বায়ু দূষণৰ বিৰুদ্ধে সংগ্ৰাম অধিক তীব্ৰ কৰি দিল্লী চৰকাৰে যান-বাহনৰ নিঃসৰণ, পথ আৰু নিৰ্মাণজনিত ধূলি, উদ্যোগিক দূষণ আৰু আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা সন্দৰ্ভত কঠোৰ কাৰ্যকৰীকৰণ অভিযান আৰম্ভ কৰিছে। প্ৰধান ‘No PUC, No Fuel’ অভিযান আৰু BS-VI মানদণ্ডতকৈ তলৰ গেৰু-দিল্লী যান-বাহনৰ প্ৰৱেশত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰাৰ ফলত, ১৭ৰ পৰা ১৮ ডিচেম্বৰ সময়ছোৱাত ৬১,০০০তকৈ অধিক Pollution Under Control Certificates (PUCC) জাৰি কৰা হৈছে।
পৰিৱেশ মন্ত্ৰী মঞ্জিন্দৰ সিং চিৰ্সাই দিল্লী–গুৰগাঁও সীমান্ত আৰু জনপথসহ কেইবাটাও পেট্ৰ’ল পাম্পত আকস্মিক পৰিদৰ্শন কৰি অভিযানৰ কাৰ্যকৰীকৰণ পৰ্যালোচনা কৰে। কৰ্মচাৰী আৰু যাত্ৰীৰ সৈতে কথা পাতি তেওঁ স্পষ্ট কৰি কয় যে এই উদ্যোগ দণ্ড আদায়ৰ বাবে নহয়, বৰঞ্চ জনস্বাস্থ্য সুৰক্ষাৰ উদ্দেশ্যেহে।
“আজিৰ দিনত জাৰি হোৱা প্ৰতিটো বৈধ PUCC দূষণৰ বিৰুদ্ধে আমাৰ সংগ্ৰামত একোটা সৰু জয়,” বুলি তেওঁ কয় আৰু যানচালকসকলক প্ৰমাণপত্ৰসমূহ আপডেট ৰাখি নিয়ম পালন কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। কৰ্মচাৰীসকলক নিয়ম কঠোৰভাৱে কিন্তু শালীনভাৱে প্ৰয়োগ কৰা, উপযুক্ত চিহ্ন-পত্ৰ, ঘোষণা আৰু শাৰী ব্যৱস্থাপনা নিশ্চিত কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হয়।
কঠোৰ কাৰ্যকৰীকৰণৰ প্ৰথম দিনটোতেই সীমান্ত পইণ্টসমূহত প্ৰায় ৫,০০০খন যান-বাহন পৰীক্ষা কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত ৫৬৮খন নিয়মভংগকাৰী বা গন্তব্যবিহীন যান-বাহন উভতাই পঠিওৱা হয়। একে সময়ছোৱাত দিল্লীজুৰি ৩,৭৪৬খন যান-বাহনৰ বিৰুদ্ধে বৈধ PUCC নথকাৰ বাবে চলান কাটা হয়। লগতে ২১৭খন গন্তব্যবিহীন ট্ৰাক পূব আৰু পশ্চিম পেৰিফেৰেল এক্সপ্ৰেছৱেৰে ডাইভাৰ্ট কৰা হয়।
চিৰ্সাই কয় যে চুবুৰীয়া ৰাজ্যসমূহৰ সৈতে সমন্বিত ব্যৱস্থাৰ ফলত সীমান্ত অঞ্চলত নিয়মভংগকাৰী যান-বাহনৰ সংখ্যা হ্ৰাস পাইছে।
“আমাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া আঞ্চলিক হ’ব লাগিব,” বুলি কৈ তেওঁ সক্ৰিয় চেকপোষ্ট স্থাপন কৰাৰ বাবে হাৰিয়ানা আৰু উত্তৰ প্ৰদেশক প্ৰশংসা কৰে।
