নতুন দিল্লী, ২৮ আগষ্ট (হি.স.)। সংঘৰ শতবাৰ্ষিকী উপলক্ষে আয়োজন কৰা তিনিদিনীয়া বক্তৃতা শৃংখলাৰ শেষত ৰাষ্ট্ৰীয় স্বয়ংসেৱক সংঘ চমুকৈ আৰ এছ এছৰ মুৰব্বী ডা০ মোহন ভাগৱতে বিভিন্ন প্ৰশ্নৰ সমাধান কৰে। তেওঁ কয়, ‘ভাৰত একত্ৰিত, এয়াই জীৱনৰ সত্য। পূৰ্বপুৰুষ, সংস্কৃতি আৰু মাতৃভূমিয়ে আমাক একত্ৰিত কৰে। অখণ্ড ভাৰত কেৱল ৰাজনীতি নহয়, জনসাধাৰণৰ ঐক্য। যেতিয়া এই অনুভৱ জাগ্ৰত হ’ব তেতিয়া সকলোৱে সুখী আৰু শান্তিপূৰ্ণ হ’ব।” সংঘৰ কাৰোবাৰ বিৰোধী, সেই ধাৰণা ভুল। আমাৰ পূৰ্বপুৰুষ আৰু সংস্কৃতি একেই। পূজাৰ পদ্ধতি বেলেগ হ’ব পাৰে, কিন্তু পৰিচয় এক। সকলো পক্ষতে আন্তঃধৰ্মীয় আস্থা প্ৰতিষ্ঠা কৰিব লাগিব। মুছলমানসকলে একেলগে আগবাঢ়িলে তেওঁলোকৰ ইছলাম নাশ হ’ব বুলি ভয় ত্যাগ কৰিব লাগিব।
সৰসংঘচালক জীয়ে স্বাধীনতা সংগ্ৰাম আৰু বিভিন্ন সামাজিক আন্দোলনত সংঘৰ ভূমিকাক আলোকপাত কৰে। তেওঁ কয় যে সামাজিক আন্দোলনত সংঘই কেতিয়াও পৃথকে পৃথকে পতাকা উত্তোলন নকৰে। স্বেচ্ছাসেৱকসকলে য’তেই ভাল কাম হৈ আছে তাতেই সহযোগ কৰাৰ স্বাধীনতা আছে।
আৰ এছ এছৰ কাম-কাজ পদ্ধতি সন্দৰ্ভত সৰসংঘচালক স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে “সংঘৰ কোনো অধীনস্থ সংগঠন নাই, সকলো সংগঠন স্বতন্ত্ৰ, স্বায়ত্তশাসিত আৰু স্বাৱলম্বী।” কেতিয়াবা সংগঠন আৰু দলৰ মাজত পাৰ্থক্য দেখা যায় যদিও এয়া কেৱল সত্যৰ সন্ধানৰ প্ৰক্ৰিয়াহে। সংগ্ৰামক প্ৰগতিৰ মাধ্যম বুলি গণ্য কৰি প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে নিজৰ নিজৰ ক্ষেত্ৰত নিস্বাৰ্থভাৱে কাম কৰে। “আমাৰ মত বিৰোধ হ’ব পাৰে, কিন্তু শত্ৰুতা নহয়”, এই বিশ্বাসে সকলোকে এটা গন্তব্যস্থানলৈ লৈ যায়।
আন ৰাজনৈতিক দলৰ সৈতে সহযোগিতা আৰু বিৰোধী মতামত থকাসকলৰ প্ৰতি মনোভাৱৰ উদাহৰণ দি তেওঁ কয় যে মৌলানা আজাদৰ পৰা আৰম্ভ কৰি প্ৰণৱ মুখাৰ্জীলৈকে সকলোৱে সংঘক লৈ নিজৰ মতামত সলনি কৰিছে। তেওঁ কয় যে “ভাল কামৰ বাবে সহায় বিচৰাসকলক সংঘই সদায় সমৰ্থন কৰে। সন্মুখৰ পৰা বাধা আহিলে তেওঁলোকৰ ইচ্ছাক সন্মান জনাই সংঘই পিছুৱাই যায়।”
