃ ଜେନେରେସନ ଜେରୁ—ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ପଞ୍ଜୀକରଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ପ୍ରଥମ ଥର ଭୋଟରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ମତଦାନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
ନିର୍ବାଚନ ଅଧିକାରୀମାନେ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଗତ ବର୍ଷର ବିରୋଧ ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ରାଜନୀତିରେ ଯୁବକମାନଙ୍କର ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହି ପ୍ରଦର୍ଶନଗୁଡ଼ିକ ରାଜନୈତିକ ସଂସ୍କାର ଏବଂ ଯୁବକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗକୁ ଜାତୀୟ ବିତର୍କର ଆଗଭାଗକୁ ଆଣିଥିଲା।
ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରଚାର ସମୟରେ ଯୁବ ପ୍ରବାସ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି। ନେପାଳରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଯୁବ ନାଗରିକ ବିଦେଶରେ, ବିଶେଷ କରି ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶ, ମାଲେସିଆ ଏବଂ ଏସିଆର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ କାମ କରିବା ପାଇଁ ଦେଶ ଛାଡ଼ୁଥିବା ଦେଖାଯାଇଛି। ଘରେ ସୀମିତ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗକୁ ଏହି ପ୍ରବୃତ୍ତିର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ଭାବରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।
ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ସମଗ୍ର ଆଦର୍ଶଗତ
ନେପାଳ ନିର୍ବାଚନ: ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ମତଦାନ ଶେଷ, ଫଳାଫଳ ଉପରେ ନଜର
ରାଜନୈତିକ ଦଳମାନେ ସେମାନଙ୍କ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିରେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି, ନେପାଳ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକ ଚାକିରି ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଛନ୍ତି ଯାହାଫଳରେ ଯୁବ ନାଗରିକମାନେ ରୋଜଗାର ପାଇଁ ବିଦେଶକୁ ଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେବେ ନାହିଁ।
କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ ସାମାନ୍ୟ ଗଣ୍ଡଗୋଳ ଖବର ସତ୍ତ୍ୱେ, ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମୁଖ୍ୟତଃ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଥିଲା। ନିର୍ବାଚନ ଅଧିକାରୀମାନେ ନିଶ୍ଚିତ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଅଧିକାଂଶ ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରେ ବିନା କୌଣସି ବଡ଼ ଘଟଣାରେ ମତଦାନ ଶେଷ ହୋଇଛି।
ମତଦାନ ଶେଷ ହେବା ପରେ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଭୋଟ୍ ଗଣନା ଆରମ୍ଭ ହେବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଫଳାଫଳ ଆସନ୍ତା ୨୪ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଆଶା କରାଯାଉଛି, ଯଦିଓ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ସରକାରୀ ଫଳାଫଳ ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଅଧିକ ସମୟ ଲାଗିପାରେ।
ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗର ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ୧୬୫ଟି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ନିର୍ବାଚିତ ଆସନର ଫଳାଫଳ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ କରିବାକୁ ଅନେକ ଦିନ ଲାଗିପାରେ, ଯେତେବେଳେ କି ସମସ୍ତ ସଂସଦୀୟ ଆସନର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳାଫଳ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଘୋଷଣା ହେବାକୁ ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମୟ ଲାଗିପାରେ।
ନିର୍ବାଚନର ଫଳାଫଳ ନେପାଳର ରାଜନୈତିକ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ରୂପ ଦେବାରେ ଏବଂ ଆଗାମୀ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଦେଶ କିପରି ଅର୍ଥନୈତିକ ଆହ୍ୱାନ, ଯୁବକଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତି ଏବଂ ଶାସନ ସଂସ୍କାରକୁ ସମାଧାନ କରିବ ତାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
