হিমাচলৰ ৬ বিদ্ৰোহী কংগ্ৰেছ বিধায়কৰ অযোগ্যতাৰ গোচৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত
উচ্চতম ন্যায়ালয়ে হিমাচল প্ৰদেশৰ ছয় বিদ্ৰোহী কংগ্ৰেছ বিধায়কে দলত্যাগ বিৰোধী আইনৰ অধীনত তেওঁলোকৰ অযোগ্যতাক প্ৰত্যাহ্বান জনাই দাখিল কৰা আৱেদনৰ শুনানি গ্ৰহণ কৰিব।
ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে হিমাচল প্ৰদেশৰ ছয় বিদ্ৰোহী কংগ্ৰেছ বিধায়কে দাখিল কৰা আৱেদনৰ শুনানি গ্ৰহণ কৰিবলৈ সাজু হৈছে, যিসকলক ৰাজ্যিক বিধানসভাৰ অধ্যক্ষই অযোগ্য ঘোষণা কৰিছিল। বিধায়কসকলে শীৰ্ষ আদালতত অধ্যক্ষৰ সিদ্ধান্তক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছে, যুক্তি দিছে যে তেওঁলোকৰ বিৰুদ্ধে লোৱা কাৰ্যই প্ৰাকৃতিক ন্যায়ৰ নীতি উলংঘা কৰিছে। এই গোচৰটো ১২ মাৰ্চত ন্যায়াধীশ সঞ্জীৱ খান্না, দীপংকৰ দত্ত আৰু প্ৰশান্ত কুমাৰ মিশ্ৰক লৈ গঠিত এখন বিচাৰপীঠে শুনানি গ্ৰহণ কৰাৰ সম্ভাৱনা আছে।
হিমাচল প্ৰদেশ বিধানসভাৰ শেহতীয়া ৰাজনৈতিক পৰিঘটনাৰ সময়ত ছয়জন বিধায়কে দলীয় হুইপ অমান্য কৰাৰ অভিযোগ উত্থাপন হোৱাৰ পিছতে এই বিতৰ্কৰ সূত্ৰপাত হৈছিল। কংগ্ৰেছ দলে বাজেট ভোটদানৰ সময়ত দলৰ নিৰ্দেশনা উলংঘা কৰাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি দাখিল কৰা আৱেদনৰ পিছত বিধানসভাৰ অধ্যক্ষ কুলদীপ সিং পাঠানিয়াই ২৯ ফেব্ৰুৱাৰীত তেওঁলোকক অযোগ্য ঘোষণা কৰিছিল।
ৰাজ্যসভা নিৰ্বাচনৰ সৈতে জড়িত বিবাদ
২৭ ফেব্ৰুৱাৰীত অনুষ্ঠিত ৰাজ্যসভা নিৰ্বাচনৰ পিছত হিমাচল প্ৰদেশত ৰাজনৈতিক সংকট আৰম্ভ হৈছিল। নিৰ্বাচনৰ সময়ত কেইবাজনো কংগ্ৰেছ বিধায়কে বিজেপি প্ৰাৰ্থী হৰ্ষ মহাজনৰ সপক্ষে ক্ৰছ-ভোট দিছিল। ফলস্বৰূপে, জ্যেষ্ঠ কংগ্ৰেছ নেতা অভিষেক সিংভিয়ে ৰাজ্যসভাৰ আসনখন হেৰুৱাইছিল। ক্ৰছ-ভোটিংয়ে এক বৃহৎ ৰাজনৈতিক বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু কংগ্ৰেছ দলৰ ভিতৰত অনুশাসনমূলক ব্যৱস্থাৰ সূচনা কৰিছিল।
বিদ্ৰোহী বিধায়কসকলে হাজিৰা বহীত স্বাক্ষৰ কৰাৰ পিছতো বিধানসভাৰ বাজেট কাৰ্যসূচীৰ সময়ত ভোটদানৰ পৰা বিৰত আছিল। অধ্যক্ষৰ মতে, ই দলীয় হুইপৰ স্পষ্ট উলংঘন আছিল, যিয়ে তেওঁলোকক সদনত উপস্থিত থাকি বাজেটৰ সপক্ষে ভোট দিবলৈ বাধ্য কৰিছিল।
উচ্চতম ন্যায়ালয়ত আৱেদন
অযোগ্য ঘোষিত বিধায়কসকলৰ ভিতৰত আছে ৰাজিন্দৰ ৰাণা, সুধীৰ শৰ্মা, ইন্দৰ দত্ত লাখনপাল, দেৱিন্দৰ কুমাৰ ভুটো, ৰবি ঠাকুৰ আৰু চৈতন্য শৰ্মা। উচ্চতম ন্যায়ালয়ত দাখিল কৰা তেওঁলোকৰ আৱেদনত বিধায়কসকলে অধ্যক্ষৰ আদেশক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছে আৰু অযোগ্যতা বাতিল কৰিবলৈ আদালতক অনুৰোধ জনাইছে। তেওঁলোকে অধ্যক্ষ আৰু ৰাজ্যিক সংসদীয় পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী হৰ্ষ বৰ্ধন চৌহানকো গোচৰটোৰ পক্ষ কৰিছে।