তেওঁ কয় যে “আমি চাকৰি বিচৰা নহয়, চাকৰি প্ৰদানকাৰী হ’ব লাগিব। জীৱিকা মানে চাকৰি বুলি ভ্ৰম শেষ কৰিব লাগিব।” ইয়াৰ ফলত সমাজখন উপকৃত হ’ব আৰু চাকৰিৰ হেঁচা কমি যাব। চৰকাৰে সৰ্বাধিক ৩০ শতাংশলৈ সুযোগ দিব পাৰে, বাকীখিনি শ্ৰমৰ দ্বাৰা উপাৰ্জন কৰিব লাগিব। কামক সৰু বুলি গণ্য কৰাৰ চিন্তাই সমাজখনক অৱনমিত কৰিছে। শ্ৰমিকক সন্মান দিব লাগিব। যুৱক-যুৱতীসকলৰ পৰিয়াল গঢ়ি তোলাৰ ক্ষমতা আছে, ইয়াৰ দ্বাৰা আমি বিশ্ববাসীকো কৰ্মশক্তি প্ৰদান কৰিব পাৰো।
জনসংখ্যা আৰু জনগাঁথনিৰ পৰিৱৰ্তন
জন্মৰ হাৰত ভাৰসাম্য বজাই ৰখাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি সৰসংঘচালক জীয়ে কয় যে দেশৰ স্বাৰ্থত প্ৰতিটো পৰিয়ালে তিনিটা সন্তান জন্ম দিব লাগে আৰু তাতেই সীমাবদ্ধ থাকিব লাগে। তেওঁ কয় যে জনসংখ্যা যাতে নিয়ন্ত্ৰিত আৰু পৰ্যাপ্ত হৈ থাকে তাৰ বাবে নতুন প্ৰজন্ম সাজু থাকিব লাগিব।
জনগাঁথনিগত পৰিৱৰ্তনৰ বিষয়ত তেওঁ ধৰ্মান্তৰকৰণ আৰু অনুপ্ৰৱেশৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁ কয় যে জনগাঁথনিগত পৰিৱৰ্তনৰ ফলত প্ৰায়ে ভয়াৱহ পৰিণতিৰ সৃষ্টি হয়, আনকি দেশৰ বিভাজনো হয়। তেওঁ স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে সংখ্যাতকৈ বেছি আমি উদ্দেশ্যৰ বাবে চিন্তা কৰিব লাগিব। ধৰ্মান্তৰকৰণ লোভ বা জোৰ-জবৰদস্তিৰ বাবে হোৱা উচিত নহয়। যদি হয় তেন্তে বন্ধ কৰাটো প্ৰয়োজনীয়। একে সময়তে তেওঁ অনুপ্ৰৱেশক লৈ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰি কয় যে “অবৈধভাৱে অহাসকলক নহয়, আমাৰ দেশৰ জনসাধাৰণক কৰ্মসংস্থাপন দিয়া উচিত।
দেশ বিভাজন আৰু অখণ্ড ভাৰত
সংঘই দেশ বিভাজনৰ বিৰোধিতা কৰিছিল বুলি উল্লেখ কৰে সৰসংঘচালক জীয়ে। আজি আমি বিচ্ছিন্ন দেশসমূহত বিভাজনৰ কু-প্ৰভাৱ দেখিবলৈ পাইছো। ভাৰত অবিভক্ত, এয়াই জীৱনৰ সত্য। পূৰ্বপুৰুষ, সংস্কৃতি আৰু মাতৃভূমি আমাক এক কৰি তোলে। অখণ্ড ভাৰত কেৱল ৰাজনীতি নহয়, জনসাধাৰণৰ ঐক্য। এই অনুভৱ যেতিয়া জাগ্ৰত হ’ব তেতিয়া সকলোৱে সুখী আৰু শান্তিপূৰ্ণ হ’ব।
