२६ जुलै २०२५ रोजी जगाने थायलंड आणि कंबोडिया यांच्यात उफाळून आलेल्या संघर्षाच्या बातमीने सकाळची सुरुवात केली. विमान हल्ले, रॉकेट्सची बरसात आणि तोफांची देवाणघेवाण यामुळे शांत सरहद्द पूर्णपणे युद्धभूमीत रूपांतरित झाली. हा केवळ सीमारेषेवरचा संघर्ष नाही, तर हा इतिहास, श्रद्धा आणि अभिमानाशी जोडलेला गंभीर पेचप्रसंग आहे. आतापर्यंत ३२ लोकांचा मृत्यू झाला असून १३० हून अधिक जखमी झाले आहेत. हे प्रकरण जागतिक लक्ष वेधून घेत आहे. खाली या संघर्षातील १० महत्त्वाच्या मुद्द्यांचा आढावा दिला आहे.
BulletsIn
-
ऐतिहासिक पार्श्वभूमी:
थायलंड आणि कंबोडिया यांच्यातील प्रीह विहीअर मंदिरावरून सुरू झालेला वाद सुमारे ९०० वर्षांपासून सुरू आहे. १९६२ मध्ये आंतरराष्ट्रीय न्यायालयाने हे मंदिर कंबोडियाला दिले, परंतु थायलंडने ते कधीही मान्य केले नाही. -
२०२५ मध्ये संघर्ष का पेटला:
थायलंडमधील राजकीय अस्थिरता आणि कंबोडियातील नेतृत्वाचे शक्तीप्रदर्शन यामुळे संघर्ष पुन्हा पेटला. थायलंडने ‘ऑपरेशन युत्थ बोडिन’ अंतर्गत F-16 हल्ले केले, कंबोडियाने BM-21 रॉकेट्सने प्रत्युत्तर दिले. -
युद्ध गुन्ह्यांचे आरोप:
दोन्ही देशांनी एकमेकांवर क्लस्टर बॉम्बसारखी बेकायदेशीर शस्त्रे वापरण्याचे तसेच नागरिकांवर थेट हल्ले करण्याचे आरोप केले आहेत. -
मानवी परिणाम:
या संघर्षामुळे सुमारे १.५ लाख लोक विस्थापित झाले आहेत. थायलंडमध्ये एकट्या त्रात आणि सिसाकेत भागांत १.३८ लाख नागरिकांचे स्थलांतर झाले आहे. -
नागरिकांचे हाल:
शाळा आणि रुग्णालये उद्ध्वस्त झाली आहेत. मुले बंकरमध्ये दिवस घालवतात आणि कुटुंबे उघड्यावर स्वयंपाक करत आहेत. परिस्थिती फारच भीषण आहे. -
भारतीय सांस्कृतिक वारसा:
प्रीह विहीअर हे मंदिर भगवान शंकराला समर्पित आहे. अंगकोरवाट हे विष्णू मंदिर आहे. थायलंडमध्ये रामायणावर आधारित ‘रामकीयन’ हा महाकाव्य आहे. दोन्ही देशांमध्ये संस्कृत, योग, नृत्य आणि आध्यात्मिक वारसा भारतीय प्रभावाखाली आहे. -
भारताची भूमिका:
भारताने संघर्षात तटस्थता ठेवली आहे पण आपल्या नागरिकांसाठी अलर्ट जारी केला आहे. ‘Act East Policy’ अंतर्गत भारताचे दोन्ही देशांशी आर्थिक-सांस्कृतिक संबंध आहेत. -
जागतिक प्रतिसाद:
संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेने तातडीची बैठक घेतली. कंबोडियाने मलेशियाच्या मध्यस्थीखाली शांतता मान्य केली पण थायलंडने द्विपक्षीय चर्चेचा आग्रह धरला, त्यामुळे ASEAN ची भूमिका मर्यादित ठरली आहे. -
भारतीय युवकांसाठी शिकवण:
भारतीय तरुणांसाठी हा संघर्ष आंतरराष्ट्रीय संबंध, पत्रकारिता, आणि सांस्कृतिक संवर्धन यासाठी एक शिक्षणाचे उदाहरण आहे. त्यांना शांततेचे आणि माहितीचे पुरावे टिकवण्यासाठी सजग भूमिका घ्यावी लागेल. -
शांतीचे मार्ग:
संयुक्त राष्ट्रांची शांतता मोहीम, संयुक्त वारसा व्यवस्थापन करार आणि ASEAN मार्फत सीमा वाद निवारणासाठी स्वतंत्र न्यायाधिकरण निर्माण करणे हे काही संभाव्य उपाय आहेत. भारत, व्हिएतनाम, इंडोनेशिया यांसारखे तटस्थ देश मध्यस्थी करू शकतात.