ইয়াৰ লগতে দিল্লীৰ পথসমূহত নাগৰিক পৰ্যায়ৰ ব্যৱস্থাসমূহো জোৰদাৰ কৰা হৈছে। প্ৰায় ২,৩০০ কিলোমিটাৰ নগৰ পথত যান্ত্ৰিক পৰিষ্কাৰ (মেকানিকেল সুইপিং) কৰা হৈছে, প্ৰায় ৫,৫২৪ কিলোমিটাৰ এলেকাত মোবাইল এণ্টি-স্মগ গান নিয়োগ কৰা হৈছে আৰু ১৩২টা অবৈধ আৱৰ্জনা ডাম্পিং স্থান বন্ধ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰিও লেণ্ডফিল স্থানসমূহত প্ৰায় ৩৮,০১৯ মেট্ৰিক টন পুৰণি (লেগেচি) আৱৰ্জনা প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰি নিষ্পত্তি কৰা হৈছে—যি দূষণ নিয়ন্ত্ৰণৰ বহুমুখী পদ্ধতি প্ৰতিফলিত কৰে।
অভিযান সন্দৰ্ভত চিৰ্সাই কয়,
“এইটো দিল্লীবাসীৰ স্বাস্থ্য সুৰক্ষাৰ বাবে জনআন্দোলন। আমাৰ দলসমূহ ২৪x৭ কাম কৰি আছে—যান-বাহন পৰীক্ষা, ধূলি নিয়ন্ত্ৰণ, দূষণকাৰী উদ্যোগ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু পুৰণি আৱৰ্জনা পৰিষ্কাৰ। এনে সমন্বিত প্ৰচেষ্টাৰে বায়ু গুণগত মানত স্থায়ী উন্নতি সম্ভৱ।”
কাৰ্যকৰীকৰণৰ উপৰিও, দিল্লী চৰকাৰে বছৰজুৰি দূষণ মোকাবিলা কৰিবলৈ নতুন প্ৰযুক্তিৰ সন্ধানো কৰি আছে। আজি পৰিৱেশ মন্ত্ৰীয়ে ভিৰযুক্ত এলেকাৰ বাবে শৈৱাল-ভিত্তিক (algae-based) বায়ু দূষণ হ্ৰাস ব্যৱস্থা পৰ্যালোচনা কৰে আৰু সমন্বিত পথ উন্নয়ন আৰু দূষণ নিয়ন্ত্ৰণত সহায়ক BISAGৰ উন্নত GIS সঁজুলি অধ্যয়ন কৰে। লগতে কাৰপুলিং এপ বিকাশ আৰু Green Delhi এপক AI-সমৰ্থিত বৈশিষ্ট্যৰে উন্নীত কৰাৰ পৰিকল্পনাও চলি আছে, যাতে নাগৰিক অংশগ্ৰহণ অধিক শক্তিশালী হয়।
চিৰ্সাই কাৰ্যালয় আৰু প্ৰতিষ্ঠানসমূহক GRAP-IV নিৰ্দেশনা মানি চলিবলৈ আহ্বান জনায়, বিশেষকৈ অন্ততঃ ৫০ শতাংশ কৰ্মচাৰীকে ৱৰ্ক-ফ্ৰম-হোম ব্যৱস্থাত ৰাখিবলৈ, যাতে যান চলাচল আৰু নিঃসৰণ হ্ৰাস পায়। নিয়ম উলংঘন কৰিলে কাৰ্যকৰীকৰণ সংস্থাসমূহে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিব বুলি তেওঁ সতৰ্ক কৰে।
যান-বাহন মালিকসকলে PUCC নবীকৰণ আৰু নতুন প্ৰমাণপত্ৰ লাভ কৰি থকাৰ ফলত ‘No PUC, No Fuel’ অভিযান আগলৈও অধিক গতি লাভ কৰিব বুলি দিল্লী চৰকাৰে আশা প্ৰকাশ কৰিছে। চিৰ্সাৰ মতে, জনসাধাৰণৰ বিপুল সঁহাৰি প্ৰমাণ কৰে যে বৃহৎ জনস্বাৰ্থৰ বাবে কঠোৰ ব্যৱস্থাসমূহকো নাগৰিকসকলে সমৰ্থন কৰিবলৈ প্ৰস্তুত—যি দিল্লীৰ বায়ু দূষণৰ বিৰুদ্ধে চলি থকা সংগ্ৰামত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ।