ডা° মোহন ভাগৱত জীয়ে উমৈহতীয়া পূৰ্বপুৰুষ আৰু সংস্কৃতিৰ ওপৰত হিন্দু-মুছলমান ঐক্যৰ ভিত্তি স্থাপন কৰি কয় যে সংঘক লৈ আমি কাৰোবাৰ বিৰোধী বুলি ভুল ধাৰণা গঢ় লৈ উঠিছে। এই ধাৰণাৰ ওৰণি আঁতৰাই সংঘক চাব লাগে। তেওঁ কয়, “আমি হিন্দু বুলি ক’ম, আপুনি ইয়াক ভাৰতীয় বুলি গণ্য কৰিব পাৰে – অৰ্থ একেই। আমাৰ পূৰ্বপুৰুষ আৰু সংস্কৃতি একেই।” উপাসনাৰ পদ্ধতি বেলেগ হ’ব পাৰে, কিন্তু আমাৰ পৰিচয় এক। তেওঁ কয় যে দুয়োপক্ষৰ পৰা আস্থা প্ৰতিষ্ঠা হ’ব লাগে – হিন্দুসকলৰ ক্ষমতা জাগ্ৰত কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে আৰু মুছলমানসকলে একত্ৰিত হ’লে তেওঁলোকৰ ইছলাম নাইকিয়া হ’ব বুলি ভয় আঁতৰাই পেলাব লাগে। তেওঁ কয় যে আমি খ্ৰীষ্টান বা ইছলামৰ অনুগামী হ’ব পাৰো, কিন্তু আমি ইউৰোপীয় আৰু আৰব নহয় আৰু এই ধৰ্মৰ নেতাসকলে নিজৰ মানুহক এই কথা শিকাব লাগে।
তেওঁ কয় যে দেশৰ ঠাইৰ নাম আক্ৰমণকাৰীৰ ওপৰত নহয়, আব্দুল হামিদ আৰু এ পি জে আব্দুল কালামৰ দৰে ব্যক্তিত্বৰ ওপৰত হ’ব লাগে।
সংঘ যদি হিংসাত লিপ্ত হোৱা সংগঠন হ’লহেঁতেন তেন্তে ৭৫ হাজাৰ স্থানত উপনীত হ’ব নোৱাৰিলেহেঁতেন। সংঘৰ স্বেচ্ছাসেৱক কোনো হিংসাত লিপ্ত হোৱাৰ উদাহৰণ নাই। ইয়াৰ বিপৰীতে সংঘৰ স্বেচ্ছাসেৱকসকলে কোনো বৈষম্য নোহোৱাকৈ কৰা সেৱাৰ কামবোৰলৈ চাব লাগে।
সংৰক্ষণ
সংৰক্ষণ সন্দৰ্ভত তেওঁ কয় যে “সংৰক্ষণৰ বিষয়টো যুক্তি নহয়, বৰঞ্চ মমতাৰহে। যদি অন্যায় কৰা হৈছে, তেন্তে সেয়া শুধৰণি কৰা উচিত।” তেওঁ স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে আৰ এছ এছে বিগত সময়ত সংবিধান অনুযায়ী সংৰক্ষণক সমৰ্থন কৰি আহিছে আৰু ভৱিষ্যতেও সমৰ্থন কৰি যাব। যেতিয়ালৈকে হিতাধিকাৰীসকলক প্ৰয়োজন হ’ব, তেতিয়ালৈকে আৰ এছ এছ তেওঁলোকৰ কাষত থিয় দিব। নিজৰ মানুহৰ বাবে এৰি যোৱাটোৱেই ধৰ্ম। তেওঁ কয়, ১৯৭২ চনত ধৰ্মগুৰুসকলে স্পষ্ট কৰি দিছিল যে হিন্দু ধৰ্মত অস্পৃশ্যতা আৰু বৈষম্যৰ কোনো স্থান নাই। যদি ক’ৰবাত জাতিগত বৈষম্যৰ কথা উল্লেখ আছে, তেন্তে ইয়াৰ অৰ্থ ভুল বুজাবুজি হৈছে, সেয়া মানি লোৱা উচিত। তেওঁ কয় যে হিন্দুসকলৰ মাজত এটা শাস্ত্ৰ নাই আৰু সকলোৱে মানি চলে সেয়া সঁচা নহয়।