বিধায়কসকলে যুক্তি দিছে যে তেওঁলোকক নিজৰ প্ৰতিৰক্ষা আগবঢ়াবলৈ পৰ্যাপ্ত সুযোগ নিদিয়াকৈ অযোগ্য ঘোষণা কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছিল। তেওঁলোকৰ আৱেদন অনুসৰি, তেওঁলোকক কেৱল কাৰণ দৰ্শোৱাৰ জাননী দিয়া হৈছিল কিন্তু আৱেদন বা আনুষঙ্গিক নথি-পত্ৰৰ প্ৰতিলিপি প্ৰদান কৰা হোৱা নাছিল।
প্ৰাকৃতিক ন্যায়ৰ কথিত উলংঘন
জ্যেষ্ঠ অধিবক্তা সত্য পাল
বিদ্ৰোহী বিধায়কৰ অযোগ্যতা: উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ সিদ্ধান্তই নিৰ্ধাৰণ কৰিব ৰাজ্যৰ ৰাজনীতি
বিদ্ৰোহী বিধায়কসকলৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰা জৈনে যুক্তি দিছিল যে বিধায়কসকলক জাননীৰ উত্তৰ দিবলৈ পৰ্যাপ্ত সময় দিয়া হোৱা নাছিল। নিয়ম অনুসৰি, তেওঁলোকে নিজৰ উত্তৰ দাখিল কৰিবলৈ কমেও সাত দিনৰ সময় পাব লাগিছিল, কিন্তু অধ্যক্ষই পৰ্যাপ্ত সময় নিদিয়াকৈয়ে ৰায়দান কৰিছিল।
ইয়াৰ বিপৰীতে, অধ্যক্ষই তেওঁৰ বিতং আদেশত উল্লেখ কৰিছিল যে বিধায়কসকলৰ বিৰুদ্ধে প্ৰমাণ স্পষ্ট আছিল আৰু গণতান্ত্ৰিক অখণ্ডতা বজাই ৰাখিবলৈ তথা সাধাৰণতে “আয়া ৰাম গয়া ৰাম” পৰিঘটনা বুলি বৰ্ণনা কৰা দলত্যাগ ৰোধ কৰিবলৈ তাৎক্ষণিক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা প্ৰয়োজনীয় আছিল।
দলত্যাগ বিৰোধী আইনৰ বিধান
ভাৰতৰ দলত্যাগ বিৰোধী আইন অনুসৰি, যিকোনো নিৰ্বাচিত সদস্যই যদি স্বেচ্ছাই কোনো ৰাজনৈতিক দলৰ সদস্যপদ ত্যাগ কৰে বা দলৰ হুইপৰ নিৰ্দেশনাৰ বিৰুদ্ধে ভোট দিয়ে বা ভোটদানৰ পৰা বিৰত থাকে, তেন্তে তেওঁক বিধানমণ্ডলৰ পৰা অযোগ্য ঘোষণা কৰিব পাৰি। ৰাজনৈতিক দলত্যাগ ৰোধ কৰিবলৈ আৰু নিৰ্বাচিত চৰকাৰসমূহত স্থিৰতা নিশ্চিত কৰিবলৈ এই আইনখন প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল।
ছয়জন বিধায়কৰ অযোগ্যতাই হিমাচল প্ৰদেশ বিধানসভাৰ ৰাজনৈতিক সমীকৰণ যথেষ্ট সলনি কৰিছে। সদনৰ কাৰ্যকৰী শক্তি ৬৮ জন সদস্যৰ পৰা ৬২ জনলৈ হ্ৰাস পাইছে, আনহাতে কংগ্ৰেছৰ বিধায়কৰ সংখ্যা ৪০ জনৰ পৰা ৩৪ জনলৈ হ্ৰাস পাইছে।
গোচৰটোৰ ৰাজনৈতিক প্ৰভাৱ
গোচৰটোত উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ সিদ্ধান্তই ৰাজ্যখনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰাজনৈতিক প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। বিধায়কসকলৰ সপক্ষে দিয়া ৰায়ে তেওঁলোকৰ সদস্যপদ পুনৰ ঘূৰাই আনিব পাৰে আৰু বিধানসভাত ক্ষমতাৰ ভাৰসাম্য সলনি কৰিব পাৰে। আনহাতে, যদি আদালতে অধ্যক্ষৰ সিদ্ধান্ত বাহাল ৰাখে, তেন্তে ই দলত্যাগ বিৰোধী আইনৰ কৰ্তৃত্ব আৰু দলীয় অনুশাসন বলবৎ কৰাত অধ্যক্ষৰ ক্ষমতাক অধিক শক্তিশালী কৰিব।