তেওঁ কয় যে আমাৰ আচৰণৰ দুটা প্ৰমাণ আছে – এটা শাস্ত্ৰ আৰু আনটো মানুহ। মানুহে যি বিচাৰে, ঘটে। ভাৰতৰ জনসাধাৰণে জাতি বৈষম্যৰ বিৰোধিতা কৰে। সংঘই সকলো সম্প্ৰদায়ৰ নেতাক একত্ৰিত হ’বলৈ আৰু একত্ৰিত হৈ নিজৰ আৰু সমগ্ৰ সমাজৰ বাবে চিন্তা কৰিবলৈ অনুপ্ৰাণিত কৰে।
তেওঁ কয় যে ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক কাৰ্যসূচীয়ে মানুহৰ গুণগত মান আৰু মূল্যবোধ বৃদ্ধি কৰিব লাগে আৰু সংঘই এই দিশত প্ৰচেষ্টা চলায়।
ভাষা
ভাষাৰ সন্দৰ্ভত সৰসংঘচালক জীয়ে কয় যে ভাৰতৰ সকলো ভাষা জাতীয়, কিন্তু পাৰস্পৰিক যোগাযোগৰ বাবে অনুশীলনৰ ভাষাৰ প্ৰয়োজন আৰু ই বিদেশী হ’ব নালাগে। আদৰ্শ আৰু আচৰণ সকলো ভাষাতে একে, গতিকে বিতৰ্কৰ প্ৰয়োজন নাই। আমি আমাৰ মাতৃভাষা জনা উচিত, ৰাজ্যৰ ভাষা ক’ব লাগে আৰু অনুশীলনৰ এক উমৈহতীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰা উচিত। এয়াই হৈছে ভাৰতীয় ভাষাৰ সমৃদ্ধি আৰু ঐক্যৰ পথ। ইয়াৰ বাহিৰেও আমাৰ পৃথিৱীৰ ভাষা শিকিবলৈ কোনো নিষেধাজ্ঞা নাই।
সংঘৰ পৰিৱৰ্তনশীলতা
সংঘক পৰিৱর্তনশীল সংগঠন বুলি উল্লেখ কৰে সৰসংঘচালকগৰাকীয়ে ৷ আমি মাত্ৰ তিনিটা কথাত দৃঢ়। তেওঁ কয়, ব্যক্তিত্ব বিকাশৰ জৰিয়তে সমাজৰ আচৰণৰ পৰিৱৰ্তন সম্ভৱ আৰু আমি ইয়াক দেখুৱাইছো। সমাজক সংগঠিত কৰক, সকলো পৰিৱৰ্তন নিজাববীয়াকৈ ঘটে। ভাৰত হিন্দু ৰাষ্ট্ৰ। এই তিনিটা বস্তুৰ বাহিৰে সংঘত সকলো পৰিৱৰ্তন হ’ব পাৰে। বাকী সকলো কামতে নমনীয়তা আছে।
শিক্ষাত সংস্কাৰ (সংস্কৃতি)
প্ৰযুক্তি আৰু আধুনিকতা শিক্ষাৰ বিৰোধী নহয়। শিক্ষা কেৱল স্কুলীয়া শিক্ষা বা তথ্যৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নহয়। এজন মানুহক সংস্কৃতিবান কৰি প্ৰকৃত মানুহ কৰি তোলাটোৱেই শিক্ষাৰ উদ্দেশ্য। আমাৰ মূল্যবোধ আৰু সংস্কৃতিৰ শিক্ষা সকলোতে দিয়া উচিত। এয়া ধৰ্মীয় শিক্ষা নহয়। আমাৰ ধৰ্মবোৰ বেলেগ হ’ব পাৰে, কিন্তু সমাজৰ স্তৰত আমি সকলোৱে এক। ভাল সংস্কাৰ আৰু শিষ্টাচাৰ সাৰ্বজনীন মূল্যবোধ। ভাৰতবৰ্ষৰ সাহিত্যিক পৰম্পৰা অতি চহকী। মিছনেৰী স্কুল হওক বা মাদ্ৰাছা হওক, ইয়াক শিকাব লাগিব।
মথুৰা কাশী
মথুৰা আৰু কাশীৰ প্ৰতি হিন্দু সমাজৰ জোৰক সন্মান কৰা উচিত। লগতে তেওঁ স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে সংঘই ৰাম মন্দিৰ আন্দোলনত সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল যদিও এতিয়া সংগঠনটো প্ৰত্যক্ষভাৱে আন কোনো আন্দোলনৰ সৈতে জড়িত নহ’ব। তেওঁ কয়, ‘ৰাম মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰাটো আমাৰ জোৰ আছিল আৰু সংঘই এই আন্দোলনক সমৰ্থন কৰিছিল। এতিয়া সংঘই অন্য আন্দোলনত অংশগ্ৰহণ নকৰে। কিন্তু হিন্দু মনোজগতত কাশী-মথুৰা আৰু অযোধ্যাৰ গুৰুত্ব আছে। দুখন জন্মস্থান আৰু এটা হৈছে বাসস্থান। এইটো স্বাভাৱিক যে হিন্দু সমাজে এই আন্দোলনত জোৰ দিব।”
সংঘত অৱসৰৰ কোনো ধাৰণা নাই বুলি উল্লেখ কৰে সৰসংঘচালকগৰাকীয়ে। “মই কেতিয়াও কোৱা নাছিলো যে মই এটা নিৰ্দিষ্ট বয়সত অৱসৰ ল’ম বা কোনোবাই অৱসৰ ল’ব লাগে। আমি সকলোৱে সংঘৰ স্বেচ্ছাসেৱক। যদি মোৰ বয়স ৮০ বছৰ হয় আৰু মোক এটা শাখা চলোৱাৰ দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হয়, তেন্তে মই কৰিব লাগিব। সংঘই আমাক যি কাম নিযুক্ত কৰে, আমি সেই কামেই কৰো। অৱসৰৰ প্ৰশ্নটো ইয়াত প্ৰযোজ্য নহয়।”
সংঘত কেৱল এজন ব্যক্তিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা নাই। তেওঁ কয়, “মই একমাত্ৰ সৰসংঘচালক নহয়, ইয়াত আৰু ১০ জন লোক আছে যিয়ে এই দায়িত্ব চম্ভালিব পাৰে। আমি জীৱনৰ যিকোনো সময়তে অৱসৰ ল’বলৈ সাজু আৰু লগতে সংঘই বিচৰা সময়লৈকে কাম কৰিবলৈও সাজু।”
নাৰীৰ ভূমিকা
সামাজিক সংগঠনৰ প্ৰচেষ্টাত মহিলাসকলৰ সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণ আছে। ১৯৩৬ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় সেৱিকা সমিতি গঠন কৰা হয়, যিয়ে মহিলাৰ শাখা পৰিচালনা কৰে। এই পৰম্পৰা আজিও চলি আছে। সংঘৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত বহু সংগঠন মহিলাৰ নেতৃত্বত। মহিলা আৰু পুৰুষ আমাৰ পৰিপূৰক।
সংঘৰ কৰ্মক্ষেত্ৰ ভাৰতক কেন্দ্ৰ কৰি আছে যদিও বিদেশত স্বেচ্ছাসেৱকসকলে তাত থকা আইন অনুসৰি কাম কৰে।
মন্দিৰৰ ওপৰত অধিকাৰ
তেওঁ কয় যে “সকলো মন্দিৰ চৰকাৰৰ হাতত নাই, কিছুমান ব্যক্তিগত আৰু ট্ৰাষ্টৰ সৈতে আছে। তেওঁলোকৰ অৱস্থা ভাল হ’ব লাগে।” দেশৰ মতামত যে মন্দিৰসমূহ ভক্তৰ হাতত গতাই দিব লাগে, কিন্তু ইয়াৰ বাবেও ব্যৱস্থা কৰিব লাগে। “যেতিয়া আমি মন্দিৰবোৰ পাওঁ তেতিয়া পূজা, ধন আৰু ভক্তৰ স্বাৰ্থত স্থানীয় পৰ্যায়ৰ পৰা ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়লৈকে ব্যৱস্থা কৰিব লাগে। যাতে আদালতে সিদ্ধান্ত দিলে আমি সাজু হৈ থাকোঁ।”
গৃহস্থ স্বেচ্ছাসেৱকৰ ভূমিকা সন্দৰ্ভত সৰসংঘচালকে কয়, “সংঘত গৃহস্থ স্বেচ্ছাসেৱকে শীৰ্ষ পদবীত উপনীত হ’ব পাৰে। ভাইয়াজী ডানি দীৰ্ঘদিন সৰকাৰ্যৱাহ আছিল আৰু এজন গৃহস্থ আছিল।” তেওঁ স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে বৰ্তমান সংঘত ৫ৰ পৰা ৭ লাখ স্বেচ্ছাসেৱক আছে আৰু প্ৰায় সাড়ে ৩ হাজাৰ প্ৰচাৰক সক্ৰিয় হৈ আছে। শীৰ্ষ পৰ্যায়ত পূৰ্ণ সময় সংঘক দিব লাগিব। “গৃহস্থ আমাৰ পথ প্ৰদৰ্শক, আমি তেওঁলোকৰ শ্ৰমিক।”
সংঘৰ সদস্যপদৰ কোনো প্ৰক্ৰিয়া নাই। সংঘৰ স্বেচ্ছাসেৱক বিচাৰি বা সংঘৰ ৱেবছাইটত গৈ সংঘত যোগদান কৰিব পাৰি।
ধৰ্মান্তৰকৰণৰ বাবে বিদেশৰ পৰা ধন
ধৰ্মান্তৰকৰণৰ বাবে বিদেশৰ পৰা অহা ধন ৰোধ কৰাৰ কথা ব্যক্ত কৰে সৰসংঘচালকে। তেওঁ কয়, “সেৱাৰ বাবে বহিঃৰাজ্যৰ পৰা ধন আহিলে ঠিকেই আছে, কিন্তু একে কামতে ব্যৱহাৰ কৰা উচিত। এই ধন ধৰ্মান্তৰিত ব্যৱহাৰ হ’লেই সমস্যাৰ সৃষ্টি হয়। ইয়াক ৰোধ কৰাটো প্ৰয়োজনীয়, ইয়াৰ তদাৰক আৰু পৰিচালনা চৰকাৰৰ দায়িত্ব।”
সৰসংঘচালক গৰাকীয়ে কয় যে ভাৰত হিন্দু ৰাষ্ট্ৰ আৰু ইয়াক ঘোষণা কৰাৰ কোনো প্ৰয়োজন নাই। তেওঁ কয়, “হিন্দু ৰাষ্ট্ৰ ঋষি-সাধুসকলে ঘোষণা কৰিছে। ইয়ালৈ কোনো চৰকাৰী ঘোষণাৰ প্ৰয়োজন নাই, ই সত্য। ইয়াত বিশ্বাস কৰাটো আপোনাৰ বাবে উপকাৰী, বিশ্বাস নকৰাটো আপোনাৰ বাবে ক্ষতিকাৰক।”
হিন্দুস্থান সমাচাৰ / মনোজ কুমাৰ শইকীয়া
